ارتقای کیفیت رسیدگی به پرونده های قضایی با برگزاری نشست های هم اندیشی قضات تجدیدنظر

: رئیس موسسه آموزشی و پژوهشی قضا، گفت: معاونت منابع انسانی قوه قضاییه هم در بعد آموزش و هم در بعد جذب نخبگان به‌خوبی کار می‌کند و برگزاری هم‌اندیشی‌های علمی میان قضات تجدیدنظر از سوی این معاونت کار بی‌نظیری در این چندین سال اخیر است.

حجت الاسلام نورالله سلطانی در گفتگو با خبرنگار حقوقی میزان، درخصوص برگزاری نشست هم اندیشی قضات تجدیدنظر که روز سه شنبه در تهران برگزار شد، گفت: برگزاری چنین نشست هایی کار بسیار مفیدی است. مخصوصاً در بحث قانون مجازات اسلامی مصوبه سال 92، واقعاً نیاز بود که ما قضات را آموزش بدهیم و در آن مباحثی هست که نیاز به تعلیم دارد. آموزش قلب دستگاه است و اگر دستگاه قضایی را به‌مثابه یک انسان تصویر کنیم آموزش، قلب این دستگاه است. اگر قلب یک انسانی از کار بیفتد اعضای دیگر نیز از کار افتاده است.

وی افزود: اگر ما بخواهیم به حق حکم دهیم، لازمه آن این است که از قبل علاوه بر تقوا و معنویت، دانش قضایی را تقویت کنیم. اگر قاضی دانش قضایی نداشته باشد رایی که هنگام صدور حکم می دهد، مطابق احکام الهی نخواهد بود.

حجت الاسلام سلطانی خاطرنشان کرد: به همین دلیل می‌طلبد که چنین کلاس‌هایی دایر شود و ما سطح علمی همکاران قضایی را ارتقا دهیم که این مهم هم به تدبیر دوستان، به منصه ظهور رسیده و قابل‌تحسین است.

وی با توجه به بررسی چند پرونده در این نشست، گفت: اگر مشکل زمان نبود دست‌کم باید 20 پرونده را بررسی می‌کردیم اما به دلیل کمبود زمان 5 یا 6 پرونده‌ای که اکنون در محاکم مطرح است را بازگو کردیم . در این چندین سال سابقه قضایی به این صورت که هم قضات را آموزش دهند و هم شأن قضات را حفظ کنند ندیده‌ام و به خاطر ندارم که به این نحو از قضات تکریم شود و چنین کلاس‌هایی برگزار شود.

سطانی گفت: انصافاً آقای امینی معاون منابع انسانی قوه قضائیه در حال تلاش است مجموعه‌ای که تحت اشراف ایشان است به‌خوبی کار می‌کنند؛ هم در بعد آموزش و هم در بعد جذب نخبگان. این اتفاق به نظر من کار بی‌نظیری در این چندین سال اخیر است.

رئیس موسسه آموزشی و پژوهشی قضا درخصوص پیشنهادات برای برگزاری مطلوب تر چنین نشست هایی خاطرنشان کرد: از نظر بنده مناسب تر این است که تفکیک قضات حقوقی و جزایی نداشته باشیم چراکه یک قاضی ممکن است در دوره ای به پرونده های حقوقی رسیدگی کرده باشد اما در زمان دیگه به شعبه جزایی منتقل شود، آنگاه نسبت به مباحث جدید ممکن است بیگانه باشد و در مباحث جزایی ابتکار مطلوب را نخواهد داشت.

وی افزود: اگر این انکان وجود داشته باشد که این کلاس‌ها تفکیک نشود و ادغام شوند، مناسب تر خواهد بود. اما اگر ما به همین منوال ادامه دهیم و فردا قاضی حقوقی دادگاه تجدیدنظر به دادگاه کیفری استان منتقل شد، دیگر نمی‌تواند مانند گذشته نقش خود را ایفا کند. ما نیز از این نمونه‌ها داشتیم که اثرات نامطلوب نیز داشته چراکه قاضی تنها در پرونده‌های حقوقی تخصص داشته اما در مسائل کیفری آرایی داده که در شأن قوه قضاییه نبوده است.

رئیس موسسه آموزشی و پژوهشی قضا یادآور شد: پیشنهاد دیگر این است که اگر در خود استان‌ها این نوع کلاس ها بیشتر تقویت شود می‌تواند نقش به سزایی داشته باشد. چراکه در استان‌ها درصد بیشتری از قضات شرکت می‌کنند اما اکنون در این دوره افراد معدودی از هر استان از قضات دادگاه‌های تجدیدنظر شرکت کرده‌اند.

وی افزود: همچنین می‌توان اقداماتی انجام داد که با تقویت دوره‌های استانی، دادیارها نیز آموزش داده شوند. چراکه این سبب می‌شود ما از جهاتی اطاله دادرسی نیز نداشته باشیم . ممکن است قاضی که از استانی برای شرکت در این دوره‌ها به پایتخت می‌آید چه‌بسا دادرس نداشته باشد که رسیدگی کند و سبب می‌شود زمان مقرری که برای پرونده‌ای اختصاص داده است تجدید بشود. این خود اطاله دادرسی می‌شود.

سلطانی درخصوص تفاوت فارغ التحصیلان دانشگاهی و حوزوی نیز گفت: برخی اساتید دانشگاهی ما نسبت به مباحث کاربردی اشراف دارند اما اگر تا حد ممکن از اساتیدی که هم در بعد تجربی و عملی کارکرده‌اند استفاده شود، بیشتر می‌توانند برای دستگاه قضا سودمند باشند. چراکه ما تا در عمل با پرونده‌ها ارتباط نداشته باشیم از موردها و سوژه‌های مختلف مطلع نمی‌شویم.

وی یادآور شد: من بیشتر کتاب‌های حقوقدانان را نظیر کتاب‌های آقای کاتوزیان، لنگرودی و بروجردی عبده در زمینه حقوق خصوصی مطالعه کرده‌ام و در حقوق جزا نیز به همین صورت. کمتر می‌بینم مباحثی را که کاربردی به آن پرداخته باشند اما کسی که هم در بعد دانشگاهی و هم در بعد حوزوری کار قضایی داشته بهتر می‌تواند نقش خود را ایفا کند.

رئیس موسسه آموزشی و پژوهشی قضا در پاسخ به این سوال که با توجه به اینکه قضات تجدید نظر باید خبره ترین قضات باشند آیا آموزش هایی هم مد نظر قرار گرفته تا قضات از آن بهره ببرند، گفت: بحث معنویات و تقوا در حیطه فرهنگی است و معاونت فرهنگی باید این نقش را ایفا کند. البته در بحث آداب قضا می‌شود این موضوع را از ناحیه آموزش تقویت کنیم که یک قاضی از منظر آنچه در آموزه‌های دینی ما آمده با شاکی و متشاکی چگونه باید رفتار کند.

سلطانی در پاسخ به این سوال که این هم اندیشی ها تا چه اندازه می تواند در ارتقای کیفیت رسیدگی به پرونده ها موثر باشد، گفت: معتقدم که برگزاری چنین نشست هایی صددرصد در ارتقای کیفیت امور موثراست. اگر ما بخواهیم بیش از این موفق عمل کنیم از قبل باید ابهامات و سؤالات محاکم را اقتباس کنیم و معاونت آموزش این سؤالات را در اختیار اساتید مدعو این دوره‌ها قرار دهد.

وی تاکید کرد: هرچند این کلاس‌ها بسیار سودمند است اما اگر ما می‌خواهیم مفیدتر باشد باید این روش را برگزینیم. یعنی ابهامات قضات را اقتباس کرده، استاد در مورد آنها پژوهش کند و سپس برای قضات توضیح دهد.
وضعیت: