قائم‌مقام معاونت راهبردی قوه قضاییه: نظام آماری رسیدگی به پرونده‌ها در دادگستری بر پایه زمان رسیدگی متحول می‌شود

اعظمی، قائم‌مقام معاونت راهبردی قوه‌قضاییه، که به منظور انعقاد توافق‌نامه‌ بودجه‌ برنامه‌ای سال ۱۴۰۵، بررسی وضعیت آماری و بررسی عملکرد مالی اجرای برنامه‌های سال ۱۴۰۴ استان در رأس هیئتی به کهگیلویه و بویراحمد سفر کرده است، امروز در نشست قضات و کارکنان دادگستری این استان حضور یافت و از تحول بنیادین در شاخص‌های ارزیابی عملکرد خبر داد. 

وی در این نشست ضمن قدردانی از هیئت رئیسه استان، به‌ویژه رئیس کل دادگستری استان، گفت: همایش سالانه ما با حضور رؤسای کل و دادستان‌ها معمولاً به بررسی عملکرد سال‌های گذشته و هدف‌گذاری برای سال جدید اختصاص دارد، اما امسال تفاوت اساسی این است که شاخص اصلی در ارزیابی عملکرد استان‌ها دچار تحولی بزرگ شده است. 

ایراد‌های نظام آماری فعلی 

 قائم‌مقام معاونت راهبردی قوه قضاییه با تشریح ساختار فعلی آمار دادگستری، آن را محدود به یک جمله توصیف کرد: موجودی ابتدای ماه به‌اضافه ورودی، منهای خروجی. 

وی با اشاره به آسیب‌های این مدل، گفت: در این نظام، هیچ تفاوتی میان قرار شکلی، رأی ماهوی، جلب رضایت طرفین یا صرفاً بازگرداندن پرونده‌های رفع‌نقص وجود ندارد. قاضی برای آنکه در پایان ماه کارنامه‌ی مثبتی داشته باشد، ناچار می‌شود پرونده‌های ناقص را به‌شکل صوری مختومه و سپس اعاده کند. همین مسئله باعث گردش بی‌دلیل پرونده‌ها، افزایش ورودی مجدد و فشار مضاعف بر دستگاه قضایی می‌شود. 

اعظمی افزود: در سیستم کنونی، وزن پرونده و حجم ارجاعات نیز نادیده گرفته می‌شود؛ یک پرونده قتل که بیست‌ونهم ماه ارجاع می‌شود و یک پرونده سرقت که قرار تأمین آن صادر نشده، هردو به یک اندازه در ردیف موجودی محاسبه می‌شوند و عملکرد شعبه را زیر سؤال می‌برند. 

شکست برنامه کاهش پرونده‌های مسن با وجود بودجه کلان 

وی گفت: طی یک برنامه سه‌ساله برای کاهش پرونده‌های مسن و معوق برنامه‌ریزی مفصل و تخصیص اعتبار قابل توجهی صورت گرفت، اما متأسفانه اثربخشی لازم را نداشتیم. زیرا به‌محض رسیدگی به پرونده‌های قدیمی، پرونده‌های جدید به صف معوقات می‌پیوندند. 

طراحی نظام جدید با محوریت زمان لازم رسیدگی 

قائم مقام معاونت راهبردی قوه‌قضاییه تصریح کرد که اصلاح نظام فعلی ممکن نبود و به همین دلیل یک مدل مفهومی جدید با الزاماتی تازه طراحی شده است. 

وی در توضیح فلسفه این مدل  گفت: هر پرونده مانند محصولی است که کاشته می‌شود و تا به ثمر نشستن، یک دوران طبیعی را طی می‌کند. احضار شاکی، تحقیقات محلی، استماع شهود، تبادل دفاعیات و نهایتاً صدور رأی، فرایندی زمان‌بر است. نمی‌توان این فرایند را نادیده گرفت و در پایان ماه با پرونده‌های مانده، آمار را مثبت جلوه داد. بر همین اساس، نظام جدید بر مبنای “زمان عادلانه رسیدگی” بنا شده است. 

وی همچنین خاطرنشان کرد: این نظام به صورت مرحله‌ای (فازبندی) وارد اجرا می‌شود: مدل مفهومی آن در بخش رسیدگی طراحی شده، اما در حوزه اجرای احکام هنوز تکمیل نشده است. به همین دلیل امسال از هیچ مرجعی آمار اجرای احکام مبتنی بر مختومه‌سازی خواسته نمی‌شود؛ اجرای حکم باید اتفاق بیفتد و خودبه‌خود در آمار منعکس شود. 

قائم‌مقام معاونت راهبردی قوه قضاییه در پایان بار دیگر تأکید کرد: حرکت به سمت این نظام جدید، گریزناپذیر است و هرچند اجرای کامل آن زمان‌بر خواهد بود، اما می‌تواند رضایت مردم، کیفیت رسیدگی و کارآمدی دستگاه قضایی را به صورت هم‌زمان ارتقا دهد.  

در ادامه این نشست تخصصی که با حضور مسئولان ارشد قضایی استان، قضات و کارکنان شعب دادسرا، دادگاه‌های عمومی و حقوقی و دادگاه‌های تجدید نظر در سالن اجتماعات شهید بهشتی برگزار شد، محبوب افراسیاب با اشاره به آخرین وضعیت شاخص‌های دادرسی، اظهار داشت: بر اساس ارزیابی‌های انجام شده و هنوز جمع‌بندی نهایی سایر آیتم‌ها صورت نگرفته، خوشبختانه رتبه استان در شاخص‌های دادرسی، در کل کشور خیلی خوب است. 

وی با قدردانی از زحمات مجموعه همکاران قضایی و اداری استان، جهت اطلاع به قائم مقام معاونت راهبردی قوه قضاییه، تأکید کرد: این موفقیت را مدیون همه دوستانی هستم که شرف حضور دارند. با وجود اینکه کهگیلویه و بویراحمد از نظر شاخص‌های توسعه و پیشرفت، کمترین امکانات را در سطح کشور دارد و شما خودتان طی دو روز گذشته مشاهده کردید که از نظر شاخص‌های کلان اقتصادی و سرمایه‌گذاری در رتبه آخر (رتبه یک وارونه) کشور قرار داریم، اما با این وجود انسان‌های بسیار ناب و شایسته‌ای در دستگاه قضایی استان مشغول به خدمت هستند.

انتهای پیام/