نقش تاریخی و تمدنی زنان در نهضت عاشورا/ از حضور زینبی تا الگوی زن مسلمان در عرصه اجتماعی
راضیه سلطان عباسی ندوشن، مدیر حوزه علمیه خواهران استان هرمزگان، با تسلیت فرا رسیدن ایام سوگواری حضرت اباعبدالله الحسین(ع) و یاران باوفای ایشان، در گفتوگو با میزان، به تبیین ابعاد تاریخی و تمدنی حضور زنان در واقعه کربلا پرداخت.
وی با تأکید بر اینکه عاشورا فراتر از یک رویداد تاریخی در سال ۶۱ هجری، مکتبی فکری، اخلاقی و تمدنی است، خاطرنشان کرد: این واقعه عظیم، مفاهیمی چون عدالتخواهی، مسئولیت اجتماعی، بصیرت و دفاع از حقیقت را در خود بازتعریف کرده است.
عباسی ندوشن، حضور زنان در نهضت عاشورا را فراتر از یک همراهی عاطفی یا حاشیهای دانست و تصریح کرد: زنان اهل بیت(ع) در این مسیر، مسئولیتهای خطیری همچون همراهی، تربیت، حفظ پیام، روشنگری و افشای چهره ظلم را بر عهده داشتند.
وی با اشاره به محدودیتهای اجتماعی عصر نخست هجری، افزود: عاشورا ثابت کرد که زن مسلمان میتواند در حساسترین برهههای تاریخی، نقشی تمدنساز ایفا کند و این حضور، الگویی مبتنی بر شخصیت مستقل انسانی، عقلانی و اجتماعی زن در اسلام است.
مدیر حوزه علمیه خواهران هرمزگان با تأکید بر اینکه عاشورا ولایت را از چارچوبی صرفاً سیاسی خارج کرد، اظهار کرد: زنان عاشورا نشان دادند که تبعیت از امام، تنها در میدان جنگ خلاصه نمیشود، بلکه در صبر، تربیت نسل، انتقال پیام و دفاع از حقیقت معنا پیدا میکند.
وی، حضرت زینب(س) را مصداق کامل این نگاه دانستند و گفت: ایشان به عنوان انسانی آگاه، بصیر و مسئول، مسیر امامت را تداوم بخشیدند.
چرا پیام کربلا با زبان زینبی به جامعه رسید؟
عباسی ندوشن در تحلیل نقش حضرت زینب(س) در انتقال پیام عاشورا، ویژگیهای برجسته ایشان را شامل معرفت عمیق دینی، قدرت تحلیل سیاسی و اجتماعی، شجاعت اخلاقی و توانایی تبدیل رنج به پیام برشمرد و افزود: اینکه پیام عاشورا از زبان یک زن به گوش جامعه رسید، نشاندهنده عظمت شخصیت، علم و جایگاه اجتماعی ایشان بود و نه ضعف.
وی با اشاره به تلاش حکومت اموی برای معرفی کربلا بهعنوان یک پیروزی سیاسی، خاطرنشان کرد: سخنرانیها و روشنگریهای زنان اهل بیت(ع) در کوفه و شام، روایت رسمی حاکمیت را به چالش کشید و مشروعیت اخلاقی یزید را زیر سؤال برد.
به گفته وی، عاشورا اگرچه از نظر نظامی تلخ بود، اما از منظر اخلاقی و تاریخی، شکستی بزرگ برای جریان ظلم رقم زد.
الگوی زن کربلایی؛ مقاومت بدون سلاح برای امروز جهان
مدیر حوزه علمیه خواهران هرمزگان، الگوی زن کربلایی را الگویی از حضور آگاهانه، مسئولانه و اخلاقی در عرصههای اجتماعی معرفی کرد و گفت: این الگو به زنان امروز میآموزد که مقاومت، تنها با ابزار نظامی محقق نمیشود؛ بلکه با آگاهیبخشی، روایت حقیقت و حفظ کرامت انسانی نیز میتوان مسیر تحول را پیمود.
وی، قدرت روایتگری، حفظ کرامت، نقشآفرینی اجتماعی و تبدیل رنج به آگاهی را از مهمترین درسهای این الگو برشمرد.
عباسی ندوشن با استناد به سیره حضرت زینب(س)، به نقد نگاههای سنتی پرداخت که زن را از جایگاه علمی و اجتماعی خود جدا میکند و تأکید کرد: زن مؤمن میتواند همزمان دارای عفت، معرفت، اندیشه و حضور اجتماعی باشد.
وی افزود: جامعه دینی زمانی به کمال میرسد که ظرفیتهای زنان را در مسیر علم، فرهنگ، تربیت و اصلاح اجتماعی به رسمیت بشناسد.
مدیر حوزه علمیه خواهران هرمزگان در پایان خاطرنشان کرد: عاشورا مدرسهای تاریخی برای شناخت جایگاه زن در اسلام است و حضرت زینب(س) با ترکیب ایمان، عقلانیت، شجاعت و قدرت بیان، ثابت کردند که یک زن میتواند در حساسترین لحظات تاریخ، مسیر یک جامعه را تغییر دهد. «زن زینبی» الگویی ماندگار است که میان معنویت و اجتماع، عاطفه و عقلانیت، صبر و کنشگری پیوندی عمیق برقرار میکند.
انتهای پیام/