یک کارشناس علوم قرآنی: پاسخهای راهگشای امام صادق (ع) به شبهات همچنان کاربردی است
حجت الاسلام مهدی فرضی در گفتوگو با میزان درباره رویکرد تربیتی امام صادق (ع) گفت: امام صادق (ع) را «شیخ الائمه» مینامند، زیرا ایشان رویکرد منحصر به فردی را در زمان ولایت خود در پیش گرفتند و به وسیله این راهبرد حدود ۴ هزار نفر شاگرد تربیت کردند و این شاگردان با هدفی مشخص وارد جامعه شدند. از سوی دیگر تربیت افرادی از ادیان مختلف و برخی از فرقهها همانند «ابوحنیفه» که بعدها مذهب حنفی از وی ادامه پیدا کرد و «یا مالکی» همگی از شاگردان این امام بزرگوار بودند.
وی تربیت شاگرد از سوی امام صادق (ع) را مورد بررسی قرار داد و افزود: امام صادق (ع) با در پیش گرفتن تربیت شاگرد حقیقت و جایگاه اسلام ناب محمدی را بار دیگر مطرح کردند و مسیر هدایت جامعه انسانی و اسلامی را جانی دوباره بخشیدند، در عین حال مسیر را برای جلب توجه مردم نسبت به خداوند و عبادت پروردگار به عنوان نکته مهم و اساسی زندگی به مردم یادآوری کردند. تربیت نیروی انسانی کلید حرکت و رشد هر جامعه محسوب میشود و بدین وسیله پایگاه کلام الهی را رواج دادند، این در حالی بود که نظام حاکم در آن زمان تصویر اسلام واقعی را در پس عملکرد نامناسب خود مخدوش کرده بود و رویکرد خاتمالنبیین (ص) از یادها رفته بود.
فرضی اهمیت تربیت در عصر امروز را مورد توجه قرار داد و اظهار کرد: اگر امروز جامعه با مشکلات متعددی روبه رو شده است، علتش را در نوع و شیوه تربیت افراد و نسل جوان باید جستجو کرد. بررسی این امر که چه نکات مهمی در پرورش نسل جدید و جوان به فراموشی سپرده و یا نتوانستهایم به درستی آن را انتقال دهیم، سبب شده جامعه از مسیر درست خارج شود. باید توجه داشت که قرآن کریم و سنت بهترین راه تربیت را که مبتنی بر شناخت حقیقت انسان و نیازهای او محسوب میشود، در بر دارد. امام خمینی (ره) در این زمینه میفرمایند: «اساس عالم بر تربیت انسان است. انسان عصاره همه موجودات است و فشرده تمام عالم است و انبیاء آمدهاند برای این که این عصاره بالقوه را بالفعل کنند و انسان یک موجود الهی بشود که این موجود الهی تمام صفات حق تعالی در اوست و جلوهگاه نور مقدس حق تعالی است».
وی به شبههزدایی در مکتب امام صادق (ع) اشاره و بیان کرد: شبههزدایی در زمان امام صادق (ع) وجود داشته است. ایشان به بسیاری از شبهات ایجاد شده برای مردم پاسخ دادند. روند فعالیتهای امام صادق (ع) در دوران ولایت همان مسیر پیامبرخاتم (ص) و حضرت علی (ع) است که همان احیای معارف توحید الهی بود و درادامه امام صادق (ع) آن را احیا و شکوفا کرد. روایت تاریخی از کلینی نقل شده که در آن آمده است. فردی با عنوان مفضّلبنعمر میگوید: امام صادق (ع) یک صندوق خیریه تأسیس کردند و بودجهای در آن صندوق گذاشتند و مرا مسئول آن صندوق کردند. سپس فرمودند: در شهر بررسی کن هرجا اختلافی بین افراد ایجاد شده و این اختلاف به دلیل مالی ایجاد شده از این صندوق خیریه استفاده و مشکل آنان را حل و فصل کن. این نگاه و رویه امام صادق (ع) در ساختن یک امت واحده بسیار قابل تامل و در راستای همان مدینه فاضله است که همه جوامع به دنبال آن هستند.
فرضی افزود: مطالعه در مورد شبهات امروز نشان میدهد که اگر چه زمان زیادی از ولایت امام صادق (ع) گذشته، اما راهنمایی و حل مسئله به واسطه ایشان همچنان راه حل شبهات امروزی است. در ظاهر این شبهات تغییر زیاد داشته، اما بررسی آنها نشان میدهد که روش حل این مقوله همان راه حلی بوده که امام صادق (ع) آن را بیان کرده است. از سوی دیگر تودهای از ابهامات که پایه علمی نیز ندارد، در مقابل جوان و جامعه امروز وجود دارد و، چون مسئله به خوبی درک نمیشود و پاسخ درستی به شبهات داده نمیشود، شبهه گسترده شده و به عنوان یک مسئله در جامعه نوین مطرح میشود.
این کارشناس علوم قرآنی تاکید کرد: اگر شبهات به خوبی پاسخ داده شود و درک درستی از آن در ذهن افراد شکل بگیرد، همان مسئله جهاد تبیین که مقام معظم رهبری بر آن وی تدبیر امام صادق (ع) در زمان ولایت را مورد بررسی قرار داد و افزود: تربیت شاگرد به واسطه امام صادق (ع) زمینهساز تربیت جهادگران اسلامى بود که دستاوردهاى خوب و سودمندى داشت، زیرا از این طریق، علوم ریاضى و طبیعى و کیهانشناسى وارد حوزههاى علمى جامعه شد، سپس در سایه تلاشهاى دانشمندان اسلامى، راه کمال را در پیش گرفت، اگرچه برخی از مقولههای فرهنگی مضر در جامعه آن دوران رواج داشت. خلفاى اموى و اکثر خلفاى عباسى نقلگرا بودند و در برابر هجمههای ویرانگر فرهنگى موضع انفعالى داشتند و با تنبیه به دنبال ایجاد اصلاح بودند، ولى پیشوایان معصوم، به ویژه امام صادق (ع) به ترویج فرهنگ اسلامى پرداخته و دشمن را با تبیین مسائل به زبان ساده برای مردم، خلع سلاح مىکردند و نشانه آن، دو رساله ارزشمندى است به نامهاى «توحید مفضّل» و رساله «اهلیلجیه» که از آن امام بزرگوار است.
فرضی مهدویت را در رویکرد امام صادق (ع) مورد بررسی قرار داد و بیان کرد: یادآوری و تعمیم مهدویت یکی از موضوعاتی است که امام جعفر صادق (ع) در عمر پربرکت خویش به آن پرداخته است، موضوع مهدویت و ظهور است، به طوری که روایات و احادیث زیادی از آن حضرت در رابطه با مهدویت و علائم ظهور وجود دارد. همچنین امام صادق (ع) فرمودند: «هر کس سوره بنی اسرائیل را در هر شب جمعه بخواند نمیمیرد تا آنکه زمان قائم آل محمد علیه السلام را درک کند و از یاران او بشود»؛ این روایات نشان میدهد که آن حضرت تلاش میکردند که روحیه انتظار در جامعه و در میان مردم حفظ شود. امام صادق (ع) در برابر این تفکرات الحادی و جریانهای انحرافی فرمودند: «من امام مهدی (عج) نیستم و اگر من زمان آن حضرت را درک کنم، همه عمرم را در راه او خدمت میکنم.» و ما باید از این روایت درس بگیریم.
این کارشناس علوم قرآنی در پایان خاطرنشان کرد: باید به این درجه از تفکر و اعتقاد دست یابیم که در هر لحظه در محضر خداوند متعال و، ولی ایشان امام زمان (عج) هستیم. این امر راه را برای هدایت و سعادت افراد باز میکند، زیرا اعتقاد و باور مهدویت علاوه بر امید ما را از بسیاری از انحرافات دور میکند.
انتهای پیام/