معادلات انرژی در سایه تهدید؛ از مصونیت حقوقی زیرساختهای حیاتی تا تابآوری فنی شبکه برق ایران
«دونالد ترامپ» رئیسجمهور آمریکا بامداد یکشنبه با انتشار پیامی در شبکههای اجتماعی نوشت: اگر ایران ظرف ۴۸ ساعت تنگه هرمز را بهطور کامل و بدون تهدید باز نکند، ایالات متحده آمریکا به نیروگاههای مختلف ایران حمله کرده و آنها را از بین خواهد برد.
در واکنش به این صحبتها، سخنگوی قرارگاه مرکزی حضرت خاتم الانبیا (ص) تاکید کرد: اگر دشمن آسیبی به نیروگاههای ما برساند هیچ چیز نمیتواند مانع استمرار عملیات ما برای نابودسازی زیرساختهای انرژی، نفت و صنعت آمریکا و همپیمانهای او در منطقه شود.
محمد الهداد، سرپرست شرکت توانیر نیز اعلام کرد که براساس کنوانسیونهای ژنو، کلیه تأسیسات غیرنظامی از جمله زیرساختهای حیاتی برق، بهطور صریح مصون از هرگونه حمله نظامی هستند. هدف قرار دادن این مراکز که خدمات مستقیم و ضروری به مردم ارائه میدهند، ممنوع و غیرقانونی است و اثرات انسانی سنگینی بر زندگی غیرنظامیان بر جای میگذارد.
وی به قطعنامه ۲۵۷۳ شورای امنیت سازمان ملل (۲۰۲۱) اشاره کرد و گفت که در این قطعنامه نیز بر ضرورت محافظت از زیرساختهای حیاتی شامل آب و برق تأکید شده و هرگونه حمله به تأسیساتی که خدمات غیرنظامی اساسی فراهم میکنند، منع شده است. اقداماتی که منجر به قطع گسترده برق و اختلال در مراکز درمانی و زیرساختهای حیاتی سلامت عمومی شود، بهصراحت خلاف قواعد پذیرفتهشده بینالمللی است.
درحالی که حمله به زیرساختهای برق با انتقاد بسیاری همراه بود ترامپ روز گذشته از موضع خود عقبنشینی کرد و در فضای مجازی نوشت: دستور دادم به مدت ۵ روز هرگونه حمله نظامی به زیرساختهای برق و انرژی ایران عقب بیفتد.
مدیریت اختلالهای احتمالی شبکه برق بهدلیل اتصال سراسری
در همین زمینه هاشم اورعی، کارشناس انرژی در گفتوگو با میزان با تشریح وضعیت ساختار تولید و توزیع برق کشور اظهار کرد: شبکه برق ایران بهدلیل گستردگی و اتصال سراسری، توانایی مدیریت اختلالهای احتمالی را دارد و جای نگرانی فوری برای مردم وجود ندارد.
وی ادامه داد: بخش عمده تولید برق کشور در نیروگاههای متمرکز انجام میشود، اما توسعه انرژیهای تجدیدپذیر میتواند نقش مهمی در افزایش امنیت شبکه ایفا کند.
این کارشناس انرژی تفاوت اصلی نیروگاههای بادی و خورشیدی با نیروگاههای حرارتی را در پراکندگی آنها دانست و گفت: نیروگاههای تجدیدپذیر در سطح وسیعی گستردهاند و هدف قرار دادن آنها نیازمند حملات متعدد و پرهزینه است.
حملات سایبری ظرف ۲ تا ۳ روز برطرف میشود
اورعی با اشاره به امکان بروز حملات سایبری گفت: اقدامات سایبری میتواند بهرهبرداری برخی نیروگاهها را مختل کند، اما تجربههای گذشته در حوزه بانکی، سوخترسانی و برق نشان داده که این مشکلات معمولاً ظرف ۲ تا ۳ روز توسط متخصصان داخلی برطرف میشود.
وی تأکید کرد: حتی در صورت حمله فیزیکی به یک یا چند نیروگاه، شبکه برق کشور بهگونهای طراحی شده که کمبود ایجادشده را از سایر نقاط جبران میکند.
به گفته این کارشناس انرژی، مصرف فعلی برق در کشور کمتر از ۵۰ درصد اوج مصرف تابستان است و این فاصله باعث میشود از دست رفتن بخش قابلتوجهی از ظرفیت تولید نیز تا مدت کوتاهی مشکل جدی برای تأمین برق به همراه نداشته باشد.
وی تصریح کرد: شبکه برق ایران مانند یک شبکه سراسری لولههای آب است. اگر یک بخش آسیب ببیند، فشار از نقاط دیگر جبران میشود. مدیریت شبکه دقیقاً برای همین لحظات طراحی شده است.
اورعی گفت: حتی در صورت آسیب فیزیکی به تجهیزات، بازسازی بخشهای آسیبدیده با توجه به توان تولید داخل، در مدت کوتاهی انجام و زمان جبران خسارتهای سنگینتر حدود ۲ تا ۳ هفته برآورد میشود.
این کارشناس انرژی معتقد است نگرانی اصلی در حملات احتمالی، نه تأمین برق در روزهای ابتدایی، بلکه پیامدهای میانمدت و بلندمدت آن بر توسعه زیرساختها است؛ چرا که توسعه اقتصادی و صنعتی نیازمند ظرفیت پایدار و روبهرشد تولید برق است.
انتهای پیام/