برگزاری نشست بررسی الگوی مداخلهگرایی آمریکا در منطقه غرب آسیا و بازتاب آن بر نقض حقوق ملتها
نشست تخصصی «بازخوانی و افشای حقوق بشر آمریکایی» با هدف افشای جنایات و اقدامات ضدبشری آمریکا و بررسی تأثیر حضور این کشور در منطقه، به همت مؤسسه صیانت از حقوق زنان، معاونت خواهران بنیاد خاتمالاوصیا، پژوهشکده زنان و خانواده دانشگاه الزهرا (س) و کارگروه زنان و خانواده مرکز پژوهشهای مجلس شورای اسلامی، روز سهشنبه ۹ تیرماه ۱۴۰۵ در مجتمع فرهنگی شهدای انقلاب اسلامی (سرچشمه) برگزار شد.
در این نشست، اساتید و صاحبنظران حوزه حقوق بینالملل و مطالعات منطقهای با محوریت «نقض حقوق بشر توسط آمریکا»، «سوءاستفاده ابزاری از گفتمان حقوق زنان»، «حضور پایگاههای نظامی»، «ابعاد ترور رهبر شهید انقلاب» و «راهکارهای حقوقی و سیاسی خروج آمریکا از منطقه» به ارائه دیدگاههای خود پرداختند.
فاطمه ابراهیمی، عضو هیئت علمی دانشگاه الزهرا در ابتدای این نشست با اشاره به اصل بنیادین عدم مداخله و منع توسل به زور، گفت: آمریکا با سناریوسازی در عرصه بینالمللی و با ترویج دکترین مسئولیت حمایت، مداخلات خود را تحت عناوینی همچون دفاع از حقوق بشر و حقوق زنان توجیه میکند.
وی با یادآوری نمونههایی از لیبی، افغانستان و عراق تصریح کرد: در لیبی، پس از مداخله نظامی آمریکا، نهتنها خبری از دموکراسی وعدهدادهشده نبود، بلکه وضعیت حقوق بشر به مراتب اسفناکتر شد؛ در افغانستان نیز آمریکا با بهانه مبارزه با تروریسم وارد شد و سپس ادعای دفاع از حقوق زنان را مطرح کرد، اما خروج بینتیجهشان در سال ۲۰۲۱، همه چیز را آشکار کرد.
ابراهیمی، بیان کرد: در عراق، آمریکا با ادعای سلاحهای کشتار جمعی وارد شد و سپس بحث حقوق بشر را بهانه کرد و در زندانهایی مانند ابوغریب، جنایتهای فاحشی علیه زنان صورت داد.
عضو هیئت علمی دانشگاه همچنین با اشاره به تحریمهای یکجانبه آمریکا علیه ایران گفت: ادعای حمایت از حقوق زنان، به بهانهای برای اعمال تحریمهای ظالمانه و هدف قرار دادن ملت ایران تبدیل شده است، در حالی که خود آمریکا ناقض اصلی حقوق بشر و حقوق زنان است.
وی راهبرد اصلی را اجرای قوانین مصوب داخلی مانند «قانون مقابله با نقض حقوق بشر و اقدامات ماجراجویانه آمریکا» دانست و بر ضرورت پیگیری جدی حقوق از دسترفته ملت ایران تأکید کرد.
سید یاسر ضیایی، عضو هیئت علمی دانشگاه قم با اشاره به حق تعیینسرنوشت که در میثاقین حقوق بشر به رسمیت شناخته شده، بیان کرد: استقرار پایگاههای نظامی آمریکا در منطقه، بهویژه در کشورهای حاشیه خلیجفارس، نقض آشکار مشارکت سیاسی مردم این کشورهاست. این اقدامات برخلاف قوانین اساسی بسیاری از این کشورها و بدون توجه به اراده مردم صورت گرفته است.
این استاد دانشگاه با استناد به قاعده حقوقی «دیون منفور» تأکید کرد: هزینههای نظامی آمریکا که برای حفظ سلطهجویی و رژیمهای وابسته صرف میشود، قابل مطالبه از مردم نخواهد بود.
وی با اشاره به حضور آمریکا در حدود ۸۰ کشور و بیش از ۸۰۰ پایگاه نظامی، افزود: این پایگاهها نهتنها حق تعیینسرنوشت را نقض میکنند، بلکه زمینهساز نقض حقوق مدنی، اقتصادی، اجتماعی، فرهنگی و حتی زیستمحیطی کشورهای میزبان نیز هستند.
ضیایی، نمونههایی از استثمار اقتصادی، تبعید بومیان و آلودگیهای زیستمحیطی ناشی از پایگاهها را یادآور شد و اعلام کرد که خروج نظامیان آمریکا از منطقه، بهترین تضمین برای عدم تکرار این جنایتهاست.
محمد مهدی شریعتمدار، تحلیلگر ارشد مسائل منطقهای در ادامه نشست ضمن اشاره به هفته پیشرو و مراسم وداع با رهبر شهید انقلاب، ترور ایشان را آشکارترین نمونه تروریسم دولتی و نقض آشکار حاکمیت ملی ایران دانست.
وی با تأکید بر جنایات آمریکا و رژیم صهیونیستی، بر لزوم مستندسازی این جنایات و استفاده از ظرفیتهای حقوق بشری برای پیگیری در مجامع بینالمللی تأکید کرد و گفت: متأسفانه درباره ایران، حقوق بشر اغلب با نگاهی سیاسی و نه حقوقی دیده میشود، در حالی که ظرفیتهای حقوقی بسیاری برای مقابله با هژمونی آمریکا وجود دارد که از جمله آنها میتوان به نسل سوم حقوق بشر (حقوق همبستگی)، حق توسعه، حق صلح و استفاده از قواعد حقوق بشردوستانه اشاره کرد.
شریعتمدار، با اشاره به رفتارهای فراتر از استانداردهای دوگانه آمریکا در دوره ترامپ، اظهار کرد: نظم حقوقی برآمده از جنگ جهانی دوم و سازمان ملل به چالش کشیده شده است و باید این رفتارها را ناشی از دولت عمیق آمریکا دانست.
این تحلیلگر پیشنهادهایی نظیر استفاده از ظرفیت حقوق مقاومت، مستندسازی لحظهبهلحظه حملات و ایجاد یک دیدبان حقوق بشر داخلی را برای احقاق حقوق ملت ایران مطرح کرد.
محمدصادق کوشکی، عضو هیئت علمی دانشگاه تهران در بخش دیگری از نشست با تفکیک انواع حضور آمریکا در منطقه (دیپلماتیک، اقتصادی و نظامی)، بر ضرورت تمرکز بر خروج نظامیان تأکید کرد.
وی با اشاره به حضور گسترده پایگاههای آمریکا در کشورهایی مانند کویت، بحرین، امارات و اردن، بیان کرد: بسیاری از حملات اخیر علیه ایران از مبدأ همین پایگاهها صورت گرفته است و این کشورها بهعنوان شریک در تعارض، مسئولیت حقوقی دارند.
این استاد دانشگاه بر لزوم تشکیل پروندههای قضایی علیه کشورهای میزبان و همچنین فاعل اصلی (آمریکا) تأکید کرد و گفت: ایجاد پروندههای متعدد حقوقی در دادگاههای مختلف، حتی اگر در کوتاهمدت به نتیجه نرسد، بستر پیگیریهای آینده را فراهم میکند.
کوشکی، راهکار سیاسی مستقیم با کشورهای حاشیه خلیجفارس را بسته دانست و بر لزوم فشار رسانهای و دیپلماتیک از طریق سازمانهای منطقهای نظیر سازمان همکاری اسلامی و جنبش عدمتعهد تأکید کرد.
در پایان شفیعی، معاون اندیشکده خانه دیپلماسی گفت که هدف اصلی آمریکا، مدیریت بازار نفت و تثبیت تسلط دلار است.
وی بیان کرد: آمریکا به دنبال آن است که تعیین کند نفت چگونه، با چه قیمتی و به کدام کشورها فروخته شود.
معاون اندیشکده خانه دیپلماسی با اشاره به قراردادهای تسلیحاتی آمریکا، اظهار کرد: خرید تجهیزات نظامی از آمریکا، کشورهای منطقه را ملزم به خرید مستمر قطعات و مهمات از شرکتهای آمریکایی میکند و عملاً آنها را در چرخه اقتصادی و امنیتی واشنگتن نگهمیدارد.
شفیعی، همچنین با اشاره به استقرار شرکتهای هوش مصنوعی در منطقه بهدلیل انرژی ارزان، گفت: این شرکتها که معمولا پوششی برای نهادهای امنیتی آمریکا هستند، حضور نظامی آمریکا را در منطقه تقویت کرده و زمینهساز جذب سرمایهگذاریهای بیشتر و وابستگی امنیتی کشورهای میزبان میشوند.
انتهای پیام/