جَنجال تازه بر سر سهمیه آسیایی/ از تعارض مَنافع آقای مدیرعامل تا ابهامات جایگاه تیمها
رقابت برای تعیین سومین نماینده فوتبال ایران در رقابتهای آسیایی، این روزها به یکی از پرحاشیهترین موضوعات فوتبال کشور تبدیل شده است؛ پروندهای که نه تنها به دلیل ابهام در معیارهای انتخاب تیم نهایی، بلکه به واسطه برخی مسائل مرتبط با فرآیند تصمیمگیری با انتقادات گستردهای روبهرو شده است.
ماجرا از جایی وارد فاز جدیدی شد که مصطفی زارعی، رئیس کمیته صدور مجوز حرفهای فدراسیون فوتبال، در گفتوگویی تلویزیونی اعلام کرد پرسپولیس عملاً شانسی برای کسب سهمیه آسیایی ندارد و نماینده نهایی ایران از میان گلگهر سیرجان و چادرملو اردکان انتخاب خواهد شد. اظهارنظری که بلافاصله واکنشهای گستردهای را در فضای رسانهای و میان هواداران فوتبال به همراه داشت؛ چرا که بسیاری معتقدند هنوز رقابت به پایان نرسیده و تعیین تکلیف نهایی پیش از بسته شدن کامل پرونده مسابقات، میتواند محل بحث باشد.
اما در کنار اختلاف نظر درباره معیارهای انتخاب نماینده آسیایی، موضوع مهمتری نیز مطرح شده است؛ مسئلهای که از نگاه بسیاری از کارشناسان حقوقی و مدیریتی به بحث «تعارض منافع» بازمیگردد. بر اساس انتقادهای مطرح شده، یکی از اعضای حاضر در فرآیند تصمیمسازی و رأیگیری مربوط به تعیین نماینده آسیایی در عین حال محمد اسفندیارپور نماینده باشگاهها در هیئت رئیسه فدراسیون فوتبال و مدیرعامل باشگاه گلگهرسیرجان نیز محسوب میشود. موضوعی که به اعتقاد منتقدان میتواند اصل بیطرفی در تصمیمگیری را زیر سؤال ببرد.
در استانداردهای مدیریتی و حقوقی، هرگاه فردی در موضوعی دارای منفعت مستقیم باشد، حضور او در فرآیند رأیگیری یا تصمیمسازی میتواند شائبه جانبداری ایجاد کند؛ حتی اگر در عمل هیچگونه تخلفی رخ نداده باشد. به همین دلیل در بسیاری از ساختارهای حرفهای، افراد ذینفع از حضور در جلسات تصمیمگیری مرتبط با منافع خود کنار گذاشته میشوند تا سلامت فرآیند حفظ شود. در پرونده سهمیه آسیایی نیز همین اصل باید رعایت شود. وقتی سرنوشت یکی از تیمهای حاضر در رقابت به تصمیم نهایی گره خورده، طبیعی است که حضور فردی که مدیریت همان باشگاه را بر عهده دارد حساسیتها را افزایش دهد و زمینه ایجاد تردید درباره بیطرفی تصمیمات را فراهم کند.
در کنار این مسئله، بحث معیارهای فنی تعیین نماینده آسیایی نیز همچنان محل اختلاف است. استناد به میانگین امتیازی تیمها یکی از محورهای اصلی این مناقشه محسوب میشود. مخالفان این دیدگاه معتقدند مقایسه میانگین امتیاز در شرایطی که تعداد بازیهای تیمها یکسان نیست، نمیتواند ملاک قطعی و نهایی باشد. پرسپولیس و چادرملو در شرایطی وارد این بحث شده که یک مسابقه کمتر نسبت به گلگهرسیرجان برگزار کرده است. همین موضوع باعث شده منتقدان تأکید کنند هرگونه نتیجهگیری قطعی پیش از انجام بازیهای معوق، میتواند تصویر دقیقی از واقعیت جدول ارائه ندهد. آنها معتقدند اگر قرار باشد صرفاً میانگین امتیازات ملاک قرار گیرد، فلسفه رقابت در هفتههای پایانی لیگ و اهمیت برگزاری تمامی مسابقات زیر سؤال خواهد رفت.
با توجه به اختلاف اندک میانگین امتیازات تیمهای مدعی با توجه به بازیهای باقیمانده، هنوز امکان تغییر شرایط وجود دارد و اعلام زودهنگام حذف یک تیم از رقابت آسیایی، میتواند بر فضای فوتبال کشور اثر منفی بگذارد. آنچه در شرایط فعلی بیش از هر موضوع دیگری اهمیت دارد، شفافیت کامل فدراسیون فوتبال در تشریح سازوکار انتخاب نماینده آسیایی است. افکار عمومی انتظار دارد معیارهای مورد استناد، نحوه تصمیمگیری و همچنین نقش تمامی افراد حاضر در این فرآیند به صورت دقیق و روشن اعلام شود تا هیچ شائبهای درباره سلامت تصمیمات باقی نماند.
فوتبال ایران در سالهای اخیر بارها هزینه ابهامهای مدیریتی را پرداخت کرده است. حالا نیز در پرونده حساس سهمیه آسیایی آنچه میتواند از شکلگیری جنجالهای بیشتر جلوگیری کند پایبندی کامل به اصول شفافیت، عدالت و پرهیز از هرگونه تعارض منافع است؛ اصولی که رعایت آنها نه یک انتخاب، بلکه ضرورتی برای حفظ اعتماد عمومی به ساختار تصمیمگیری فوتبال کشور محسوب میشود.
انتهای پیام/