مذاکرات ژنو؛ برتری ایران در میدان زمان و موازنه قدرت

عابد اکبری، کارشناس مسائل بین الملل طی یاددشتی برای میزان به تهدید تروئیکای اروپایی برای فعال‌سازی مکانیسم ماشه و مذاکرات اخیر در ژنو پرداخت.

متن این یادداشت را در ادامه می‌خوانید:

مذاکرات روز سه‌‎شنبه ایران و سه کشور اروپایی در ژنو در شرایطی برگزار شد که پرونده هسته‌ای ایران وارد مرحله‌ای جدید شده است. تهدید اروپا به فعال‌سازی اسنپ‌بک و بازگرداندن تحریم‌های سازمان ملل از یک‌سو و ابتکار روسیه برای تعویق شش‌ماهه مفاد قطعنامه ۲۲۳۱ از طرف دیگر، نشان می‌دهد که طرفین بیش از هر زمان دیگری درگیر یک بازی چندلایه راهبردی شده‌اند.

براساس داده‌های موجود، اروپا با تأکید بر ضرورت «پیشرفت ملموس» در حوزه دسترسی‌های آژانس بین‌المللی انرژی اتمی، تلاش دارد ایران را در موقعیت پاسخ‌گو قرار دهد. اما هم‌زمان، اختلاف‌های درونی میان واشنگتن و پایتخت‌های اروپایی و نگرانی‌های جدی از پیامد‌های اقتصادی و امنیتی هرگونه تشدید بحران، موجب شده گزینه اسنپ‌بک برای اروپایی‌ها پرهزینه باشد.

پیشنهاد روسیه برای تعویق شش‌ماهه دقیقاً در همین نقطه معنا پیدا می‌کند. این ابتکار نه‎تنها زمان تنفس برای همه بازیگران ایجاد می‌کند، بلکه به ایران امکان می‌دهد، هزینه سیاسی و حقوقی تصمیم‌های تند اروپا را افزایش دهد. در واقع، تعویق به معنای به‌کارگیری «زمان به‌مثابه ابزار قدرت» است؛ ابزاری که می‌تواند شکاف‌های موجود در غرب را عمیق‌تر کند و فضای مانور ایران را گسترش دهد.

• بیشتر بخوانید:
• مکانیسم ماشه؛ ابزار ادعایی اروپا در ادامه بدعهدی‌های برجامی
• پایان گفت‌و‌گو‌های ایران و تروئیکای اروپا در ژنو

تحلیل داده‌های میدانی نشان می‌دهد قدرت ایران از سه محور اصلی تغذیه می‌کند:
۱. توان بازدارندگی فنی که هر تهدید نظامی یا حقوقی را پرهزینه می‌سازد.
۲. نیاز حیاتی اروپا به ثبات انرژی و جلوگیری از بحران‌های جدید در شرایط ادامه بحران اوکراین.
۳. ناتوانی غرب در اجماع‌سازی کامل به‌ویژه در حضور روسیه و چین در شورای امنیت.

در چنین شرایطی، بهترین راهبرد برای تهران آن است که با پذیرش مشروط طرح روسیه ابتکار عمل را در دست گیرد.

سخن پایانی این که ژنو بیش از آنکه میدان فشار بر ایران باشد، صحنه‌ای است برای نمایش قدرت و ابتکار تهران. اروپایی‌ها ناگزیرند میان دو گزینه انتخاب کنند؛ یا واقعیت موازنه قدرت را بپذیرند و به سمت همکاری مدیریت‌شده حرکت کنند، یا وارد مسیری شوند که هزینه‌های سیاسی، امنیتی و اقتصادی آن برای خودشان غیرقابل تحمل خواهد بود.

انتهای پیام/