بررسی حقوقی حمله به انستیتو پاستور ایران در چارچوب ماده ۷(۱)(k) اساسنامه دیوان بین‌المللی کیفری

علی مسعودیان، پژوهشگر حقوق بین‌الملل در یادداشتی برای خبرگزاری میزان نوشت:

حمله به انستیتو پاستور ایران، این میراث صدساله و ستون فقرات سلامت عمومی در منطقه را نمی‌توان صرفا یک عمل خصمانه معمول یا یک تخریب فیزیکی محدود ارزیابی کرد؛ بلکه در نظام دقیق حقوق کیفری بین‌المللی، این عمل در شعاع «جنایت علیه بشریت» قرار می‌گیرد.

براساس ماده ۷ اساسنامه رم، هرگونه حمله گسترده و نظام‌مند علیه جمعیت غیرنظامی، مصداق این جنایت شناخته می‌شود و عنصر معنوی آن، آگاهی مهاجم به گسترش و نظام‌مندی حمله است.

در این جنایت، آنچه ماهیت حقوقی اقدام آمریکا و رژیم صهیونیستی را به یک جنایت علیه بشریت ارتقا می‌دهد، هدف قرار دادن عمدی زیرساخت‌های حیاتی سلامت است که بقای جمعیت غیرنظامی به آن وابسته است.

انستیتو پاستور به‌عنوان قطب تولید واکسن، نقشی حیاتی در تامین بهداشت و سلامت جامعه ایفا می‌کند؛ بنابراین حمله به آن، حمله به حق بر حیات و حق بر سلامت میلیون‌ها انسان است که از منظر حقوق بشری، غیرقابل انکار می‌باشد.

تحلیل دقیق‌تر ایجاب می‌کند که به بند ۱(k) ماده ۷ اساسنامه رم که تحت عنوان «سایر رفتارهای غیرانسانی» شناخته می‌شود، توجه ویژه‌ای شود؛ این بند عبارت جامع و مانعی است که اعمالی را در بر می‌گیرد که اگرچه در اساسنامه به صراحت نام برده نشده‌اند، اما از نظر شدت و حدت با جنایت‌های ذکرشده در آن ماده برابری می‌کند. 

ماده ۷ اساسنامه دیوان بین‌المللی کیفری به وضوح مقرر می‌دارد که برای تحقق این بند، مرتکب باید اقدامی انجام دهد که منجر به رنج و عذاب بزرگ یا آسیب جدی به سلامت جسمی یا روانی فردی شود.

هدف قرار دادن مرکز تولید واکسن و دارو، مستقیما منجر به ایجاد «اختلال دارویی» و بحران بهداشتی می‌شود که پیامد آن، گسترش بیماری‌های عفونی و مرگ‌ومیر در میان جمعیت غیرنظامی است؛ این پیامد، خود مصداق «آسیب جدی به سلامت جسمی» و «رنج بزرگ» است که در شدت با قتل عمد برابری می‌کند، زیرا عامل حمله، به‌طور عمدی حیات غیرنظامیان را به مخاطره افکنده است.

ویژگی «گسترده و نظام‌مند» بودن حمله در اینجا از این جهت محرز است که هدف قرار دادن چنین نهاد علمی و بین‌المللی، نمی‌تواند فعلی آنی و بدون برنامه‌ریزی قبلی باشد؛ این حمله بخشی از یک سیاست هماهنگ‌شده (نظام‌مند) برای فلج کردن زیرساخت‌های حیاتی ایران و ایجاد فشار حداکثری بر جمعیت غیرنظامی است.

جمعیت غیرنظامی که شامل زنان، کودکان و بیماران است، هدف اصلی این جنایت قرار گرفته‌اند، زیرا فقدان واکسن و دارو، خطری غیرقابل انکار و عام برای همگان ایجاد می‌کند؛ بنابراین عاملان این حمله، چه در سطوح تصمیم‌گیری سیاسی و چه در سطوح اجرایی نظامی، با آگاهی کامل از پیامدهای فاجعه‌بار بهداشتی آن، اقدام به ارتکاب رفتار غیرانسانی کرده‌‌اند.
‌
انتهای پیام/