عملکرد زندان‌های فارس در بازاجتماعی کردن زندانیان؛ کاهش ۳۰ درصدی جمعیت کیفری و ریشه‌کنی بیسوادی

زندان در سند تحول و تعالی قضایی دارای سهم و نقش بسزایی است و تکالیف مهم و مؤثری را بر عهده دارد. زندان‌ها در عرصه کاهش جمعیت کیفری، توانمند سازی و اصلاح و تربیت مددجویان و پیشگیری از وقوع جرم نقش غیر قابل انکاری داشته و دارند. 

با توجه به اهمیت زندانها در جلوگیری از تکرار چرخه جرم توسط زندانیان با بازوپروری و باز اجتماعی کردن زندانیان با اجرای برنامه های علمی، فرهنگی ، اجتماعی، ورزشی و حرفه آموزی و اشتغال؛ اهمیت زندانها دو چندان که نه صد چندان شده است. 

زندان‌های کشور در سال های اخیر با اجرای سیاست کارگاه - خوابگاه توانسته اند به اشتغال تعداد زیادی از زندانیان کمک کنند و این استراتژی غیر از مسابقات ورزشی، فرهنگی و علمی و هنری است که در ندامتگاه ها برگزار می‌شود. 

با توجه به فعالیت های هدفمند و کارآمد اداره کل زندان‌های استان فارس در راستای بازپروری و بازاجتماعی سازی زندانیان، گفت‌وگویی با اسحاق ابراهیمی، مدیر کل زندان‌های استان فارس انجام دادیم که مشروح ان در ادامه آمده است. 

اسحاق ابراهیمی در گفت‌وگو با میزان، با بیان اینکه نظام زندانبانی، زندانیان را فارغ از نوع جرم، امانت مردم نزد زندان می‌داند که برای مدتی معین باید نگهداری شوند، افزود: مددجویان نیازمند دریافت خدمات و اقدامات ترمیم تربیت و اصلاح رفتار و شخصیت هستند، لذا ضمن ارائه خدمات آموزشی، اصلاحی و تربیتی، برای بازگشت سعادتمندانه و مفید به جامعه آماده می‌شوند و این خدمت مهم زندان به جامعه بوده و لازم است از هم افزایی سایر ارگانها، نهاد‌ها، تشکل‌های مردم نهاد، جامعه خیرین در مسئولیت‌های اجتماعی برای توفیق در عرصه اصلاح و تربیت مجرمان برخوردار باشند و توجه شود که این رسالت خطیر به تنهایی محقق شدنی نیست.

روزانه ۱۶۰ خدمت و فرایند تامینی و تربیتی در زندان اجرا می‌شود

وی با بیان اینکه روزانه در زندان بیش از ۱۶۰ خدمت و فرایند تامینی و تربیتی در حال اجراست، گفت: گستره این اقدامات کارشناسی و علم محور حوزه کار چندین ارگان و سازمان از قبیل آموزش و پرورش، فنی و حرفه‌ای، بهزیستی، کمیته امداد، دانشگاه علوم پزشکی، نیروی انتظامی، کار و امور اجتماعی، جهاد کشاورزی، صنایع دستی را شامل می‌شود و این گستره عظیم و گسترده خدمت با تلاش و همت مضاعف همکاران به صورت شبانه روزی و بدون توقف و تعطیل در حال انجام است.

اجرای راهکار ۱۷۱ سند تحول قضایی کشور در استان فارس

مدیر کل زندان‌های استان فارس اظهار کرد: در سال گذشته استان فارس در سه محور الگو و پایلوت برنامه‌های تحولی و تعالی در حوزه زندانبانی قرار گرفت، یکی از این برنامه‌های ویژه، اجرای راهکار ۱۷۱ سند تحول قضایی کشور بود که با محوریت زندان مرودشت انجام پذیرفت. به واسطه این طرح و راهکار برنامه‌های اصلاحی و تربیتی خصوصا در حوزه فرهنگی و تربیتی به صورت علمی و با پشتوانه نظرات جامعه دانشگاهی والگو‌های تحقیقاتی و میدانی دانشگاهی تحت اقدام قرار گرفت و پس از پایش‌های متعدد در آخر سال ۱۴۰۴ و تایید آن، به عنوان برنامه عملی به سراسر کشور برای اجرا ابلاغ شد. 

وی افزود: برنامه دیگری که به عنوان پایلوت در زندان‌های فارس اجرا شد، راهکار ۱۷۲ سند تحول قضایی کشور است. این برنامه هم با محوریت زندان مرودشت و با دستور کار عرصه سلامت، بهداشت و درمان در حال اجراست تا اثر بخشی اجتماعی، عملیاتی، اصلاح رفتار و بهداشت روان مترتب بر آن به نحو مناسب انجام پذیرد تا از پایش و تایید، بعنوان برنامه کشوری ابلاغ شود. همچنین طرح مکانیزه سازی سامانه تسلیحات یگان حفاظت سازمان زندان‌هاست که پس از اجرا در استان فارس و اصلاح فرایند‌های مربوطه در سال گذشته، فروردین امسال به عنوان برنامه کشوری به سایر استان‌ها ابلاغ شد.

هدف از حبس ضمن نگهداری مجرم، اصلاح و تربیت اوست

ابراهیمی در ادامه عنوان کرد: هدف از حبس ضمن نگهداری مجرم، اصلاح و تربیت اوست، لذا با اعمال مجازات زندان نه تنها کار تمام نمی‌شود بلکه فرایندی علمی-تربیتی و اصلاح مدار آغاز می‌شود که آن را به عنوان مسیر اصلاح و تربیت می‌شناسیم. بر این مبنا یکی از محور‌های مهم این مقوله، خدمات قضایی و امور حقوقی است، دسترسی سریع، مؤثر و آسان زندانیان به مراجع قضایی و مسئولین زندان همواره مورد تاکید و پیگیری بوده است. بر همین اساس شاهد رشد میزان حضور و بازدید هدفمند و نتیجه محور مراجع قضایی و قضات از زندان‌ها هستیم.

کاهش ۳۰ درصد میانگین جمعیت کیفری استان فارس

مدیر کل زندان‌های استان فارس اظهار کرد: افزون بر ۱۱ هزار مورد بازدید و دیدار‌های چهره به چهره مسئولین قضایی با زندانیان در طول ۱۵ ماه گذشته برقرار شده است و این رسیدگی موجب اعطای هدفمند امتیازات به زندانیان واجد شرایط شده، ضمن اینکه در کنترل و کاهش هدفمند جمعیت کیفری نیز به صورت مؤثر بازخورد داشته است. کاهش میانگین جمعیت کیفری استان در سطح ۳۰ درصد در طول سال گذشته رهاورد همین رویکرد است.

وی با بیان اینکه کاهش اعزام و بدرقه زندانیان به مراجع قضایی با توسعه دادرسی الکترونیک هم انجام پذیرفته است، گفت: بیش از ۹۶ درصد دادرسی‌های به صورت الکترونیک انجام می‌پذیرد که علاوه بر نقش مفیدش در کاهش اطاله دادرسی و سرعت بخشیدن به روند آن، در خصوص رعایت کرامت انسانی افراد و پرهیز از حضور آنان با البسه زندانی در سطح جامعه و رؤیت مردم هم یک اقدام شایسته محسوب می‌شود.

ابراهیمی با اشاره به ساماندهی و توسعه فعالیت دوایر دادیاری ناظر بر زندان گفت: این نهاد قضایی و حقوقی در دسترسی آسان زندانی با مرجع قضایی بسیار تاثیر گذار است، ضمن اینکه همانند پل ارتباطی بین زندان و مرجع قضایی صادر کننده حکم و اجرای احکام نیز عمل می‌کند.

بیش از ۲۵ هزار مورد مرخصی به افراد واجد شرایط اعطا شده است

مدیر کل زندان‌های استان فارس با اشاره به اعطای حدود هزار و ۱۰۰ مورد آزادی مشروط، هزار و ۷۰۰ مورد تعلیق مجازات، ۳هزار مورد تخفیف مجازات، گفت: بیش از ۵ هزار و ۱۰۰ مورد مرخصی منجر به آزادی و همچنین بیش از هزار و ۱۰۰ مورد موافقت با اعسار در عملکرد قضایی سال ۱۴۰۴ گفت: بیش از ۲۵ هزار مورد مرخصی به افراد واجد شرایط اعطا شده است. 

وی درباره عملکرد شعب حل اختلاف و صلح و سازش هم اظهار داشت: در ۱۵ ماه گذشته بیش از ۳ هزار و ۱۰۰ فقره پرونده با ایجاد صلح و سازش مورد رسیدگی قرار گرفته و مختومه شده است که حدود هزار نفر با تلاش و عملکرد شورای حل اختلاف مستقر در مؤسسات کیفری استان آزادی خود را بدست آورده‌اند.

۷۲۰ زندانی از پایند الکترونیک استفاده می‌کنند

مدیر کل زندان‌های استان فارس همچنین به زندان سما و مراقبت الکترونیک در فرایند زندانبانی اشاره کرد و گفت: در راستای استفاده از این قسم تاسیسات قضایی-کیفری، هم اکنون حدود ۷۲۰ زندانی از پایند الکترونیک استفاده می‌کنند که ضمن اجرای مجازات حبس، این افراد در کنار خانواده و در مشاغل خود حضور دارند که خود از آسیب‌های ناشی از حبس جلوگیری می‌کند، البته در راستای استفاده از این ظرفیت قضائی و توسعه آن، در بهار امسال حدود ۲۰۰ حکم پابند الکترونیک از سوی مراجع قضایی برای افراد واجد شرایط صادر شده و از زمان شروع بکار طرح زندان سما تا کنون نیز حدود ۵ هزار و ۶۰۰ زندانی از پابند الکترونیک استفاده کرده و از ظرفیت‌های خاص آن در عرصه کرامت انسانی و حقوق شهروندی برخوردار شده‌اند.

ابراهیمی به بیان اقدامات کارشناسی حوزه فرهنگی و تربیتی پرداخت و گفت: اقدامات فرهنگی و تربیتی مبنای و رکن فرایند اصلاح و تربیت مجرمان است، فعالیتی علمی و فراگیر که ترمیم کاستی‌های تربیتی و ارتقای مهارت‌های اساسی زندگی فرد را برای نیل به هدف بازگشت سعادتمندانه زندانی به جامعه دنبال می‌کند. حوزه فرهنگی گستره‌ای وسیع از فعالیت‌ها است که می‌توان آن را در حوزه مسوولیت ارشاد اسلامی، آموزش و پرورش، تبلیغات اسلامی، حوزه هنری، امور کتابخانه ها، دارالقرآنها، ستاد اقامه نماز احیا کرد.

آمار زندانیان بیسواد در زندان‌ها به صفر رسید

وی گفت: در سال ۱۴۰۴ آمار زندانیان بیسواد در زندان‌ها به صفر رسید، همه تحت پوشش سواد آموزی که یک اجبار برای زندانیان بی سواد است قرار گرفتند و آمار موجودی زندانیان بی سواد و کم سواد از آن پس، متوقف بر افراد بی سواد یا کم سواد ورودی به زندان‌ها بوده است.

امکان تحصیل زندانیان از مقطع سواد آموزی تا آموزش عالی در زندان‌ها فراهم است

وی با اشاره به اینکه امکان تحصیل زندانیان از مقطع سواد آموزی تا آموزش عالی در زندان‌ها فراهم است؛ افزود: در سال گذشته و بهار سال جاری ۲۵۰ زندانی در مقاطع متوسطه اول و دوم مشغول به تحصیل بوده‌اند و امکان ادامه تحصیل افراد آزاد شده از زندان هم با تعامل آموزش و پرورش فراهم شده است. ضمن اینکه در همین مدت ۱۵ زندانی در مقطع آموزش عالی قبول شده و مشغول به تحصیل هستند، در سال گذشته زندان مرکزی شیراز برای اخذ کنکور از سه زندانی داوطلب تحصیلات در مقاطع ارشد و دکتری، به حوزه آزمون رسمی با حضور نمایندگان رسمی سازمان سنجش تبدیل شد.

ایجاد ۴۵ کتابخانه‌ی اندرزگاه محور

ابراهیمی بحث کتاب و کتابخوانی را از موضوعات مهم در غنی سازی اوقات فراغت زندانیان و ارتقای مهارت و دانش‌های زندگی آنان توصیف کرد و اظهار داشت: ۱۹ کتابخانه رسمی و عمومی (مشارکتی با امور کتابخانه‌های استان) (افزون بر ۴۵ کتابخانه‌ی اندرزگاه محور) (بیش از ۲۶۰ کتابخانه سیار خوابگاه محور) در زندان‌های فارس فعالیت دارد که افزون بر ۱۶۲ هزار جلد کتاب متنوع در این کتابخانه‌ها در اختیار زندانیان علاقه‌مند که در قالب عضو فعال یا موردی کتابخوان فعالیت دارند، قرار داده شده است. طبق آمار ثبت شده حدود ۶۰ درصد زندانیان بصورت مستمر از خدمات کتابخانه‌ها استفاده و ضمن آنکه در رویداد‌ها و مسابقات کتاب و کتابخوانی نیز مشارکت کردند. 

۷۵ درصد زندانیان به فعالیت‌های قرآنی مبادرت می‌ورزند

مدیر کل زندان‌های فارس اظهار داشت: افزون بر ۷۵ درصد زندانیان به فعالیت‌های قرآنی مبادرت می‌ورزند که در همین راستا تا کنون طی ۲ سال گذشته با تمرکز بر نهضت انس با قرآن، بیش از ۲ هزار و ۵۰۰ زندانی حافظ اجزاء تا کل قران شریف شده‌اند و برای برخی از این زندانیان حافظ کل قران که حتی با بی سوادی و کم سوادی محض، توفیق حفظ کل قران را کسب کردند. 

۷۵ درصد زندانیان تحت آموزش‌های عمومی یا تخصصی علوم قرآنی قرار گرفتند

وی به آموزش‌های دیگر در زندان‌های استان فارس هم اشاره کرد و گفت: ۶۵ درصد زندانیان تحت آموزش مهارت‌های اساسی زندگی، ۷۰ درصد تحت آموزش‌های اسلامی و عقیدتی و بیش از ۷۵ درصد زندانیان هم تحت آموزش‌های عمومی یا تخصصی علوم قرآنی قرار گرفته‌اند.

انتهای پیام/