«حدیث نفس» در «از سرگذشت»
نخست اینکه مخاطبان به صورت دقیق، شفاف، بدون پرده و به واسطه تجربیات، آدمهایی را میبینند و میشنوند که در دو بخش مهم جامعه زندگی میکنند؛ بخش اول قشر عمومی و متوسط جامعه و قشر دوم بخش نخبگان و افراد مشهور و ... . مخاطبان میبینند که رویدادهای مشترکی برای این دو گروه اتفاق میافتد که از حیث مشابهت، کاملاً مطابق همدیگر است، اما مهم نوع مواجهه با این اتفاقات و مشکلات و شادیها و مصائب و مصیبتهاست. در واقع رسانه ملی تلاش میکند در یک فرهنگسازی آرام، مردم را به این آگاهی برساند که مهم نیست در کجای طبقات اجتماعی زندگی میکنید و در چه جایگاهی هستید، فرد عادی هستید، مدیر هستید، سلبریتی هستید، هنرمند و ورزشکار و کارگر و ... هستید، ممکن است وقایعی برای شما رخ دهد که مشترک با گروههای دیگری که برشمردیم باشد. بنابراین حدیث نفس این آدمها از این جهت که مخاطب دریابد رنج و درد و شادی و شعف بین همه مشترک است، بسیار مهم است.
دوم اینکه مخاطب بتواند از این «حدیث نفس» درس بگیرد، عبرت کسب کند و تلاش کند راه حلهایی پیدا کند و یا از راهحلهای مطرح شده توسط آدمهای راوی استفاده کند. مخاطب وقتی با شخصیت داستان یا همان مهمان برنامه همذاتپنداری میکند، میتواند از راهکارهای او برای گذر از مشکلات خود بهره ببرد. ممکن است همین راهحلها را خانواده، روانشناس، دوست، پدر و مادر، همسر یا ... به او پیشنهاد کنند، اما وقتی او به صورت مصداقی از یک فرد شناختهشده، یا یک آدم عادی در جامعه راهکار میگیرد، برایش بیشتر قابل درک و فهم است. یا شاید بهتر است بگوییم بیشتر قابل باور است، این قابل باور بودن، کمک میکند که آدمهایی با رنجها و مشکلات مشابه بتوانند به راهکارهای مشترک برسند.
در میان برنامههایی از این دست اما «از سرگذشت» شرایط خوبی دارد، شرایط خوب از این جهت که اولاً در برههای از زمان یعنی محرم و صفر پخش میشود که فضای کشور مانند ماه رمضان معنوی است و همین امر باعث میشود میزان تاثیرگذاری برنامه بیشتر باشد. دوم اینکه انتخاب آدمها و موضوعات به گونهای است که در مرز چالش قرار دارند و تلویزیون برای اینکه سراغ این موضوعات برود باید مراقبت درستی از محتوا داشته باشد و از این بابت ارزش برنامه دوچندان شده است.
مهمانانی که در این برنامه حضور پیدا میکنند همه دارای یک موضوع مشترک هستند، موضوع مشترکی که شاید برای تمام آدمهای این کره خاکی روزی اتفاق بیافتد. اندازه و زمانش مهم نیست، مهم این است که بالاخره آدمها یک روز در معرض یک دوراهی قرار میگیرند که باید برای ادامه مسیر انتخابی مهم داشته باشند.
«از سرگذشت» دقیقا همینجای زندگی آدمها ایستاده و آن را روایت میکند. جالب اینجاست که در این برنامه، زمانی ما با میهمان مواجه میشویم که سالهاست از این دوراهی گذر کرده است و امروز دارد میوه شیرین انتخاب درست را میچشد. برای مخاطب رسانه یا هر مدیوم دیگری مهم است که بداند پس از انتخاب مسیر چه بر سرگذشت افراد رفته است و دقیقاً «از سرگذشت» همین بخش زندگی آدمها را جلوی دید مخاطب قرار میدهد.