روز نکبت و پرسشی تاریخی حقوق بشری از آمریکا

این سوالی است که در این زمان از سال برای بازماندگان فلسطینی و مدافعان حقوق بشر به اوج خود می‌رسد: آیا دولت آمریکا می‌تواند بدون در نظر گرفتن کامل یا به رسمیت شناختن تاریخ فلسطین، سیاست عادلانه‌ای در خاورمیانه ایجاد کند؟

به گزارش الجزیره، پنجشنبه، ۱۵ می روز یادبود سالانه نکبت است، دوره‌ای که در سال ۱۹۴۸ با اخراج گسترده فلسطینی‌ها و ایجاد رژیم صهیونیستی آغاز شد.

از آن زمان، فلسطینی‌ها دهه‌ها آوارگی و پاکسازی قومی را تحمل کرده‌اند، اما دولت آمریکا، نکبت را که در عربی به «فاجعه» ترجمه می‌شود، به رسمیت نمی‌شناسد، حتی با اینکه همچنان مداخله گسترده خود را بر منطقه اعمال و حمایت قاطع خود را از رژیم صهیونیستی حفظ می‌کند.

در دولت دوم دونالد ترامپ، آمریکا نقش فعال‌تری در امور فلسطین ایفا کرده و «هیئت صلح» بحث‌برانگیز را برای نظارت بر بازسازی غزه تاسیس کرده است، هرچند که همچنان رویکرد سهل‌گیرانه‌ای نسبت به نسل‌کشی رژیم صهیونیستی دارد.

خالد الگیندی، عضو ارشد موسسه کوئینسی، در مواجهه با این سوال که آیا آمریکا می‌تواند بدون اذعان به نکبت، مسئولانه به مسائل فلسطین بپردازد، معتقد است که پاسخ ساده است: خیر.

او گفت: اگر فقط انسانیت و رنج یک طرف را تصدیق کنید، این شما را مجبور می‌کند که واقعیت‌های تاریخی را که هنوز با ما هستند، نادیده بگیرید؛ فراموشی سیاسی مدت‌هاست که رویکرد دولت آمریکا به مناقشه اسرائیل و فلسطین را تعریف می‌کند.

آمریکا برای دهه‌ها، با وجود اشغال سرزمین فلسطین توسط رژیم صهیونیستی و سیستم جداسازی که به گفته گروه‌های حقوق بشری آپارتاید است، با میلیاردها دلار کمک خارجی و نظامی از این رژیم حمایت کرده است.

از ۷ اکتبر ۲۰۲۳ (۱۵ مهر ۱۴۰۲) جنگ نسل‌کشی رژیم صهیونیستی در غزه دست‌کم ۷۵ هزار فلسطینی را قتل‌عام کرده است؛ الگیندی گفت که آمریکا نقش کلیدی در حمایت از این درگیری داشته است.

الگیندی گفت: چه خوب و چه بد، چه بیشتر بد، آمریکا به‌طور جدایی‌ناپذیری با مسئله فلسطین گره خورده است، یک گام اصلاحی اساسی هرچند با تاخیر زیاد، به رسمیت شناختن نکبت است؛ این یک واقعیت تاریخی است که فلسطینی‌ها یک آسیب جمعی دارند که بخشی از هویت و بخشی از روانشناسی سیاسی آن‌هاست.

نکبت جاری

روز پنجشنبه، رشیده طلیب، نماینده آمریکا، قطعنامه‌ای را برای به رسمیت شناختن رسمی «نکبت جاری و حقوق پناهندگان فلسطینی» ارائه کرد.

این پنجمین بار متوالی بود که وی این لایحه را ارائه می‌کرد و آخرین نسخه آن با ۱۲ حامی مشترک همراه بود که نسبت به ۶ حامی در زمان معرفی اولیه آن در سال ۲۰۲۲ افزایش یافته بود.

طلیب این هفته در یک کنفرانس ویدیویی توضیح داد که با توجه به ادامه نقض حقوق بشر علیه فلسطینی‌ها، جلب توجه به نکبت ضروری است.

وی گفت: بسیاری از همکاران من در کنگره دوست دارند طوری رفتار کنند که انگار خشونت دولتی علیه مردم فلسطین با نتانیاهو، نخست‌وزیر اسرائیل، آغاز شد؛ ما می‌دانیم که تاریخ فلسطین از زمان تاسیس [اسرائیل] در سال ۱۹۴۸، شاهد نکبت و پاکسازی قومی بوده است.

روی هم رفته، حدود ۷۵۰ هزار فلسطینی در طول نکبت به طرز خشونت‌آمیزی اخراج و به اردوگاه‌های پناهندگان در سراسر کرانه باختری، غزه و کشورهای عربی همسایه آواره شدند.

حدود ۴۰۰ شهر و روستا خالی از سکنه شدند و قتل‌عام‌هایی در بلاد الشیخ، سعسع، دیر یاسین، صالحه و لیدا و دیگر مناطق رخ داد.

مانند سال‌های گذشته، آخرین تلاش قانونگذاری طلیب عمدتا نمادین است و شانس کمی برای پیشرفت در کنگره دارد، کنگره‌ای که عمدتا طرفدار رژیم صهیونیستی است.

با وجود این، آخرین قطعنامه در بحبوحه نشانه‌هایی از تغییر آگاهی عمومی منتشر می‌شود، به‌طوری که نظرسنجی‌ها نشان‌دهنده افزایش همدردی با فلسطینی‌ها و افزایش دیدگاه‌های منفی نسبت به رژیم صهیونیستی است.

نظرسنجی‌ها نشان داده‌اند که حمایت از رژیم صهیونیستی، به‌ویژه در میان دموکرات‌های آمریکا، در بحبوحه نسل‌کشی در غزه، کاهش یافته است.

نگرش‌ها در کنگره نیز نشانه‌های قابل توجه، هرچند تدریجی‌تر، از تغییر را نشان داده‌اند؛ اگرچه حمایت از رژیم صهیونیستی زمانی مقدس تلقی می‌شد، اما قانون منع فروش اسلحه به این رژیم حمایت فزاینده‌ای را به خود جلب کرده است.

در ماه آوریل، ۴۰ دموکرات از ۱۰۰ عضو سنا به منع فروش بولدوزرهای نظامی به رژیم صهیونیستی، ابزاری در اشغال مداوم سرزمین‌های فلسطینی، رای دادند؛ در حالی که قانون منع فروش تصویب نشد، طرفداران این نتیجه را «تاریخی» خواندند.

۳۰ عضو کنگره در اوایل این ماه نیز سیاست دیرینه آمریکا درباره «ابهام رسمی» در قبال برنامه هسته‌ای ادعایی رژیم صهیونیستی را به چالش کشیدند، موضوعی که برای دهه‌ها خارج از محدوده تلقی می‌شد.

یوسف منیر، عضو ارشد مرکز عرب واشنگتن دی‌سی، گفت: قطعنامه طلیب چیزی نیست که لزوما امروز تصویب شود، وقتی این روز بگذرد و من فکر می‌کنم روزی به آن نقطه خواهیم رسید، به دلیل تمام تلاش‌هایی خواهد بود که برای ایجاد توده بحرانی لازم، در گذشته، امروز و فردا و غیره، انجام شده است.

با وجود این، حتی به رسمیت شناختن نکبت در سالگرد ۱۵ مه همچنان بحث‌برانگیز است.

سازمان ملل نخستین مراسم یادبود نکبت خود را در سال ۲۰۲۳، به مناسبت هفتاد‌وپنجمین سالگرد، برگزار کرد.

آمریکا، انگلیس، آلمان و ۳۰ کشور دیگر به قطعنامه سازمان ملل که این رویداد را به رسمیت می‌شناخت، رای مخالف دادند؛ آمریکا متعاقبا در این مراسم شرکت نکرد و سخنگوی آن مدعی «نگرانی‌های دیرینه در مورد تعصب ضد اسرائیلی در سیستم سازمان ملل» شد.

در همان سال، درگیری مشابهی بر سر نکبت در سالن‌های کنگره رخ داد.

الگیندی تصریح کرد که در دهه‌های ۱۹۴۰ و ۱۹۵۰، هری ترومن، رئیس‌جمهور وقت آمریکا «درباره تروریسم و ​​وحشتی که توسط شبه‌نظامیان یهودی و گروه‌های زیرزمینی ایجاد شده بود، صحبت می‌کرد»، حتی در حالی که دولت وی نخستین دولتی بود که رژیم صهیونیستی را به رسمیت شناخت.

به عنوان مثال، دولت ترومن از قطعنامه ۱۹۴ مجمع عمومی سازمان ملل حمایت کرد که به‌اصطلاح «حق بازگشت» را برای پناهندگان آواره فلسطینی برقرار کرد؛ تقریبا ۶ میلیون نفر امروز در آنروا، آژانس خدمات‌رسانی و‌ کاریابی سازمان ملل برای آوارگان فلسطینی UNRWA ثبت نام کرده‌اند.

این قطعنامه همچنین کمیسیون آشتی فلسطین را که اکنون منحل شده است، ایجاد کرد، هیئتی که وظیفه میانجیگری در این درگیری را بر عهده داشت و آمریکا در آن کرسی داشت.

همچنین شواهد فراوانی وجود دارد که نشان می‌دهد دولت آمریکا از خشونتی که فلسطینی‌ها با آن مواجه بودند، آگاه بوده است، حتی اگر مقام‌های آمریکایی «لغت و واژگان لازم برای نامیدن آن به‌عنوان نکبت یا حتی توصیف آن به‌عنوان یک عمل پاکسازی قومی یا نسل‌کشی» را نداشته باشند. 

آنچه از بایگانی کنسولگری آمریکا در قدس اشغالی، کنسولگری آمریکا در حیفا و دیگر پایگاه‌های دیپلماتیک آمریکا در سراسر خاورمیانه بسیار بسیار واضح است این است که آن‌ها آنچه را رژیم صهیونیستی با مردم فلسطین انجام می‌داد، بسیار دقیق دیده و توصیف کرده‌اند.

آن‌ها غارت نظام‌مند اموال فلسطینی‌ها، اخراج نظام‌مند فلسطینی‌ها از خانه‌هایشان، جنایت‌های نظام‌مندی که متحمل می‌شدند و مهم‌تر از همه، عدم تعهد رژیم صهیونیستی در بازگرداندن پناهندگان فلسطینی را تشخیص دادند، اما تلاش‌ها برای بازگشت فلسطینی‌هت در سال‌های پس از آن پراکنده بود.

آن‌ها در دهه ۱۹۶۰ میلادی در دوران ریاست جمهوری جان اف کندی که برای نخستین بار سلاح‌های دفاعی آمریکا را به‌عنوان بخشی از یک استراتژی گسترده‌تر جنگ سرد در اختیار رژیم صهیونیستی قرار داد، جوانه زدند؛ مسئله بازگشت در طول مذاکرات مربوط به توافق اسلو در دوران ریاست جمهوری بیل کلینتون در دهه ۱۹۹۰ دوباره مطرح شد.

در سال ۲۰۱۶، جان کری، وزیر خارجه آمریکا، اشاره‌ای نادر به نکبت داشت؛ وی گفت: وقتی اسرائیل هفتادمین سالگرد خود را در سال ۲۰۱۸ جشن می‌گیرد، فلسطینی‌ها سالگرد بسیار متفاوتی را جشن خواهند گرفت: ۷۰ سال پس از آنچه آن‌ها نکبت یا فاجعه می‌نامند.

الگیندی توضیح داد که به‌طور کلی، اذعان آمریکا به نکبت به موازات افزایش قدرت رژیم صهیونیستی کاهش یافت و این امر با شدت بیشتری در دوران ریاست جمهوری لیندون بی جانسون در دهه ۱۹۶۰ آغاز شد.

وی گفت: سابقه تاریخی در این مورد غیرقابل انکار است؛ چیزی که واقعا در تحقیقاتم مرا شگفت زده کرد این بود که چگونه اساسا کمتر از یک نسل طول کشید تا همه این‌ها را از نظر سیاست آمریکا فراموش کنیم.

حامیان قطعنامه طلیب استدلال کرده‌اند که اهمیت این موضوع به همان اندازه که نمادین است، عملی نیز هست.

منیر از مرکز عربی موافق بود که به رسمیت شناختن نمونه ای برای کارهایی است که باید انجام دهیم، نه فقط از نظر به رسمیت شناختن گذشته، بلکه از نظر به رسمیت شناختن لحظه حال.

وی گفت: نباید ۸۰ سال طول بکشد تا نکبت را در فلسطین به رسمیت بشناسیم و نباید ۸۰ سال دیگر طول بکشد تا نسل‌کشی را که در غزه در حال وقوع است، به رسمیت بشناسیم.

انتهای پیام/