مقاومت خرمشهر هنوز در ایران زنده است/ زنان خرمشهری نماد صبر و مقاومتند
سیدمصطفی سیدالحسینی کارگردان مستند «پوتینهای زنانه» در گفتوگو با میزان درباره موضوع اصلی این مستند گفت: مستند «پوتینهای زنانه» روایتی از روزهای حساس آغاز جنگ تحمیلی است که بر هسته مرکزی مقاومت خرمشهر تمرکز دارد.
این کارگردان ادامه داد: آنچه ما را به این سوژه جذب کرد، برخورد با گروهی از دختران ۱۶ و ۱۷ ساله بود که در قلب خطر، مسئولیت نگهداری و توزیع مهمات سپاه را برعهده داشتند. دغدغه همیشگی من، روایتگری داستانهایی است که در تاریخ مورد غفلت قرار گرفتهاند و تا امروز کمتر به این بخش از تاریخ در سینمای مستند پرداخته شده بود.
وی درباره دلیل روایت جنگ خرمشهر از زاویه زنان توضیح داد: در طول هشت سال جنگ، روایتها عمدتاً رنگوبوی مردانه داشتهاند و تجربه زیسته زنان، از نگاه و سختیها تا نوع مواجهه آنها با مفاهیمی چون صبر و مقاومت، کمتر دیده شده است. ما تلاش کردیم با تکیه بر پژوهشهای علمی، نگاهی زنانه به این روایت داشته باشیم تا نشان دهیم زن بودن در دل آن شرایط جنگی چه معنای متفاوتی پیدا میکرد.
کارگردان مستند «پوتینهای زنانه» درباره شباهت زنان خرمشهر با مردم امروز ایران گفت: مفهوم مقاومت تغییری نکرده، اما شکل و نمود آن متفاوت شده است. امروز کشور با هجمههای اقتصادی، فرهنگی و رسانهای روبهرو است و مقاومت در برابر هرکدام از اینها، شکل خاص خودش را دارد. اگر امروز را با دهه ۶۰ مقایسه کنیم، شباهتهای زیادی میبینیم؛ همان روحیهای که در روزهای جنگ وجود داشت، امروز هم میان مردم جاری است.
وی افزود: روزهای اول جنگ رمضان در حین فیلمبرداری، خانمهایی را میدیدم که برای نیروهای امنیتی و بسیج افطار و سحری آماده میکردند؛ این دقیقاً همان روحیه پشتیبانی زنان در دوران جنگ است. این نشان میدهد مردم ایران در بزنگاهها همچنان اهل ایستادگی هستند و مقاومت امروز حتی پررنگتر از گذشته ادامه دارد.
سیدالحسینی درباره جایگاه زنان خرمشهر در مفهوم مقاومت بیان کرد: این زنان فقط نماد یک مفهوم نیستند؛ آنها هم نماد صبر هستند، هم مقاومت و هم وطن. تجربه زنان در جنگ، نوع نگاه آنها به سختیها و شیوه مواجههشان با بحرانها، متفاوت و قابل توجه بود.
وی درباره نسبت نسل امروز با حالوهوای جنگ نیز گفت: طبیعی است که نسل امروز سختتر با آن دوران ارتباط بگیرد، اما این فاصله فقط به دلیل گذر زمان نیست، بخشی از آن به دلیل کمتوجهی به روایت آدمهای معمولی و قهرمانان گمنام آن سالهاست. اگر بتوانیم با زبان و زمانه نسل جدید آثار متناسب تولید کنیم، جوانان امروز هم بهتر میتوانند مفاهیم صبر و مقاومت را لمس کنند.
کارگردان مستند «پوتینهای زنانه» درباره حسی که دوست دارد مخاطب پس از دیدن فیلم با خود همراه ببرد، اظهار کرد: ترجیح میدهم مخاطب «افتخار داشتن درد وطن» را حس کند. درد وطن مسئله مهمی است و دیدیم که این حس چگونه بر نوع مواجهه مردم با بحرانها تأثیر میگذارد.
وی در پایان درباره توصیف حالوهوای خرمشهر در یک عبارت گفت: اگر بخواهم حس خرمشهر را در یک واژه خلاصه کنم، میگویم «مقاومت مظلومانه.»
مستند «پوتینهای زنانه» از تولیدات مرکز گسترش سینمای مستند، تجربی و پویانمایی است و روایتی از حضور زنان خرمشهر در روزهای آغازین جنگ تحمیلی را بازگو میکند؛ زنانی که به دستور شهید جهانآرا مسئول نگهداری و توزیع مهمات سپاه شدند.
عوامل این پروژه عبارتند از کارگردان و تهیهکننده: سیدمصطفی سیدالحسینی، تدوین: فاطمه افضلی، فیلمبردار: سعید هوشمند، پژوهشگر:زهرا سادات امیری و نویسنده: مطهره یادگاری.