شربت و شیرینی بدون محتوا، غدیر را تحقیر میکند/ جشنهای سطحی پیامبر(ص) را مبلغ ساده نشان میدهد
حجتالاسلام والمسلمین قوچانی، استاد حوزه و دانشگاه، در گفتوگو با میزان به تشریح ابعاد مختلف واقعه غدیر، پیام آن برای نسل جوان و آسیبشناسی جشنهای این عید بزرگ پرداخت.
قوچانی در پاسخ به این سؤال که آیا معرفت به غدیر فقط به دانستن جانشینی امام علی(ع) خلاصه میشود یا مفاهیم عمیقتری را هم شامل میشود؟ اظهار کرد: معرفت به غدیر یک منشور چندوجهی است. دانستن اینکه علی(ع) جانشین پیامبر(ص) است، که همان ولایت تشریعی و سیاسی است، لایه ابتدایی و لازم اما کافی نیست. غدیر نقطه اوج اکمال دین است، بنابراین مفاهیمی چون ولایت تکوینی رادبه معنای پذیرش اینکه ولی خدا مجرای فیض الهی در هستی است، شامل میشود.
این استاد حوزه و دانشگاه افزود: همچنین مرجعیت علمی از لوازم حادثه غدیر است؛ یعنی پذیرش اینکه قرآن بدون تفسیر اهلبیت(ع)، ناقص و در معرض کجفهمی خواهد بود. غدیر تنها یک واقعه تاریخی نیست، بلکه یک نظام هدایت است که تا امروز استمرار دارد. غدیر به معنای شناخت امام در تمام ابعاد وجودیاش است، نه صرفاً یک جابهجایی قدرت سیاسی.
پیام غدیر به جوان امروز؛ انتخاب سبک زندگی برتر
وی در پاسخ به این پرسش که مهمترین پیام غدیر برای جوان امروزی که با مبانی کلامی آشنایی چندانی ندارد، چیست؟ تصریح کرد: پیام غدیر برای جوان امروز، ارتباط با یک حقیقت زنده و تعالیبخش است. جوان امروز از سطحینگری و پوچی گریزان است. پیام غدیر میتواند برای او این باشد که تو تنها نیستی و برای رشد، به یک الگوی برتر نیاز داری.
قوچانی تأکید کرد: باید غدیر را به عنوان یک شبکهسازی بر محور انسان کامل برای ایجاد یک جامعه سالم معرفی کنیم و بگوییم غدیر یعنی انتخاب سبک زندگیِ بهتر و برتر؛ یعنی همراهی با کسی که عدالت و انسانیت را در عمل به ما یاد میدهد.
اقرار زبانی بدون التزام عملی، تکلیفگریزی است
این استاد دانشگاه در پاسخ به این سؤال که آیا صرف گفتن «علی مولای من است» بدون درک لوازم آن برای تحقق عید غدیر کافی است؟ با قاطعیت گفت: خیر، اقرار زبانی بدون التزام عملی، شکلی از تکلیفگریزی است. غدیر یک بیعت مجدد است و بیعت دو طرف دارد. اگر ما امیرالمؤمنین(ع) را مولای خود میدانیم، یعنی نقشه راه او را پذیرفتهایم. دوری از سیره علوی در عمل و در عین حال ادعای پیروی از او، نوعی تناقض است که باعث میشود نورانیت غدیر در زندگی جاری نشود.
شادی سطحی در برابر عمق غدیر؛ رویکردی ناقص
قوچانی درباره محدود شدن برخی جشنهای غدیر به شربت و شیرینی و شادیهای سطحی اظهار کرد: این رویکرد اگر تمام ماجرا باشد، قطعاً با اکمال دین فاصله دارد. شادی غدیری باید شادی متعالی باشد. نزول آیه اکمال دین نشان میدهد غدیر یک رویداد تمدنی است، نه یک جشن صرفاً تقویمی.
وی افزود: شربت و شیرینی ظرف هستند؛ ما باید محتوای تمدنی را در این ظرف بریزیم. اگر جشن فقط سطحی بماند، در حقیقت پیامبر(ص) را در حد یک مبلغ ساده تقلیل دادهایم، در حالی که ایشان داشت نقشه تمدن آینده بشر را ترسیم میکرد.
راهکار تعادل بین شادی و معرفت در جشنهای غدیر
این استاد حوزه در پاسخ به این سؤال که چطور میتوان بین شادی مؤمنانه و تبلیغ عمیق معارف ولایت در مراسم غدیر تعادل برقرار کرد؟ گفت: برقراری این تعادل، در واقع توجه به لایههای مختلف برنامههاست. لایه اول (جذب): شادی، مهمانی، هدیه و فضاسازی برای همه اقشار بدون پیششرط. لایه دوم (اندیشه): تعبیه بستههای محتوایی کوتاه، جذاب و هنری مثل پادکست، کلیپ یا گفتوگوهای خیابانی در حاشیه جشن برای کسانی که کنجکاو شدهاند.
قوچانی تأکید کرد: نکته مهم این است که شادی مؤمنانه، شادیبخش است اما بیهوده و عبث نیست. باید در دل همان جشنها و شادیها، مفاهیم مدنظر نهادینه شود.
جشن حامل محتوا؛ راهکار نهایی
وی در پاسخ به این که برخی میگویند جشن غدیر را به مردم بدهید، خودشان محتوا را درک میکنند و برخی میگویند بدون محتوا جشن هدر رفته است؛ شما کدام رویه را قبول دارید؟ خاطرنشان کرد: من رویکرد جشنِ حاملِ محتوا را قبول دارم. اینکه بگوییم مردم خودشان درک میکنند، نوعی خوشبینی سادهلوحانه است و اینکه بگوییم بدون محتوا جشن هدر رفته است، باعث میشود جشنها چنان خشک و سنگین شوند که مخاطبِ تشنه را فراری دهیم.
قوچانی در پایان گفت: راهکار این است که از هنر و ابزارهای نوین استفاده کنیم تا محتوا به زبانِ جشن ترجمه شود.
محتوا نباید از جشن جدا باشد، بلکه باید درونمایه جشن باشد. جشن، راه ورود به قلبهاست و محتوا، راه رشد عقلها؛ هر دو برای یک غدیری شدنِ واقعی ضروریاند.
انتهای پیام/