شاهرگ‌های انرژی رژیم صهیونیستی و شرکای منطقه‌ای در تیررس موشک‌های ایرانی/ با مختصات نیروگاه‌های برق دشمن در منطقه آشنا شوید

به گزارش خبرگزاری مشرق؛ بامداد یکشنبه ۲ فرودین ۱۴۰۴، دونالد ترامپ، رئیس جمهور آمریکا در اظهاراتی وقیحانه تهدید به حمله علیه زیرساخت‌های برق کشور کرد. او بسته ماندن تنگه هرمز را بهانه کرد و مدعی شد اگر بازگشایی نشود، دست به چنین جنایتی خواهد زد.

اظهارات ترامپ از ابتدای جنگ تاکنون که بیانگر عدم سلامت عقل و ثبات فکری او بوده، همچنان با هم متناقض است و گاهی تهدید به انهدام زیرساخت‌های ایران و گاهی عدم تمایل به این اقدام می‌کند. اما آنچه که روشن است؛ دستان روش ماشه نیرو‌های مسلح ایران است.

پیش‌تر شهید علی لاریجانی در پی تهدیدات گذشته ترامپ پاسخ داده بود: «ترامپ در اظهارات اخیر خود بیان کرده است که «می‌توانم ظرف یک ساعت برق ایران را از بین ببرم، اما این کار را نکردم. البته اگر او چنین اقدامی انجام دهد، ظرف نیم‌ساعت کل منطقه دچار خاموشی خواهد شد. این تاریکی می‌تواند فرصتی مناسب برای شکار نظامیان فراری آمریکا در منطقه فراهم آورد.

همچنین سخنگوی قرارگاه مرکزی حضرت خاتم الانبیا (ص) هشدار داده بود: چنانچه زیرساخت‌های سوخت و انرژی ایران از سوی دشمن مورد تجاوز قرار گیرد، کلیه زیرساخت‌های انرژی، فن آوری اطلاعات و آب شیرین کن متعلق به آمریکا و رژیم در منطقه، هدف قرار خواهند گرفت.

سرهنگ دوم پاسدار ابراهیم ذوالفقاری سخنگوی قرارگاه مرکزی خاتم الانبیا (ص) در اینباره تصریح کرد: پیرو هشدار‌های قبلی، چنانچه زیرساخت‌های سوخت و انرژی ایران از سوی دشمن مورد تجاوز هدف قرار گیرد، کلیه‌ی زیرساخت‌های انرژی، فناوری اطلاعات و آب شیرین کن متعلق به آمریکا و رژیم در منطقه، هدف قرار خواهند گرفت.

تاسیسات برق رژیم صهیونیستی

در ادامه به معرفی زیرساخت‌ها و تاسیسات تولید و توضیع برق رژیم صهیونیستی همراه با تصاویر و مختصات آنها می‌پردازیم.

 

 

نیروگاه اوروت رابین - Orot Rabin

اوروت رابین که در گذشته با نام نیروگاه (M.D.) شناخته می‌شد، بزرگترین مرکز تولید برق در اسرائیل است. ساخت نیروگاه اوروت رابین در سال ۱۹۷۳ آغاز شد و اولین واحد آن در سال ۱۹۸۱ به بهره‌برداری رسید. این نیروگاه در شهر ساحلی خدرا واقع شده و دارای دو بخش اصلی است؛ ابتدا بلوک اول شامل ۴ واحد ۳۷۵ مگاواتی که در دهه ۸۰ تاسیس شده و بلوک دوم شامل ۲ واحد ۵۷۵ مگاواتی که در ۱۹۹۶ تاسیس شده است.

ظرفیتی کل این مجموعه که به طور عمومی اعلام شده، ۲،۵۹۰ مگاوات است. سوخت اصلی این واحد‌ها زغال‌سنگ بوده و از آب دریای مدیترانه برای سیستم خنک‌کننده استفاده می‌شود.

 

ظرفیت تولید و فرآیند تبدیل به گاز طبیعی

این نیروگاه در حال حاضر بزرگترین تغیرات عملیاتی خود را سپری می‌کند. بر اساس گزارش‌های GE Vernova، دو واحد جدید سیکل ترکیبی واحد‌های ۷۰ و ۸۰، با استفاده از توربین‌های کلاس H جنرال الکتریک به مجموعه اضافه شده‌اند. واحد ۷۰ در ژانویه ۲۰۲۵ با شبکه همگام شد و واحد ۸۰ در ژانویه ۲۰۲۶ با ظرفیت ۶۳۰ مگاوات وارد فاز بهره‌برداری تجاری گشت. رژیم تلاش کرده تا با طراحی این پروژه، بخشی از وابستگی به زغال‌سنگ را کاهش دهد تا اوروت رابین به یک نیروگاه عمدتاً گازسوز تبدیل شود.

وضعیت توزیع و شبکه سراسری

توزیع برق تولیدی این نیروگاه توسط «شرکت برق اسرائیل IEC» مدیریت می‌شود. برق تولید شده از طریق پست‌های فشار قوی ۴۰۰ کیلوولت به شبکه سراسری سرزمین‌های اشغالی تزریق می‌شود. طبق تحلیل‌های بازار انرژی در LNRG Technology، این نیروگاه به تنهایی حدود ۱۹٪ تا ۲۰٪ از کل نیاز برق رژیم را تأمین می‌کند و نقش حیاتی در پایداری فرکانس شبکه در مناطق مرکزی و شمالی دارد.

سوابق از کار افتادگی و وضعیت اضطراری اخیر

در سال‌های اخیر، اوروت رابین با چالش‌های عملیاتی متعددی رو‌به‌رو بوده است. طبق گزارش‌های وزارت حفاظت از محیط زیست اسرائیل، چهار واحد قدیمی زغال‌سوز یعنی ۱ تا ۴ به دلیل آلودگی شدید از چرخه تولید مداوم خارج شده و از ابتدای سال ۲۰۲۵ در وضعیت ذخیره گرم قرار گرفته‌اند؛ به این معنا که تنها در زمان اوج بار تابستانی یا شرایط اضطراری ملی وارد مدار می‌شوند. همچنین در جریان جنگ‌های اخیر، در اواخر ۲۰۲۳ و طول سال ۲۰۲۴، محدودیت‌هایی در تأمین سوخت و حمل‌ونقل زغال‌سنگ از طریق اسکله اختصاصی نیروگاه گزارش شده بود که منجر به کاهش موقت تولید در برخی واحد‌ها شد.

مختصات: https://www.google.com/maps?q=۳۲.۴۷۰۰،۳۴.۸۸۹۵

نیروگاه در منطقه صنعتی شمالی شهر خدرا، در مجاورت آزادراه شماره ۲، بزرگراه ساحلی قرار دارد. مشخصه بارز آن دودکش‌های عظیم ۳۰۰ متری است که از فاصله دور قابل مشاهده هستن و به موشک‌های ایرانی چشمک می‌زنند.

 

 

نیروگاه روتنبرگ- Rutenberg

نیروگاه روتنبرگ دومین نیروگاه بزرگ اسرائیل از نظر ظرفیت تولید است که در ساحل دریای مدیترانه قرار دارد. روتنبرگ که به نام «پیناس روتنبرگ» بنیان‌گذار شرکت برق رژیم اسرائیل، نام‌گذاری شده، در جنوب شهر اشکلون واقع شده است. ساخت این نیروگاه در اواسط دهه ۸۰ آغاز شد و فاز اول آن در سال ۱۹۹۰ به بهره‌برداری رسید. این مجموعه شامل دو بلوک اصلی است: بلوک اول واحد‌های ۱ و ۲ با ظرفیت ۱۱۵۰ مگاوات و بلوک دوم واحد‌های ۳ و ۴ با ظرفیت ۱۱۰۰ مگاوات.

ظرفیت کل نصب‌شده این نیروگاه طبق اطلاعات عمومی آن، ۲،۲۵۰ مگاوات است. این نیروگاه دارای دودکش‌هایی به ارتفاع ۲۵۰ متر است و مجهز به سیستم‌های مدرن کاهش آلودگی برای کنترل خروجی‌های ناشی از سوخت زغال‌سنگ می‌باشد.

 

ظرفیت تولید و وضعیت سوخت مصرفی

این نیروگاه نقش حیاتی در تأمین برق جنوب اسرائیل ایفا می‌کند. بر اساس گزارش‌های شرکت برق رژیم (IEC)، سوخت اصلی این نیروگاه زغال‌سنگ است که از طریق یک اسکله اختصاصی دریایی وارد می‌شود.

شبکه توزیع و سهم در بازار انرژی

برق تولیدی نیروگاه روتنبرگ از طریق پست‌های فشار قوی به شبکه سراسری سرزمین‌های اشغالی تزریق می‌شود. با توجه به تحلیل‌های منتشر شده در LNRG Technology، این نیروگاه حدود ۱۵٪ تا ۱۷٪ از کل نیاز برق رژیم را پوشش می‌دهد. به دلیل موقعیت جغرافیایی، این مرکز منبع اصلی انرژی برای صنایع سنگین جنوب اسرائیل و تأسیسات آب‌شیرین‌کن منطقه اشکلون محسوب می‌شود.

سوابق از کار افتادگی و حوادث اخیر

به دلیل نزدیکی به مرز‌های جنوبی، نیروگاه روتنبرگ یکی از حساس‌ترین نقاط زیرساختی اسرائیل است. طبق گزارش‌های وزارت انرژی اسرائیل (Gov.il)، در جریان جنگ منطقه‌ای ۲۰۲۴، این نیروگاه چندین بار هدف حملات راکتی قرار گرفت که منجر به آسیب‌های جزئی به شبکه توزیع بیرونی و توقف موقت فعالیت برخی واحد‌ها برای بازرسی‌های فنی شد. همچنین در سال ۲۰۲۵، گزارش‌هایی مبنی بر اختلال در سیستم‌های خنک‌کننده به دلیل نشت مواد نفتی در ساحل اشکلون منتشر شد که باعث کاهش ظرفیت خروجی نیروگاه برای مدتی محدود گشت.

مختصات: https://maps.app.goo.gl/XQ ۸ YkxtC ۳ kaaU ۴ Vn ۸

نیروگاه در منطقه صنعتی جنوبی اشکلون، در مجاورت خط ساحلی و نزدیکی به مرز غزه واقع شده است.

 

 

نیروگاه اشکول Eshkol

اشکول سومین نیروگاه بزرگ رژیم صهیونیستی است که به دلیل موقعیت راهبردی در بندر اشدود و تحولات مالکیتی اخیر در سال ۲۰۲۴، اهمیت ویژه‌ای در بازار انرژی پیدا کرده است.

نیروگاه اشکول در سال ۱۹۵۸ تأسیس شد و قدیمی‌ترین نیروگاه بزرگ در شبکه برق اسرائیل محسوب می‌شود. این مجموعه در شمال منطقه صنعتی اشدود واقع شده است. در طول دهه‌های گذشته چندین بار نوسازی شده است تا از واحد‌های بخار قدیمی به سمت توربین‌های گاز سیکل ترکیبی مدرن حرکت کند. در حال حاضر، این نیروگاه شامل واحد‌های مدرنی است که با راندمان بالا فعالیت می‌کنند.

 

 

ظرفیت تولید و وضعیت سوخت

ظرفیت نامی این نیروگاه در حال حاضر ۱،۶۸۳ مگاوات است. بر اساس گزارش‌های شرکت برق اسرائیل (IEC)، سوخت اصلی این نیروگاه به طور کامل به گاز طبیعی تبدیل شده است که از میادین دریایی سرزمین‌های اشغالی تأمین می‌شود. این نیروگاه همچنین دارای قابلیت استفاده از سوخت پشتیبان گازوئیل برای شرایط اضطراری است. طبق داده‌های LNRG Technology (۲۰۲۵)، اشکول به دلیل نزدیکی به مراکز مصرف در مرکز و جنوب اسرائیل، نقش کلیدی در تنظیم ولتاژ شبکه دارد.

خصوصی‌سازی و تغییر مالکیت

یکی از مهم‌ترین وقایع اخیر این نیروگاه، فروش آن به بخش خصوصی است. در ژوئن ۲۰۲۴، شرکت برق اسرائیل (IEC) این نیروگاه را به مبلغ تقریبی ۹ میلیارد شِکِل یعنی حدود ۲.۴ میلیارد دلار به کنسرسیوم Eshkol Energies شامل شرکت‌های Dalia Power Energies و Taavura واگذار کرد. طبق گزارش‌های The Times of Israel، این بزرگترین معامله خصوصی‌سازی زیرساختی در تاریخ رژیم بود که هدف آن ایجاد رقابت در بازار تولید برق است.

سوابق از کار افتادگی و چالش‌های اخیر

به دلیل قرارگیری در نزدیکی تأسیسات بندری و استراتژیک اشدود، این نیروگاه همواره با تهدیدات امنیتی رو‌به‌رو بوده است. در جریان جنگ ۲۰۲۴، اصابت‌های غیرمستقیم راکتی به خطوط انتقال نیروگاه منجر به قطع موقت برق در بخش‌هایی از شهر اشدود شد. همچنین در سال ۲۰۲۵، گزارش‌هایی از سوی وزارت حفاظت از محیط زیست (Gov.il) مبنی بر نشت محدود سوخت مایع در جریان عملیات تعمیر و نگهداری منتشر شد که باعث توقف کوتاه‌مدت یکی از توربین‌های گاز برای بررسی‌های ایمنی گشت.

مختصات: https://maps.app.goo.gl/SirefigZ ۸ V ۲ vzogv ۷

نیروگاه اشکول در شمال بندر اشدود و در دهانه رودخانه لاخیش واقع شده است.

 

 

نیروگاه گزر Gezer

نیروگاه گزر یکی از کلیدی‌ترین مراکز تولید برق در شبکه مرکزی رژیم صهیونیستی است که به دلیل نزدیکی به مراکز جمعیتی بزرگ مانند رمله و تل‌آویو، نقش حیاتی در پایداری شبکه ایفا می‌کند.

نیروگاه گزر در سال ۱۹۹۸ فعالیت خود را آغاز کرد و در نزدیکی شهر رمله و تقاطع استراتژیک گزر واقع شده است. این نیروگاه در ابتدا به عنوان یک واحد پشتیبان برای زمان‌های اوج بار طراحی شده بود، اما با گسترش شبکه، به یک نیروگاه دائم‌کار تبدیل شد. این مجموعه شامل چندین توربین گاز است که در فاز‌های مختلف نصب شده‌اند.

 

 

ظرفیت تولید و وضعیت سوخت

ظرفیت نامی این نیروگاه در حال حاضر ۱،۳۳۲ مگاوات است. بر اساس گزارش‌های شرکت برق اسرائیل (IEC)، سوخت اصلی این نیروگاه گاز طبیعی است که از طریق خط لوله سراسری گاز اسرائیل تأمین می‌شود. نیروگاه گزر از تکنولوژی سیکل ترکیبی بهره می‌برد که راندمان تولید انرژی را به شدت افزایش داده است. طبق داده‌های LNRG Technology (۲۰۲۵)، این نیروگاه به دلیل توانایی بالا در تغییر سریع میزان تولید، برای مدیریت نوسانات مصرف برق در مرکز اراضی اشغالی، بسیار ضروری است.

شبکه توزیع و اهمیت استراتژیک

برق تولیدی نیروگاه گزر از طریق پست‌های فشار قوی به شبکه سراسری متصل است. با توجه به نزدیکی این نیروگاه به فرودگاه بین‌المللی بن‌گوریون و خوشه‌های صنعتی مرکز اسرائیل، پایداری آن اولویت بالایی دارد. طبق تحلیل‌های وزارت انرژی اسرائیل (Gov.il)، گزر به عنوان یک "گره حیاتی" در شبکه توزیع توصیف شده است که در صورت خروج از مدار، می‌تواند باعث افت ولتاژ شدید در منطقه کلان‌شهری تل‌آویو شود.

سوابق از کار افتادگی و حوادث اخیر

نیروگاه گزر در سال‌های اخیر با چالش‌های فنی و امنیتی رو‌به‌رو بوده است. در گزارش‌های ماه مه ۲۰۲۴، به دلیل حملات سایبری گسترده به سیستم‌های کنترلی توزیع برق رژیم، بخش‌هایی از نیروگاه گزر برای جلوگیری از آسیب به توربین‌ها به صورت دستی از مدار خارج شد که منجر به قطعی برق کوتاه‌مدت در رمله و لود گشت. همچنین در اوایل سال ۲۰۲۶، گزارش‌هایی مبنی بر ضرورت تعمیرات اساسی در یکی از توربین‌های کلاس E به دلیل فرسودگی قطعات ناشی از کارکرد بیش از حد در تابستان‌های داغ گذشته منتشر شده است که باعث کاهش موقت ۱۰ درصدی ظرفیت نیروگاه در فصل زمستان شد.

 

 

مختصات: https://maps.app.goo.gl/qn ۳ tJKZmNqtCt ۹ dJ ۸

نیروگاه حگیت Hagit

نیروگاه هاگیت، از جمله نیروگاه‌های به‌روز، رژیم صهیونیستی از نظر طراحی محیطی است که در شمال این کشور قرار دارد.

نیروگاه هاگیت در سال ۱۹۹۶ بهره‌برداری شد و در دره‌ای در نزدیکی الیقیم، در جنوب کوه کارمل واقع شده است. این نیروگاه اولین نیروگاه بزرگ رژیم بود که از ابتدا با تکنولوژی سیکل ترکیبی طراحی شد. این مجموعه شامل دو بلوک اصلی است که از توربین‌های گاز کلاس F و توربین‌های بخار برای بازیافت حرارت استفاده می‌کنند. طراحی این نیروگاه به گونه‌ای انجام شده که کمترین تأثیر بصری و زیست‌محیطی را بر طبیعت اطراف داشته باشد.

 

 

ظرفیت تولید و وضعیت سوخت

ظرفیت نامی این نیروگاه در حال حاضر ۱۳۹۴ مگاوات است. در گزارش‌های شرکت برق اسرائیل (IEC) آمده سوخت اصلی هاگیت گاز طبیعی است که از طریق خط لوله دریایی میادین گاز اسرائیل تأمین می‌شود. این نیروگاه به دلیل راندمان بالای حرارتی (حدود ۵۵٪ تا ۵۸٪)، یکی از اقتصادی‌ترین واحد‌های تولید برق در شبکه سراسری محسوب می‌شود. داده‌های LNRG Technology (۲۰۲۵)، هم می‌گوید هاگیت نقش حیاتی در تأمین برق شهر‌های حیفاو و مناطق شمالی اسرائیل ایفا می‌کند.

شبکه توزیع و خصوصی‌سازی

مانند نیروگاه اشکول، بخشی از نیروگاه هاگیت، در واقع بخش شرقی آن در راستای اصلاحات ساختاری بازار انرژی اسرائیل در سال‌های اخیر به بخش خصوصی واگذار شد. طبق گزارش The Times of Israel، کنسرسیومی متشکل از شرکت‌های Edeltech و Shikun & Binui مدیریت بخشی از تولید این نیروگاه را بر عهده گرفته‌اند. برق تولیدی این مرکز از طریق خطوط فشار قوی شمال به جنوب توزیع می‌شود و به عنوان "تثبیت‌کننده شبکه شمال" شناخته می‌شود.

سوابق از کار افتادگی و حوادث اخیر

به دلیل موقعیت جغرافیایی در شمال، نیروگاه حگیت در سال‌های اخیر با تهدیدات امنیتی جدی رو‌به‌رو بوده است. طبق گزارش‌های وزارت انرژی اسرائیل (Gov.il)، در سپتامبر ۲۰۲۴ و جولای ۲۰۲۵، در پی حملات پهپادی به زیرساخت‌های انرژی شمال، سیستم‌های حفاظتی نیروگاه فعال شده و برای مدتی کوتاه تولید در یکی از واحد‌های اصلی متوقف گشت؛ همچنین در زمستان ۲۰۲۶، گزارش‌هایی مبنی بر اختلال در خط لوله گاز ورودی به نیروگاه به دلیل رانش زمین در مناطق کوهستانی اطراف منتشر شد که باعث شد نیروگاه برای ۳ روز از سوخت مایع پشتیبان گازوئیل استفاده کند.

مختصات: https://maps.app.goo.gl/AenPAajxAWPWrqm ۵۷

آدرس و موقعیت دقیق روی نقشه: نیروگاه هاگیت در مجاورت جاده شماره ۶ (بزرگراه عابران) و در نزدیکی تقاطع الیقیم واقع شده است.

 

 

نیروگاه اشلیم Ashalim

نیروگاه اشلیم، در قلب بیابان‌های جنوب تاسیس شده است. پروژه اشلیم که در سال ۲۰۱۹ به طور کامل افتتاح شد، در نزدیکی دهکده‌ای به همین نام در صحرای نقب قرار دارد. این مجموعه در واقع ترکیبی از سه نوع تکنولوژی مختلف است، اما شاخص‌ترین بخش آن، برج خورشیدی متمرکز CSP با ارتفاع ۲۵۰ متر است که یکی از بلندترین سازه‌های خورشیدی به شمار می‌رود. بیش از ۵۰،۰۰۰ آینه مقعر (هلیوستات) نور خورشید را به نوک این برج می‌تابانند تا بخار آب با دمای بسیار بالا تولید و توربین‌ها را به حرکت درآورد.

 

 

ظرفیت تولید و سهم در سبد انرژی سبز

ظرفیت نامی کل مجتمع اشلیم ۲۵۰ مگاوات است که توان تأمین برق حدود ۱۲۰،۰۰۰ واحد مسکونی را دارد. بر اساس گزارش‌های شرکت برق رژیم (IEC)، این نیروگاه به تنهایی سهم بزرگی در رسیدن به هدف ملی تولید ۳۰٪ برق از منابع تجدیدپذیر تا سال ۲۰۳۰ ایفا می‌کند. برخلاف نیروگاه‌های گازی، اشلیم در طول روز و در ساعات اوج مصرف تابستانی، فشار را از روی نیروگاه‌های فسیلی برمی‌دارد.

شبکه توزیع و مدیریت ذخیره‌سازی

برق تولید شده در اشلیم از طریق خطوط انتقال اختصاصی به شبکه سراسری در جنوب سرزمین‌های اشغالی متصل می‌شود. طبق گزارش‌های وزارت انرژی اسرائیل (Gov.il)، در سال ۲۰۲۴ سیستم‌های ذخیره‌سازی این نیروگاه نوسازی شدند تا بهره‌وری آن در ساعات اولیه شب پیک مصرف خانگی افزایش یابد.

چالش‌های اقلیمی و حوادث اخیر

در تابستان ۲۰۲۴، وقوع طوفان‌های شن بی‌سابقه در صحرای نقب باعث نشست لایه‌های ضخیم گرد و غبار روی آینه‌ها شد که طبق گزارش The Times of Israel، تولید نیروگاه را به مدت دو هفته تا ۴۰٪ کاهش داد تا عملیات نظافت رباتیک آینه‌ها به پایان برسد. همچنین در اوایل سال ۲۰۲۶، نقص فنی در یکی از پمپ‌های نمک مذاب، یعنی تکنولوژی ذخیره حرارت منجر به توقف کوتاه یکی از فاز‌ها گشت که با قطعات جایگزین تولید داخل تعمیر شد.

مختصات: https://maps.app.goo.gl/BJvj ۹ xQpP ۱ MRPbQP ۶

این نیروگاه در جنوب شهر بئرشبع و در عمق صحرای نقب، جایی که بیشترین میزان تابش سالانه را دارد، واقع شده است. درخشش برج آن از کیلومتر‌ها دورتر در جاده‌های بیابانی قابل رویت است.

تاسیسات برق امارات

در ادامه به معرفی زیرساخت‌ها و تاسیسات تولید و توضیع برق امارات همراه با تصاویر و مختصات آنها می‌پردازیم.

 

 

نیروگاه هسته‌ای براکه Barakah

ساخت نیروگاه براکه در سال ۲۰۱۲ در منطقه دورافتاده الظفره در ساحل خلیج فارس آغاز شد. این مجموعه همکاری بین امارات و کره جنوبی KEPCO است. نیروگاه مذکور دارای ۴ رکتور نسل سوم از نوع APR-۱۴۰۰ است که برای تحمل سخت‌ترین شرایط اقلیمی خلیج فارس و دمای بالای آب دریا طراحی شده‌اند. واحد اول در سال ۲۰۲۰ به شبکه وصل شد و واحد چهارم و نهایی در سپتامبر ۲۰۲۴ عملیاتی گشت تا پروژه به ظرفیت کامل خود برسد.

 

 

ظرفیت تولید و تأثیر بر سبد انرژی ملی

ظرفیت اعلام شده این نیروگاه ۵،۶۰۰ مگاوات، یعنی ۱،۴۰۰ مگاوات برای هر واحد است که آن را به بزرگ‌ترین منبع منفرد تولید برق در منطقه تبدیل می‌کند. بر اساس گزارش رسمی شرکت انرژی هسته‌ای امارات (ENEC)، براکه اکنون ۲۵٪ از نیاز برق کل امارات را تأمین می‌کند. طبق تحلیل‌های World Nuclear News (۲۰۲۵)، این نیروگاه پایداری شبکه را به طور بی‌سابقه‌ای افزایش داده.

شبکه توزیع و مدیریت هوشمند انرژی

برق تولیدی براکه از طریق خطوط انتقال فوق‌فشار قوی ۴۰۰ کیلوولت به ایستگاه‌های مرکزی در ابوظبی و دبی متصل می‌شود. مدیریت توزیع بر عهده شرکت EWEC یا شرکت آب و برق امارات است. طبق گزارش‌های وزارت انرژی و زیرساخت امارات (MOEI)، در سال ۲۰۲۵ سیستم‌های پایش هوشمند در مسیر توزیع براکه نصب شدند تا هماهنگی کاملی بین تولید هسته‌ای پایه و پارک‌های خورشیدی متغیر ایجاد شود. این نیروگاه به عنوان "قلب تپنده" شبکه سراسری، برق صنایع سنگین مانند آلومینیوم امارات را نیز تأمین می‌کند.

مختصات: https://maps.app.goo.gl/YyLUf ۶ tZpDHTbJsL ۹

این نیروگاه در ۵۳ کیلومتری غرب شهر رویس (Ruwis) و در منطقه‌ای کاملاً حفاظت شده واقع شده است. از نظر جغرافیایی، موقعیت آن به گونه‌ای انتخاب شده که به منابع آب کافی برای خنک‌سازی دسترسی داشته باشد و از مراکز جمعیتی پرتراکم فاصله بگیرد.

 

 

مجتمع نیروگاهی و آب‌شیرین‌کن جبل علی - Jebel Ali

جبل علی در دبی، نه تنها یک مرکز صنعتی، بلکه شاهرگ حیاتی تپنده این شهر است. این سازه که به عنوان بزرگترین تأسیسات تولید برق و آب در نوع خود شناخته می‌شود، نقش مهمی در توسعه اقتصادی امارات دارد. عملیات ساخت فاز اول مجتمع جبل علی در سال ۱۹۷۶ آغاز شد و از آن زمان تا کنون، در قالب ایستگاه‌های مختلف (ایستگاه‌های D، E، G، K، L، M) به طور مداوم گسترش یافته است. این مجتمع در منطقه صنعتی جبل علی و در مجاورت بزرگترین بندر مصنوعی جهان واقع شده است. طراحی آن بر پایه سیستم‌های سیکل ترکیبی است که از گرمای خروجی توربین‌های گاز برای تبخیر آب دریا و تولید آب آشامیدنی استفاده می‌کند، فرآیندی که راندمان کل مجموعه را به بیش از ۸۰٪ می‌رساند.

 

 

ظرفیت تولید و رکوردشکنی در سبد انرژی

ظرفیت نامی کل مجتمع در حال حاضر فراتر از ۹،۵۰۰ مگاوات برق و حدود ۴۹۰ میلیون گالن آب شیرین در روز است. بر اساس داده‌های رسمی سازمان برق و آب دبی (DEWA)، ایستگاه M به تنهایی با ظرفیت ۲،۸۸۵ مگاوات، ستون اصلی این مجموعه محسوب می‌شود. سوخت اصلی تمام واحد‌ها گاز طبیعی است، اما طبق گزارش‌های سال ۲۰۲۵، سیستم‌های دوگانه‌سوز با قابلیت استفاده از سوخت مایع برای شرایط اضطراری در تمامی فاز‌ها نوسازی شده‌اند. بر اساس تحلیل‌های World Energy Council (۲۰۲۵)، جبل علی به تنهایی نزدیک به ۸۰٪ از برق کل امارت دبی را تأمین می‌کند.

شبکه توزیع و مدیریت هوشمند بار

توزیع برق از جبل علی توسط شرکت DEWA و از طریق یک شبکه توزیع فوق‌پیشرفته انجام می‌شود. برق تولیدی با ولتاژ‌های ۴۰۰ کیلوولت و ۱۳۲ کیلوولت به صد‌ها پست فرعی در سراسر دبی ارسال می‌گردد. طبق گزارش MOEI UAE (۲۰۲۶)، در سال گذشته دبی با اتصال شبکه جبل علی به "مرکز کنترل هوشمند انرژی"، موفق شد زمان پاسخگویی به نوسانات بار را به کمتر از چند میلی‌ثانیه کاهش دهد. این نیروگاه همچنین برق مورد نیاز زیرساخت‌های حیاتی مانند متروی دبی و فرودگاه بین‌المللی آل‌مکتوم را تضمین می‌کند.

سوابق عملیاتی و پایداری در برابر حوادث

طبق گزارش‌های The National UAE، در تابستان ۲۰۲۴، به دلیل رطوبت بی‌سابقه و دمای بالای ۵۲ درجه، یکی از واحد‌های ایستگاه L دچار نقص فنی در سیستم خنک‌کننده شد که منجر به کاهش موقت ۵۰۰ مگاواتی تولید گشت؛ اما به دلیل ظرفیت رزرو بالا، هیچ قطعی برقی در سطح شهر رخ نداد. همچنین در سال ۲۰۲۵، پروژه‌ای بزرگ برای نصب سنسور‌های هوش مصنوعی جهت پیش‌بینی خرابی توربین‌ها در این مرکز با موفقیت به پایان رسید که ضریب اطمینان شبکه را به ۹۹.۹٪ رسانده است.

مختصات: https://maps.app.goo.gl/yWESb ۹ YtDhYAWvgc ۶

این مجتمع در امتداد جاده شیخ زاید و در منطقه جبل علی، بین بندر جبل علی و مجمع‌الجزایر نخل جبل علی واقع شده است.

 

 

پارک خورشیدی محمد بن راشد آل مکتوم MBR Solar Park

پارک خورشیدی محمد بن راشد آل مکتوم، بزرگترین پارک خورشیدی تک‌سایتی در جهان بر اساس استراتژی تولید مستقل انرژی IPP است که قلب تپنده دبی برای دستیابی به انرژی ۱۰۰٪ پاک تا سال ۲۰۵۰ محسوب می‌شود.

 

 

معماری چندفازی و مهندسی نور در قلب صحرا

تأسیس این پروژه در سال ۲۰۱۳ با افتتاح فاز اول ۱۳ مگاوات آغاز شد و از آن زمان در فاز‌های مختلف با استفاده از تکنولوژی‌های فتوولتائیک (PV) و انرژی خورشیدی متمرکز (CSP) گسترش یافته است. شاخص‌ترین بخش فنی آن در فاز چهارم، بلندترین برج خورشیدی جهان به ارتفاع ۲۶۲.۴ متر است که از تکنولوژی نمک مذاب برای ذخیره انرژی گرمایی استفاده می‌کند. این مرکز در منطقه «سیح الدحل» دبی واقع شده و نمونه‌ای پیشرو از ادغام هوش مصنوعی در مدیریت پنل‌های خورشیدی است.

ظرفیت تولید

ظرفیت عملیاتی فعلی این پارک تا اوایل سال ۲۰۲۶ به حدود ۲،۸۰۰ مگاوات رسیده است که از عدد ۲۶۲۷ مگاوات سال گذشته فراتر رفته است. بر اساس گزارش رسمی سازمان برق و آب دبی (DEWA)، هدف نهایی این پروژه رسیدن به ظرفیت ۵،۰۰۰ مگاوات تا سال ۲۰۳۰ با سرمایه‌گذاری کلی ۵۰ میلیارد درهم است. طبق تحلیل International Renewable Energy Agency (۲۰۲۵)، این مرکز توانسته است رکورد پایین‌ترین هزینه تولید برق خورشیدی (LCOE) را در چندین فاز جابه‌جا کند.

شبکه توزیع و سیستم ذخیره‌سازی شبانه

توزیع برق این پارک از طریق ایستگاه‌های انتقال ۴۰۰ کیلوولت و ۱۳۲ کیلوولت به شبکه سراسری دبی متصل است. فاز چهارم با بهره‌گیری از سیستم ذخیره حرارتی نمک مذاب، می‌تواند تا ۱۵ ساعت پس از غروب آفتاب به تولید برق ادامه دهد. طبق گزارش MOEI UAE (۲۰۲۶)، در سال گذشته میلادی، این پارک خورشیدی حدود ۱۶٪ از کل تقاضای انرژی دبی را در ساعات روز تأمین کرده است.

چالش‌های محیطی و پایداری عملیاتی

بزرگترین چالش این نیروگاه، گرد و غبار و دمای بالای صحراست. طبق گزارش The National UAE، در سال ۲۰۲۴ سیستم‌های نظافت رباتیک پیشرفته‌ای در فاز‌های فتوولتائیک نصب شد که بدون استفاده از آب، روزانه میلیون‌ها پنل را تمیز می‌کنند تا راندمان تولید حفظ شود. در آوریل ۲۰۲۵، وقوع یک سیل ناگهانی در منطقه سیح الدحل منجر به آب‌گرفتگی موقت در برخی پست‌های فرعی انتقال شد که با مداخله سریع تیم‌های فنی DEWA در کمتر از ۱۲ ساعت به مدار بازگشت. همچنین در اوایل سال ۲۰۲۶، فاز ششم پروژه با استفاده از پنل‌های دوطرفه برای جذب نور منعکس شده از شن‌های بیابان وارد مرحله تست نهایی شد.

مختصات: https://maps.app.goo.gl/fzbwNkXzQKiuWuLh ۶

این پارک در منطقه سیح الدحل، در امتداد جاده دبی-العین و در فاصله تقریبی ۵۰ کیلومتری جنوب شهر دبی واقع شده است.

 

نیروگاه الطویله Al Taweelah

یکی از استراتژیک‌ترین قطب‌های تولید انرژی و آب در امارات متحده عربی است که در میانه مسیر دبی و ابوظبی واقع شده و نقش ستون فقرات شبکه برق پایتخت این کشور را ایفا می‌کند. ساخت فاز اول مجتمع الطویله در سال ۱۹۸۹ یعنی ایستگاه A ۱ آغاز شد و در طول دهه‌های بعد با اضافه شدن ایستگاه‌های A ۲ و B به یکی از بزرگترین تأسیسات تولید همزمان برق و آب IWPP در جهان تبدیل گشت. این نیروگاه از توربین‌های گاز کلاس F و سیستم‌های بازیافت حرارت سیکل ترکیبی بهره می‌برد. موقعیت ساحلی آن در منطقه الظفره ابوظبی، امکان دسترسی نامحدود به آب دریا را برای خنک‌سازی و شیرین‌سازی فراهم کرده است.

 

 

ظرفیت تولید و رکورد بزرگترین واحد آب‌شیرین‌کن جهان

ظرفیت نامی این نیروگاه در مجموع فاز‌های مختلف حدود ۴،۶۹۶ مگاوات است. بر اساس گزارش‌های شرکت انرژی ابوظبی (TAQA)، سوخت اصلی این مجتمع گاز طبیعی است که از طریق شبکه سراسری دولتی تأمین می‌شود. نکته برجسته در مورد الطویله، افتتاح پروژه «الطویله RO» در سال ۲۰۲۲-۲۰۲۳ است که طبق گزارش World Energy Council (۲۰۲۵)، بزرگترین واحد آب‌شیرین‌کن به روش اسمز معکوس در جهان با ظرفیت ۹۰۹ هزار متر مکعب در روز است. این تحول، وابستگی تولید آب به تولید برق را کاهش داده و راندمان کل سایت را به شدت بالا برده است.

شبکه توزیع و اهمیت برای صنایع سنگین

برق تولیدی الطویله از طریق پست‌های فشار قوی ۴۰۰ کیلوولت مستقیماً به شبکه سراسری امارات (Emirates National Grid) متصل است. طبق تحلیل‌های وزارت انرژی و زیرساخت امارات (MOEI)، این نیروگاه تأمین‌کننده اصلی برق برای صنایع عظیم مستقر در منطقه صنعتی کیزاد و کارخانه آلومینیوم امارات EGA است.

سوابق عملیاتی و پایداری شبکه

در دسامبر ۲۰۲۵، یک خطای فنی در سیستم‌های کنترل دیجیتال DCS یکی از واحد‌ها باعث کاهش موقت تولید شد که با استفاده از سیستم‌های هوش مصنوعی پیش‌بین Predictive Maintenance، مشکل پیش از تبدیل شدن به یک بحران جدی حل گردید. طبق آمار‌های ابتدای سال ۲۰۲۶، این نیروگاه رکورد پایداری ۹۸.۵٪ را در تأمین بار پایه جنوب کشور ثبت کرده است.

مختصات: https://maps.app.goo.gl/CwMreL ۶ YYnZrDVaB ۹

این مجتمع در منطقه ساحلی الطویله، در شمال شرقی شهر ابوظبی و در مجاورت بندر خلیفه و منطقه صنعتی کیزاد واقع شده است.

 

 

نیروگاه الفجیره Fujairah Power 

 
 
یکی از بزرگترین و حیاتی‌ترین مجتمع‌های تولید همزمان آب و برق IWPP در امارات است که در سواحل دریای عمان واقع شده است. این مجتمع به دلیل موقعیت جغرافیایی منحصر‌به‌فرد خود در خارج از تنگه هرمز، نقش پشتیبان استراتژیک را برای شبکه سراسری امارات ایفا می‌کند.

 
 
مجتمع الفجیره در سه فاز اصلی F ۱، F ۲ و F ۳ توسعه یافته است. فاز F ۳ که جدیدترین بخش آن است، در سال‌های اخیر وارد مدار شده و از توربین‌های گاز کلاس JAC ساخت میتسوبیشی بهره می‌برد که دارای بالاترین راندمان حرارتی در جهان هستند.

 

 

مجتمع نیروگاهی الفجیره با ظرفیت مجموع حدود ۴،۴۰۰ مگاوات برق که فاز مدرن F ۳ به تنهایی ۲،۴۰۰ مگاوات آن را تولید می‌کند و توان تولید بیش از ۲۵۰ میلیون گالن آب شیرین در روز معادل ۱.۱ میلیون متر مکعب، یکی از بزرگترین قطب‌های انرژی و آب در امارات محسوب می‌شود. سوخت اصلی این مجتمع گاز طبیعی است که از طریق خط لوله استراتژیک دلفین تأمین می‌گردد. طبق گزارش‌های رسمی وزارت انرژی و زیرساخت امارات MOEI، به دلیل بهره‌گیری از راندمان بسیار بالای فاز F ۳، این نیروگاه یکی از کم‌آلاینده‌ترین واحد‌های حرارتی در سبد انرژی ملی کشور به‌شمار می‌رود و نقش کلیدی در تأمین پایدار برق و آب برای امارت‌های شمالی و شرقی ایفا می‌کند.

 
 
شبکه توزیع و شاهرگ انتقال شرق به غرب

 
 
برق تولیدی الفجیره از طریق خطوط انتقال فوق‌فشار قوی ۴۰۰ کیلوولت به شبکه سراسری امارات Transco متصل است. طبق تحلیل‌های World Energy Council (۲۰۲۵)، اهمیت این نیروگاه در این است که می‌تواند در صورت بروز هرگونه اختلال در نیروگاه‌های ساحل خلیج فارس، برق و آب را از سواحل شرقی به عمق خاک امارات و شهر دبی پمپ کند. در سال ۲۰۲۵، پست‌های انتقال این مرکز برای هوشمندسازی کامل شبکه نوسازی شدند.

 
 
سوابق عملیاتی و پایداری در برابر چالش‌های دریایی

 
 
نیروگاه الفجیره به دلیل موقعیت ساحلی باز، با چالش‌های اقیانوسی مواجه است. در سال ۲۰۲۵، بزرگترین واحد اسمز معکوس (RO) این مجتمع با هدف کاهش مصرف انرژی فرآیند شیرین سازی بهینه‌سازی شد. طبق آمار‌های مارس ۲۰۲۶، این نیروگاه با راندمان بهینه در حال فعالیت است و به عنوان قطب تأمین آب شرب برای امارت‌های فجیره، شارجه و رأس‌الخیمه شناخته می‌شود.

 
 
مختصات: https://maps.app.goo.gl/zNKW ۲ udfytjbQZB ۹ A

 
 
این مجتمع در منطقه قدفع (Qidfa)، شمال شهر فجیره و در ساحل دریای عمان واقع شده است.

 

 

تاسیسات برق عربستان سعودی

در ادامه به معرفی زیرساخت‌ها و تاسیسات تولید و توضیع برق عربستان همراه با تصاویر و مختصات آنها می‌پردازیم.

 

 

نیروگاه شعیبه Shoaiba

 

 

شعیبه که به «غول دریای سرخ» شهرت دارد، یکی از بزرگترین مجتمع‌های تولید همزمان برق و آب IWPP در جهان است. این نیروگاه ستون فقرات شبکه برق غرب عربستان سعودی و تأمین‌کننده اصلی انرژی و آب شهر مقدس مکه و بندر جده محسوب می‌شود. ساخت فاز اول نیروگاه شعیبه در سال ۲۰۰۱ آغاز شد و در قالب سه فاز اصلی گسترش یافت. این مجتمع در ۱۲۰ کیلومتری جنوب شهر جده واقع شده است. شعیبه از توربین‌های بخار غول‌پیکر و سیستم‌های تقطیر چندمرحله‌ای MSF برای شیرین‌سازی آب استفاده می‌کند. برخلاف اکثر نیروگاه‌های منطقه که گازسوز هستند، شعیبه به طور تاریخی یکی از بزرگترین مصرف‌کنندگان نفت کوره سنگین Crude Oil/HFO در جهان بوده است، هرچند پروژه‌های نوسازی برای تغییر این رویه در جریان است.

ظرفیت تولید و رکورد آب‌شیرین‌کن‌های حرارتی

ظرفیت نامی کل مجتمع شعیبه حدود ۵،۶۰۰ مگاوات است که با اضافه شدن واحد‌های جدید در فاز‌های توسعه‌ای، به یکی از بزرگترین مراکز تولید برق در خاورمیانه تبدیل شده است. بر اساس گزارش‌های شرکت برق عربستان SEC، این نیروگاه سالانه میلیون‌ها متر مکعب آب شیرین تولید می‌کند که از طریق خطوط لوله عظیم به مکه، جده و طائف پمپ می‌شود. طبق تحلیل‌های World Energy Council (۲۰۲۵)، شعیبه به تنهایی مسئول تأمین بیش از ۵۰٪ آب شرب منطقه حجاز است.

شبکه توزیع و نوسازی استراتژیک

برق تولیدی شعیبه از طریق خطوط انتقال فوق‌فشار قوی ۳۸۰ کیلوولت به شبکه سراسری متصل می‌گردد. طبق گزارش وزارت انرژی عربستان MOE، در سال ۲۰۲۵، عربستان پروژه عظیمی را برای اتصال پارک خورشیدی شعیبه ۲ گیگاوات به این مجتمع به پایان رساند تا در طول روز از مصرف نفت برای تولید برق کاسته شود. این نیروگاه نقش حیاتی در تأمین برق میلیون‌ها زائر در طول موسم حج و عمره ایفا می‌کند و پایداری آن اولویت شماره یک شبکه برق غرب کشور است.

سوابق عملیاتی و چالش‌های زیست‌محیطی

به دلیل استفاده از سوخت‌های سنگین، این نیروگاه با چالش‌های زیست‌محیطی و رسوب‌گذاری در توربین‌ها رو‌به‌رو بوده است. طبق گزارش‌های The Saudi Gazette، در تابستان ۲۰۲۴، یکی از واحد‌های فاز ۲ به دلیل نقص در سیستم پمپ‌های سوخت‌رسانی برای مدتی از مدار خارج شد، اما وجود ظرفیت رزرو استراتژیک مانع از قطعی برق در جده گشت.

مختصات: https://maps.app.goo.gl/zCovuedQyx ۳ ADwWz ۹

این مجتمع در ساحل دریای سرخ و در منطقه شعیبه، جنوب جده و غرب شهر مکه مکرمه واقع شده است.

 

 

نیروگاه غزلان Ghazlan

غزلان واقع در سواحل خلیج فارس، یکی از قدیمی‌ترین و در عین حال حیاتی‌ترین شریان‌های تولید انرژی در پادشاهی عربستان سعودی است. این نیروگاه به دلیل نزدیکی به بزرگترین میادین نفتی جهان، نقش مستقیمی در پایداری انرژی بخش صنعتی شرق کشور ایفا می‌کند.

ساخت فاز اول نیروگاه غزلان در سال ۱۹۸۰ آغاز شد تا پاسخگوی تقاضای فزاینده انرژی در قطب صنعتی دمام و الخبر باشد. این مجتمع در نزدیکی شهر رأس تنوره قرار دارد. این نیروگاه در دو فاز اصلی توسعه یافته است: غزلان ۱ واحد بخار و غزلان ۲ که در سال ۲۰۰۴ با فناوری‌های پیشرفته‌تر وارد مدار شد. این مجموعه از توربین‌های بخار غول‌پیکر بهره می‌برد که با استفاده از آب دریا برای سیستم خنک‌کننده، راندمان عملیاتی خود را در دمای بالای منطقه حفظ می‌کنند.

 

 

ظرفیت تولید و سوخت استراتژیک

ظرفیت نامی کل مجتمع غزلان حدود ۴،۱۲۸ مگاوات است. بر اساس گزارش‌های شرکت برق عربستان SEC، سوخت اصلی این نیروگاه ترکیبی از گاز طبیعی و نفت خام است. به دلیل موقعیت مکانی، این نیروگاه دسترسی مستقیم به منابع سوختی شرکت آرامکو دارد که هزینه انتقال سوخت را به حداقل می‌رساند. طبق تحلیل‌های World Energy Council (۲۰۲۵)، غزلان وظیفه تأمین بار پایه Base Load برای شبکه‌ی برق سراسری شرق عربستان و صنایع پتروشیمی بزرگ منطقه را بر عهده دارد.

شبکه توزیع و اتصال منطقه‌ای GCC Grid

برق تولیدی غزلان از طریق خطوط انتقال فوق‌فشار قوی ۳۸۰ کیلوولت به شبکه سراسری متصل می‌گردد. طبق گزارش وزارت انرژی عربستان (MOE)، این نیروگاه یکی از نقاط کلیدی اتصال به شبکه برق مشترک کشور‌های خلیج فارس GCC Interconnection Grid است؛ به این معنا که در صورت بروز بحران در کشور‌های همسایه مانند بحرین یا کویت، غزلان می‌تواند نقش پشتیبان را ایفا کند. در سال ۲۰۲۵، پست‌های انتقال این نیروگاه با سیستم‌های کنترل دیجیتال جدید نوسازی شدند تا تلفات انتقال انرژی به حداقل برسد.

سوابق عملیاتی و پایداری شبکه

با وجود قدمت فاز اول، غزلان همچنان با راندمان بالایی در مدار قرار دارد. طبق گزارش‌های The Saudi Gazette، در سال ۲۰۲۴ یک پروژه نوسازی بزرگ برای ارتقای سیستم‌های احتراق واحد‌های قدیمی با هدف کاهش انتشار دی‌اکسید کربن کلید خورد. در تابستان ۲۰۲۵، به دلیل افزایش بی‌سابقه دمای آب خلیج فارس، راندمان سیستم خنک‌کننده یکی از واحد‌ها با افت مواجه شد که منجر به کاهش موقت ۲۰۰ مگاواتی تولید گشت، اما با لایروبی کانال‌های ورودی آب در اوایل سال ۲۰۲۶، این مشکل کاملاً مرتفع شد.

مختصات: https://maps.app.goo.gl/۷ Ef ۱ XVUxtYJ ۲ PqS ۶ A

این مجتمع در ساحل خلیج فارس، شمال شهر رأس تنوره و در نزدیکی تأسیسات نفتی آرامکو واقع شده است.

 

 

نیروگاه قریه Qurayyah IPP

قریه یکی از پیشرفته‌ترین و کارآمدترین نیروگاه‌های سیکل ترکیبی است که در ساحل شرقی عربستان سعودی واقع شده و به عنوان الگویی برای پروژه‌های تولید مستقل برق در منطقه شناخته می‌شود. ساخت نیروگاه قریه در سال ۲۰۱۱ آغاز شد و در سال ۲۰۱۴ به طور کامل وارد مدار گردید. این پروژه توسط کنسرسیومی به رهبری شرکت ACWA Power و با همکاری سامسونگ الکتریک اجرا شد. این نیروگاه از ۶ بلوک قدرتمند تشکیل شده است که هر بلوک شامل دو توربین گاز کلاس F ساخت زیمنس، دو دیگ بخار بازیاب حرارتی HRSG و یک توربین بخار است. این پیکربندی باعث شده تا راندمان نیروگاه به رقم خیره‌کننده ۵۲٪ برسد که در زمان تأسیس، یکی از بالاترین نرخ‌های بهره‌وری در جهان برای نیروگاه‌های حرارتی بود.

 

 

ظرفیت تولید و تأمین پایدار انرژی

ظرفیت نامی این نیروگاه ۳،۹۲۷ مگاوات است. بر اساس گزارش‌های شرکت ACWA Power، سوخت اصلی این نیروگاه گاز طبیعی است که توسط شرکت آرامکو تأمین می‌شود و سوخت پشتیبان آن نفت کورهبرای شرایط اضطراری است. طبق تحلیل‌های World Energy Council (۲۰۲۵)، قریه به دلیل تکنولوژی مدرن خود، نقشی حیاتی در کاهش مصرف سوخت فسیلی به ازای هر کیلووات ساعت برق تولیدی در عربستان ایفا می‌کند و حدود ۱۰٪ از کل نیاز برق منطقه شرقی را پوشش می‌دهد.

شبکه توزیع و پایداری شبکه صنعتی

برق تولیدی نیروگاه قریه از طریق پست‌های فشار قوی ۳۸۰ کیلوولت به شبکه سراسری شرکت برق عربستان SEC تزریق می‌شود. طبق گزارش وزارت انرژی عربستان MOE، این نیروگاه به دلیل ثبات در تولید، منبع اصلی برق برای مجتمع‌های پتروشیمی بزرگ در شهر صنعتی جبیل و همچنین صنایع نفت و گاز آرامکو است. در سال ۲۰۲۵، سیستم‌های حفاظتی پست‌های انتقال قریه برای مقابله با حملات سایبری احتمالی و نوسانات فرکانسی شبکه به طور کامل نوسازی شدند.

سوابق عملیاتی و حوادث اخیر

طبق گزارش‌های The Saudi Gazette، در تابستان ۲۰۲۴، به دلیل طوفان‌های شدید دریایی و ورود جلبک‌های غیرعادی به دهانه‌های مکش آب خنک‌کننده، یکی از ۶ بلوک نیروگاه برای جلوگیری از داغ شدن بیش از حد توربین‌ها به مدت ۴۸ ساعت از مدار خارج شد. در سال ۲۰۲۵، این نیروگاه پروژه نصب سیستم‌های هوش مصنوعی برای مدیریت مصرف سوخت را به پایان رساند که منجر به کاهش ۱.۵ درصدی آلایندگی‌ها در سال ۲۰۲۶ گشته است.

مختصات: https://maps.app.goo.gl/LwMMsMrqdNVTN ۲۶ u ۹

این مجتمع در ساحل خلیج فارس، جنوب شهر دمام و در منطقه‌ای میان نیروگاه قدیمی قریه و تأسیسات دریایی واقع شده است.

 

 

نیروگاه جنوب جده Jeddah South Power Plant

یکی از پیشرفته‌ترین نیروگاه‌های حرارتی عربستان سعودی است که با هدف تأمین پایدار انرژی برای کلان‌شهر جده و کاهش فشار بر نیروگاه قدیمی شعیبه طراحی و اجرا شده است. عملیات اجرایی نیروگاه جنوب جده در سال ۲۰۱۲ آغاز و در سال ۲۰۱۶ به طور کامل وارد مدار شد. این نیروگاه توسط کنسرسیومی به رهبری شرکت هیوندای HHI کره جنوبی ساخته شده است. این مرکز اولین نیروگاه در عربستان بود که از تکنولوژی فوق‌بحرانی برای بویلر‌های خود استفاده کرد. این فناوری اجازه می‌دهد بخار در فشار و دمای بسیار بالاتر تولید شود که نتیجه آن راندمان حرارتی ۴۵٪ (بسیار بالاتر از نیروگاه‌های بخار معمولی) و کاهش قابل توجه مصرف سوخت و تولید دی‌اکسید کربن است.

 

 

ظرفیت تولید و مدیریت سوخت استراتژیک

ظرفیت نامی این نیروگاه ۲،۸۹۲ مگاوات است که از چهار واحد بخار ۷۲۳ مگاواتی تشکیل شده است. بر اساس گزارش‌های شرکت برق عربستان SEC، سوخت اصلی این نیروگاه نفت کوره سنگین است، اما طراحی بویلر‌های آن به گونه‌ای است که توانایی سوزاندن نفت خام مستقیم را نیز دارند. طبق تحلیل‌های World Energy Council (۲۰۲۵)، این نیروگاه به دلیل ظرفیت بالا و پایداری تولید، نقش "تأمین‌کننده بار پایه" را برای منطقه مکه مکرمه و جده بر عهده دارد و به شبکه سراسری غرب کشور ثبات می‌بخشد.

شبکه توزیع و نوسازی زیرساخت‌های انتقال

برق تولیدی نیروگاه جنوب جده از طریق یک ایستگاه کلیدزنی مدرن GIS و خطوط انتقال فشار قوی ۳۸۰ کیلوولت به شبکه ملی متصل است. طبق گزارش وزارت انرژی عربستان MOE، در سال ۲۰۲۵، سیستم‌های مانیتورینگ آنلاین برای پایش لحظه‌ای سلامت توربین‌ها در این سایت نصب شد. این نیروگاه به دلیل نزدیکی به مراکز صنعتی بندر اسلامی جده، یکی از حیاتی‌ترین نقاط شبکه برای حمایت از فعالیت‌های لجستیکی و تجاری دریای سرخ محسوب می‌شود.

سوابق عملیاتی و حوادث

طبق گزارش‌های The Saudi Gazette، در تابستان ۲۰۲۴، به دلیل رطوبت اشباع و دمای بسیار بالای ساحلی، سیستم‌های فیلتراسیون هوای ورودی به بویلر‌ها با گرفتگی مواجه شدند که منجر به کاهش موقت ظرفیت تولید در دو واحد شد؛ این مشکل با نصب سیستم‌های خودکار شستشوی فیلتر در سال ۲۰۲۵ برطرف گردید. همچنین در فوریه ۲۰۲۶، یکی از واحد‌های نیروگاه برای تعمیرات اساسی دوره‌ای به مدت ۴۰ روز از مدار خارج شد که با توجه به ذخیره استراتژیک شبکه، هیچ خللی در تأمین برق جده ایجاد نکرد.

مختصات: https://maps.app.goo.gl/P ۳ ymDXNcemtk ۴ zJD ۹

این مجتمع در منطقه ساحلی جنوب جده، در مجاورت دریای سرخ و شمال نیروگاه شعیبه واقع شده است. موقعیت آن به گونه‌ای است که به راحتی به خطوط لوله تأمین سوخت و منابع آب دریا دسترسی دارد.

 

 

نیروگاه خورشیدی سدیر Sudair

یکی از پیشگامان تحول انرژی در عربستان سعودی و بخشی از پروژه‌های عظیم "صندوق سرمایه‌گذاری عمومی PIF" در راستای چشم‌انداز ۲۰۳۰ است. این نیروگاه در زمان بهره‌برداری، یکی از بزرگترین مزارع خورشیدی تک‌سایتی محسوب می‌شد.

پروژه سدیر در سال ۲۰۲۱ کلید خورد و فاز اول آن در اواخر سال ۲۰۲۳ وارد مدار شد. این نیروگاه در منطقه سدیر در شمال ریاض واقع شده است. مهندسی این سایت بر پایه استفاده از پنل‌های فتوولتائیک دوطرفه (Bifacial) با سیستم‌های ردیاب تک‌محوره (Single-axis trackers) است. این تکنولوژی اجازه می‌دهد پنل‌ها نه تنها نور مستقیم خورشید، بلکه بازتاب نور از سطح زمین را نیز جذب کنند که راندمان تولید را تا ۱۵٪ نسبت به پنل‌های معمولی افزایش می‌دهد.

 

 

ظرفیت تولید و نقش در سبد انرژی پاک

ظرفیت نامی این نیروگاه ۱،۵۰۰ مگاوات است که توانایی تأمین برق حدود ۱۸۵،۰۰۰ واحد مسکونی را دارد. بر اساس گزارش رسمی شرکت ACWA Power مجری اصلی پروژه، سدیر اولین پروژه از برنامه واگذاری ۷۰٪ ظرفیت انرژی‌های تجدیدپذیر عربستان به صندوق سرمایه‌گذاری عمومی است. طبق تحلیل‌های International Renewable Energy Agency (۲۰۲۵) , این نیروگاه سالانه از انتشار ۲.۹ میلیون تن گاز گلخانه‌ای جلوگیری می‌کند و نقش حیاتی در کاهش مصرف گاز طبیعی در نیروگاه‌های حرارتی مرکز کشور ایفا می‌نماید.

شبکه توزیع و پایداری مرکز کشور

برق تولیدی سدیر از طریق ایستگاه‌های ترانسفورماتور مدرن به شبکه سراسری فشار قوی ۳۸۰ کیلوولت متصل شده است. طبق گزارش وزارت انرژی عربستان MOE, در سال ۲۰۲۵ سیستم‌های مدیریت هوشمند بار در این نیروگاه نصب شد تا نوسانات تولید خورشیدی در طول روز باعث ناپایداری در شبکه برق پایتخت نشود. این نیروگاه به دلیل نزدیکی به شهر صنعتی سدیر، مستقیماً به توسعه صنایع غیرنفتی در این منطقه کمک می‌کند.

سوابق عملیاتی و پایداری در اقلیم خشک

طبق گزارش‌های The Saudi Gazette, در تابستان ۲۰۲۴، علیرغم دمای بالای ۵۰ درجه، نیروگاه به دلیل سیستم‌های تهویه پیشرفته در اینورترها، بدون افت راندمان جدی به فعالیت خود ادامه داد. این نیروگاه تاکنون هیچ از کار افتادگی طولانی‌مدتی را تجربه نکرده است.

مختصات: https://maps.app.goo.gl/bbfCXyQ ۴۹ rRJ ۷۵ gX ۷

این نیروگاه در منطقه صنعتی سدیر، حدود ۱۳۰ کیلومتری شمال شهر ریاض و در مجاورت جاده اصلی ریاض-قصیم واقع شده است. وسعت پنل‌های آن از تصاویر ماهواره‌ای به وضوح قابل تشخیص است.

 

 

تاسیسات برق کویت

در ادامه به معرفی زیرساخت‌ها و تاسیسات تولید و توضیع برق کویت همراه با تصاویر و مختصات آنها می‌پردازیم.

 

 

نیروگاه الصبیه

الصبیه قلب تپنده شبکه برق کویت و یکی از عظیم‌ترین تأسیسات تولید انرژی در خاورمیانه است که در منطقه راهبردی شمال این کشور واقع شده است. این مجتمع نه تنها رکورددار تولید برق در کویت است، بلکه نقش حیاتی در تأمین آب شرب این کشور نیز ایفا می‌کند.

 

 

پیشینه، فاز‌های توسعه و مهندسی سیکل ترکیبی

ساخت اولیه نیروگاه الصبیه در دهه ۹۰ پس از بازسازی‌های جنگ آغاز شد و در طول سه دهه اخیر در قالب فاز‌های متعددی (Sabiya ۱، ۲, ۳) گسترش یافته است. این نیروگاه ترکیبی از واحد‌های بخار قدیمی و توربین‌های گاز بسیار مدرن سیکل ترکیبی Combined Cycle است. در سال ۲۰۱۱ و ۲۰۱۹، با اضافه شدن توربین‌های پیشرفته ساخت جنرال الکتریک GE و زیمنس، راندمان حرارتی این مرکز به شکل چشم‌گیری ارتقا یافت تا پاسخگوی رشد سریع مصرف در کویت باشد.

ظرفیت تولید و رکورد بزرگترین نیروگاه کویت

ظرفیت نامی کل مجتمع الصبیه اکنون به رقم ۷،۰۴۷ مگاوات رسیده است که آن را به بزرگترین نیروگاه کویت تبدیل می‌کند. بر اساس گزارش‌های وزارت برق و آب کویت (MEW)، سوخت اصلی این نیروگاه گاز طبیعی است که از طریق پایانه وارداتی LNG الزور و میادین داخلی تأمین می‌شود، اما تمامی واحد‌ها قابلیت استفاده از سوخت مایع را به عنوان پشتیبان استراتژیک دارند. طبق تحلیل‌های World Energy Council (۲۰۲۵)، الصبیه به تنهایی حدود ۳۵٪ تا ۴۰٪ از کل نیاز برق کویت را در زمان اوج مصرف تابستانی پوشش می‌دهد.

شبکه توزیع و شاهرگ انتقال شمال به مرکز

برق تولیدی الصبیه از طریق خطوط انتقال فوق‌فشار قوی ۴۰۰ کیلوولت به ایستگاه‌های مرکزی در شهر کویت و مناطق مسکونی جدید در شمال وصل می‌شود. طبق گزارش کمیته انرژی کویت در سال ۲۰۲۶، این نیروگاه منبع اصلی انرژی برای "پروژه شهر حریر" و توسعه زیرساخت‌های شمال کشور است. علاوه بر برق، الصبیه یکی از بزرگترین مراکز شیرین‌سازی آب در کویت است که روزانه بیش از ۱۰۰ میلیون گالن امپریال آب شیرین تولید و به شبکه سراسری تزریق می‌کند.

سوابق عملیاتی و پایداری در گرمای شدید

نیروگاه الصبیه به دلیل تحمل بار‌های سنگین در تابستان‌های سوزان کویت یعنی بالای ۵۰ درجه همواره تحت فشار است. طبق گزارش‌های Kuwait Times، در اوت ۲۰۲۴، به دلیل افزایش بی‌سابقه مصرف برق RecordPeak Load یکی از ترانسفورماتور‌های اصلی فاز ۲ دچار حریق جزئی شد که با سیستم‌های اطفا حریق خودکار مهار گشت. در سال ۲۰۲۵، پروژه ارتقای توربین‌های گاز به مدل‌های کارآمدتر با هدف کاهش ۱۰ درصدی مصرف سوخت به پایان رسید.

مختصات: https://maps.app.goo.gl/mMSL ۷ bfpQhmSZN ۴ D ۸

این مجتمع در ساحل شمالی خلیج کویت، در منطقه بیابانی الصبیه و در نزدیکی دهانه خور الصبیه واقع شده است. موقعیت آن دقیقاً روبروی جزیره بوبیان است.

 

 

نیروگاه الزور جنوبی Al-Zour South

یکی از قدیمی‌ترین و در عین حال حیاتی‌ترین ارکان زیرساختی کویت است که در نزدیکی مرز عربستان سعودی واقع شده است. این نیروگاه به دلیل ظرفیت عظیم و نقش دوگانه در تولید برق و شیرین‌سازی آب، وزنه تعادلی شبکه انرژی کویت محسوب می‌شود.

پیشینه، ساختار فنی و مهندسی حرارتی

ساخت فاز اول نیروگاه الزور جنوبی در سال ۱۹۸۸ به پایان رسید، اما این مرکز در طول دهه‌های بعد شاهد بازسازی‌ها و توسعه‌های بسیار گسترده‌ای بوده است. این نیروگاه ترکیبی از واحد‌های بخار و توربین‌های گاز سیکل باز و ترکیبی است. یکی از مهم‌ترین ویژگی‌های فنی این سایت، استفاده از واحد‌های تقطیر ناگهانی چندمرحله‌ای MSF برای تولید آب شیرین است که از حرارت اتلافی نیروگاه تغذیه می‌کنند.

ظرفیت تولید و مدیریت سوخت استراتژیک

ظرفیت نامی این مجتمع در حال حاضر حدود ۵،۸۰۶ مگاوات است. بر اساس گزارش‌های وزارت برق و آب کویت (MEW)، الزور جنوبی از تنوع سوختی بالایی برخوردار است؛ این نیروگاه توانایی سوزاندن گاز طبیعی، نفت خام و نفت کوره سنگین HFO را دارد. با افتتاح پایانه وارداتی LNG الزور در مجاورت این نیروگاه در سال ۲۰۲۱، سهم گاز طبیعی در سبد سوختی آن به شدت افزایش یافته که منجر به کاهش آلایندگی شده است. طبق تحلیل‌های World Energy Council ۲۰۲۵، این نیروگاه به تنهایی حدود ۲۵٪ از بار پایه شبکه سراسری کویت را تأمین می‌کند.

شبکه توزیع و شاهرگ حیاتی جنوب

برق تولیدی الزور جنوبی از طریق خطوط انتقال فوق‌فشار قوی ۴۰۰ کیلوولت به مرکز کویت و مناطق جنوبی پمپ می‌شود. طبق گزارش کمیته انرژی کویت در سال ۲۰۲۶، این نیروگاه تأمین‌کننده اصلی برق برای پروژه‌های جدید مسکونی در جنوب مانند شهر صباح‌الاحمد و صنایع نفتی منطقه است. علاوه بر برق، این مرکز با تولید بیش از ۱۴۰ میلیون گالن آب شیرین در روز، یکی از بزرگترین تأمین‌کنندگان آب شرب در کل کشور است.

سوابق عملیاتی و پایداری در شرایط بحرانی

به دلیل قدمت برخی از واحد‌های بخار، نگهداری پیشگیرانه در الزور جنوبی اولویت بالایی دارد. طبق گزارش‌های Kuwait Times، در تابستان ۲۰۲۴، به دلیل رسوب‌گذاری شدید در مبدل‌های حرارتی سیستم شیرین‌سازی، ظرفیت تولید آب برای مدتی کوتاه ۱۰٪ کاهش یافت.

مختصات: https://maps.app.goo.gl/mn ۱ G ۳ hBXUci ۷ awq ۸۹

این مجتمع در ساحل جنوبی کویت، در منطقه الزور و حدود ۱۰۰ کیلومتری جنوب شهر کویت، در نزدیکی مرز با عربستان سعودی واقع شده است.

 

 

نیروگاه‌های دوحه شرقی

اگرچه از نظر قدمت جزو پیشکسوتان صنعت برق کویت محسوب می‌شوند، اما به دلیل موقعیت راهبردی در نزدیکی شهر کویت، همچنان نقشی حیاتی در پایداری شبکه پایتخت و تأمین آب شرب ایفا می‌کنند. ساخت نیروگاه دوحه شرقی در سال ۱۹۷۷ و نیروگاه دوحه غربی در سال ۱۹۸۰ به پایان رسید. این دو نیروگاه در منطقه «عشیرج» در کنار خلیج کویت واقع شده‌اند. مهندسی این واحد‌ها عمدتاً بر پایه توربین‌های بخار کلاسیک است. دوحه غربی با داشتن ۸ واحد بخار بزرگ، ستون فقرات این مجموعه است. این نیروگاه‌ها از سیستم‌های تقطیر ناگهانی چندمرحله‌ای MSF برای تبدیل آب شور خلیج به آب شیرین استفاده می‌کنند که حرارت مورد نیاز آن از بخار خروجی توربین‌ها تأمین می‌شود.

 

 

ظرفیت تولید و مدیریت سوخت

ظرفیت نامی مجموع این دو نیروگاه حدود ۳،۶۰۰ مگاوات است دوحه غربی حدود ۲،۴۰۰ مگاوات و دوحه شرقی حدود ۱،۱۰۰ مگاوات. بر اساس گزارش‌های وزارت برق و آب کویت MEW، سوخت اصلی این نیروگاه‌ها گاز طبیعی است، اما به دلیل تکنولوژی بویلر‌های بخار، قابلیت بالایی در سوزاندن نفت کوره سنگین HFO و نفت خام در شرایط اضطراری دارند. طبق تحلیل‌های World Energy Council (۲۰۲۵)، این دو نیروگاه به دلیل نزدیکی به مراکز پرجمعیت، وظیفه کنترل ولتاژ و تأمین بار محلی شهر کویت را بر عهده دارند.

شبکه توزیع و شریان‌های آب و برق پایتخت

برق تولیدی این مجتمع از طریق خطوط انتقال ۳۰۰ کیلوولت و ۱۳۲ کیلوولت مستقیماً به پست‌های اصلی شهر کویت تزریق می‌شود. طبق گزارش کمیته انرژی کویت در سال ۲۰۲۶، اهمیت دوحه غربی بیشتر در بخش آب است؛ این نیروگاه یکی از بزرگترین ایستگاه‌های پمپاژ آب شیرین به مخازن استراتژیک کشور را در خود جای داده است. در سال ۲۰۲۵، بخش بزرگی از سیستم‌های انتقال آب این مرکز نوسازی شد تا اتلاف انرژی در فرآیند پمپاژ به حداقل برسد.

سوابق عملیاتی و نوسازی‌های

در جولای ۲۰۲۵، یکی از واحد‌های دوحه شرقی به دلیل ترکیدگی لوله‌های بویلر به مدت ۳ هفته از مدار خارج شد که منجر به کاهش موقت ظرفیت تولید گشت. با این حال، طبق آمار‌های مارس ۲۰۲۶، با اتمام تعمیرات اساسی، هر دو نیروگاه با حداکثر توان آماده سرویس‌دهی در فصل پیک مصرف هستند.

مختصات: https://maps.app.goo.gl/۸۵ Aj ۴ bYiaqAE ۹ fZv ۸

این مجتمع در ساحل جنوبی خلیج کویت، در منطقه عشیرج (نزدیکی بندر دوحه) و در فاصله تقریبی ۲۰ کیلومتری غرب مرکز شهر کویت واقع شده است.

 

 

نیروگاه الشویخ Shuwaikh

نماد تاریخ صنعت برق در کویت است. این نیروگاه که در قلب منطقه صنعتی و بندری کویت واقع شده، قدیمی‌ترین تأسیسات تولید قدرت در این کشور محسوب می‌شود و داستانی از نوسازی مداوم برای بقا در شبکه مدرن امروزی را در دل خود دارد. نیروگاه الشویخ در سال ۱۹۵۲ میلادی افتتاح شد. واحد‌های اولیه این نیروگاه بسیار کوچک بودند، اما به دلیل موقعیت حیاتی در کنار بندر الشویخ و نزدیکی به مرکز شهر، بار‌ها تخریب، بازسازی و نوسازی شده است. مهندسی فعلی آن بر پایه توربین‌های گاز سیکل باز است که برای پاسخگویی سریع به نوسانات شبکه طراحی شده‌اند.

 

 

ظرفیت تولید و نقش در پایداری محلی

ظرفیت نامی فعلی این نیروگاه ۲۵۲ مگاوات است. بر اساس گزارش‌های وزارت برق و آب کویت، اگرچه ظرفیت آن در مقایسه با غول‌هایی مثل الصبیه ناچیز به نظر می‌رسد، اما الشویخ به عنوان یک "نیروگاه پشتیبان محلی" عمل می‌کند. سوخت اصلی آن گاز طبیعی است که با گازوئیل به عنوان سوخت جایگزین پشتیبانی می‌شود. طبق تحلیل‌های World Energy Council (۲۰۲۵)، اهمیت اصلی الشویخ نه در حجم تولید، بلکه در نزدیکی به مراکز حساس مانند بیمارستان‌های بزرگ، دانشگاه کویت و بنادر است که در صورت بروز نقص در خطوط انتقال اصلی، برق اضطراری این مناطق را تأمین می‌کند.

شبکه توزیع و مجتمع آب‌شیرین‌کن

برق تولیدی الشویخ از طریق خطوط انتقال ۱۳۲ کیلوولت به پست‌های توزیع شهری متصل است. علاوه بر برق، این مرکز میزبان یکی از مهم‌ترین واحد‌های آب‌شیرین‌کن به روش اسمز معکوس RO است.

سوابق عملیاتی و چالش‌های زیست‌محیطی (۲۰۲۴-۲۰۲۶)

به دلیل قرارگیری در نزدیکی مناطق مسکونی و دانشگاهی، الشویخ تحت نظارت شدید زیست‌محیطی است. طبق گزارش‌های Kuwait Times، در سال ۲۰۲۴، سیستم‌های کاهش آلایندگی Low NOx Burners بر روی توربین‌های آن نصب شد تا از انتشار دود در مجاورت شهر جلوگیری شود. طبق آمار‌های مارس ۲۰۲۶، این نیروگاه با وجود قدمت بالا، همچنان با ضریب آمادگی ۹۲٪ در مدار قرار دارد و به عنوان "سوپاپ اطمینان" شبکه پایتخت شناخته می‌شود.

مختصات: https://maps.app.goo.gl/H ۷ ziBVsa ۳ hCFd ۷ Y ۳۸

این مجتمع در منطقه صنعتی الشویخ، در ساحل جنوبی خلیج کویت و در مجاورت بندر الشویخ واقع شده است.

 

 

تاسیسات برق قطر

در ادامه به معرفی زیرساخت‌ها و تاسیسات تولید و توضیع برق قطر همراه با تصاویر و مختصات آنها می‌پردازیم.

 

 

نیروگاه رأس لفان Ras Laffan

واقع در قلب پایتخت گاز جهان، یکی از بزرگترین و حیاتی‌ترین مجتمع‌های تولید همزمان آب و برق IWPP در قطر است که در فاز‌های مختلف (A, B, C) توسعه یافته است. این ابرپروژه که در ۸۰ کیلومتری شمال دوحه قرار دارد، با بهره‌گیری از توربین‌های گاز سیکل ترکیبی فوق‌پیشرفته، ستون فقرات شبکه انرژی و آب شرب قطر محسوب می‌شود.

مجتمع رأس لفان از اوایل دهه ۲۰۰۰ در سه فاز اصلی ساخته شد. فاز رأس لفان C که بزرگترین بخش آن است، در سال ۲۰۱۱ به بهره‌برداری کامل رسید. این نیروگاه توسط کنسرسیوم‌های بین‌المللی شامل میتسوبیشی و جی‌دی‌اف سوئز ساخته شده و از توربین‌های گاز کلاس F و سیستم‌های بازیافت حرارت HRSG برای حداکثرسازی راندمان استفاده می‌کند. طراحی آن به گونه‌ای است که از حرارت اتلافی توربین‌ها برای تبخیر آب دریا در واحد‌های شیرین‌سازی MSF استفاده می‌شود.

 

 

نیروگاه رأس‌لفان با ظرفیت مجموع تولید ۴،۵۸۷ مگاوات برق (که فاز C به تنهایی ۲،۷۳۰ مگاوات آن را بر عهده دارد) و توان تولید بیش از ۱۴۰ میلیون گالن آب شیرین در روز معادل ۶۳۰ هزار متر مکعب، یکی از استراتژیک‌ترین ارکان زیرساختی قطر محسوب می‌شود. سوخت اصلی این مجتمع گاز طبیعی است که با توجه به موقعیت جغرافیایی آن، مستقیماً از میادین عظیم گنبد شمالی تأمین می‌گردد. بر اساس گزارش‌های رسمی نهاد کهرماء این نیروگاه به دلیل راندمان عملیاتی بسیار بالا، اقتصادی‌ترین واحد تولید انرژی در سبد ملی قطر به‌شمار می‌رود و به‌تنهایی حدود ۳۰٪ از کل نیاز برق این کشور را پوشش می‌دهد.

شبکه توزیع و اهمیت برای صنایع سنگین

برق تولیدی رأس لفان از طریق خطوط انتقال ۴۰۰ کیلوولت به شبکه سراسری متصل است. طبق تحلیل‌های World Energy Council (۲۰۲۵)، این نیروگاه نه تنها برق خانگی دوحه و الخور را تأمین می‌کند، بلکه منبع اصلی انرژی برای صنایع عظیم پتروشیمی، تأسیسات GTL تبدیل گاز به مایع و پایانه‌های صادرات LNG در منطقه صنعتی رأس لفان است. پایداری این نیروگاه با امنیت اقتصادی قطر گره خورده است.

سوابق عملیاتی و حوادث اخیر

رأس لفان به دلیل استاندارد‌های بالای نگهداری، ضریب اطمینان بسیار بالایی دارد. با این حال، طبق گزارش‌های Al Raya Qatar، در تابستان ۲۰۲۴، به دلیل طوفان‌های دریایی شدید، دهانه‌های مکش آب دریا در فاز B با تجمع زباله‌های دریایی مواجه شدند که منجر به کاهش موقت ظرفیت شیرین‌سازی شد.

لازم به ذکر است که ایران در پاسخ حمله به زیرساخت‌های عسلویه مهم‌ترین زیرساخت‌حیاتی جهان در قطر را مورد حمله قرار گرفت» با گذشت ساعاتی پس از حمله مشترک آمریکا و اسرائیل به زیرساخت‌های حیاتی عسلویه، ایران در پاسخ متقابل به این حملات تأسیسات انرژی در حاشیه خلیج فارس را مورد اصابت قرار داد. یکی از این اصابت‌ها تنها چند ساعت بعد در راس الفان قطر رقم خورد.

مختصات: https://maps.app.goo.gl/ZQbQ ۲ TQAxii ۹ yVBcA

این مجتمع در منطقه صنعتی رأس لفان، در شمالی‌ترین نقطه ساحلی قطر واقع شده است.

 

 

نیروگاه خورشیدی الخرسا Al Kharsaah

نیروگاه خورشیدی الخرسا Al Kharsaah اولین گام بزرگ قطر در مسیر تنوع‌بخشی به منابع انرژی و کاهش وابستگی به سوخت‌های فسیلی است که در سال ۲۰۲۲ به بهره‌برداری رسید. نیروگاه الخرسا در زمینی به وسعت ۱۰ کیلومتر مربع در منطقه کویری غرب دوحه بنا شده است. این پروژه توسط کنسرسیومی متشکل از شرکت‌های توتال انرژی و ماروبنی ساخته شده است. مهندسی این سایت بر پایه بیش از ۲ میلیون پنل فتوولتائیک دوطرفه است که بر روی ردیاب‌های خورشیدی تک‌محوره نصب شده‌اند تا با چرخش خورشید، بیشترین جذب انرژی را در طول روز داشته باشند.

 

 

ظرفیت تولید و تأثیرات زیست‌محیطی

ظرفیت نامی این نیروگاه ۸۰۰ مگاوات است که در زمان افتتاح، حدود ۱۰٪ از حداکثر تقاضای برق قطر را تأمین می‌کرد. بر اساس گزارش‌های کهرماء الخرسا سالانه حدود ۲ میلیون تن از انتشار دی‌اکسید کربن جلوگیری می‌کند. طبق تحلیل‌های World Energy Council (۲۰۲۵)، این نیروگاه نقشی کلیدی در برگزاری اولین جام جهانی "کربن‌خنثی" در سال ۲۰۲۲ ایفا کرد و اکنون به عنوان مدل موفقی برای فاز‌های بعدی انرژی تجدیدپذیر در قطر شناخته می‌شود.

شبکه توزیع و مدیریت هوشمند بار

برق تولیدی الخرسا از طریق خطوط انتقال فشار قوی به شبکه سراسری متصل است. یکی از ویژگی‌های مهم این نیروگاه، سیستم مدیریت هوشمند است که نوسانات تولید ناشی از ابر‌ها یا طوفان‌های شن را به صورت خودکار با تولید نیروگاه‌های گازی هماهنگ می‌کند. طبق گزارش وزارت انرژی قطر ۲۰۲۶، در سال گذشته سیستم‌های پایش آنلاین عملکرد پنل‌ها با هوش مصنوعی نوسازی شدند تا افت راندمان ناشی از نشست غبار را پیش‌بینی و ربات‌های نظافتگر را فعال کنند.

مختصات: https://maps.app.goo.gl/pcJFDai ۱ HZNMDKEy ۹

این مجتمع در منطقه الخرسا، حدود ۸۰ کیلومتری غرب دوحه و در منطقه‌ای دور از آلودگی‌های شهری واقع شده است.

 

 

نیروگاه مسعید Mesaieed Power Plant - MPP

قلب تپنده صنایع سنگین قطر، یکی از پیشرفته‌ترین نیروگاه‌های سیکل ترکیبی در جنوب این کشور است که نقشی حیاتی در چرخه تولید صنعتی و صادرات غیرنفتی قطر ایفا می‌کند. عملیات اجرایی نیروگاه مسعید در اواخر دهه ۲۰۰۰ آغاز شد و این مرکز در سال ۲۰۱۰ به طور رسمی افتتاح گردید. طبق داده‌های فنی، مهندسی و تأمین تجهیزات اصلی این نیروگاه توسط شرکت زیمنس آلمان انجام شده است. این مجتمع از توربین‌های گاز کلاس F بهره می‌برد که با اتصال به بویلر‌های بازیاب حرارتی HRSG و توربین‌های بخار، یک پیکربندی سیکل ترکیبی بسیار کارآمد را تشکیل می‌دهند. این نوع مهندسی باعث شده است که نیروگاه مسعید یکی از بالاترین نرخ‌های راندمان حرارتی را در شبکه برق قطر داشته باشد.

 

 

ظرفیت تولید و مدیریت سوخت استراتژیک

نیروگاه مسعید با ظرفیت نامی ۲،۰۰۷ مگاوات، یکی از بزرگترین واحد‌های تولید برق در قطر محسوب می‌شود. بر اساس گزارش‌های رسمی نهاد کهرماء، سوخت اصلی این نیروگاه گاز طبیعی است که به دلیل استقرار در منطقه صنعتی مسعید، دسترسی مستقیمی به خطوط لوله گاز فرآوری شده داخلی دارد. طبق تحلیل‌های World Energy Council (۲۰۲۵)، این نیروگاه به دلیل ثبات در تولید، منبع اصلی تأمین انرژی برای غول‌های صنعتی قطر از جمله پتروشیمی مسعید، صنایع فولاد قطر و مجتمع عظیم آلومینیوم کاتالوم است.

شبکه توزیع و شاهرگ برق صنعتی جنوب

برق تولیدی نیروگاه مسعید از طریق پست‌های فشار قوی ۴۰۰ کیلوولت به شبکه سراسری قطر متصل است. طبق گزارش وزارت انرژی قطر (۲۰۲۶)، این نیروگاه به دلیل نزدیکی به قطب‌های صنعتی جنوب دوحه، نقش کلیدی در کاهش تلفات انتقال انرژی ایفا می‌کند. اهمیت استراتژیک این مرکز به گونه‌ای است که پایداری شبکه توزیع در منطقه صنعتی مسعید کاملاً به عملکرد بدون وقفه توربین‌های زیمنس این نیروگاه وابسته است.

مختصات: https://maps.app.goo.gl/۲۲ K ۹ YXGneL ۷ By ۶ DW ۶

این مجتمع در قلب منطقه صنعتی مسعید، حدود ۴۰ کیلومتری جنوب شهر دوحه و در مجاورت خلیج فارس واقع شده است.

 

 

نیروگاه رأس ابوفنطاس Ras Abu Fontas - RAF

یکی از حیاتی‌ترین و باسابقه‌ترین مجتمع‌های تولید همزمان آب و برق IWPP در قطر است که به دلیل مجاورت با پایتخت و فرودگاه بین‌المللی حمد، نقش «سوپاپ اطمینان» شبکه انرژی دوحه را ایفا می‌کند. مجتمع رأس ابوفنطاس از دهه ۷۰ میلادی پایه‌گذاری شد، اما آنچه امروز در مدار است، مجموعه‌ای از فاز‌های نوسازی شده (بویژه فاز‌های B ۱، B ۲ و جدیدترین آنها A ۲ و A ۳) می‌باشد. این نیروگاه ترکیبی از توربین‌های گاز سیکل ترکیبی و واحد‌های عظیم شیرین‌سازی آب است. مهندسی فاز‌های جدید این مرکز توسط شرکت‌های بین‌المللی مانند میتسوبیشی و فیشتنر انجام شده که تمرکز اصلی آنها بر جداسازی فرآیند تولید آب از برق با استفاده از تکنولوژی‌های نوین بوده است.

 

 

ظرفیت تولید و مدیریت منابع استراتژیک

ظرفیت برق این مجتمع در مجموع فاز‌های فعال حدود ۲،۳۰۰ مگاوات و ظرفیت شیرین‌سازی آب آن بیش از ۱۰۰ میلیون گالن در روز است. بر اساس گزارش‌های رسمی نهاد کهرماء، فاز A ۲ که در سال ۲۰۱۵ افتتاح شد، نقطه عطفی در تاریخ این نیروگاه بود؛ چرا که با بهره‌گیری از تکنولوژی اسمز معکوس RO، بهره‌وری مصرف انرژی را به شدت افزایش داد. سوخت اصلی این مجتمع گاز طبیعی است که از طریق شبکه سراسری قطر تأمین می‌شود. طبق تحلیل‌های World Energy Council (۲۰۲۵)، رأس ابوفنطاس تأمین‌کننده اصلی آب شرب برای مخازن استراتژیک شهر دوحه و الوکره محسوب می‌شود.

شبکه توزیع و امنیت انرژی پایتخت

برق تولیدی این نیروگاه از طریق پست‌های فشار قوی ۲۲۰ کیلوولت و ۱۳۲ کیلوولت مستقیماً به قلب شبکه توزیع دوحه و تأسیسات فرودگاهی تزریق می‌شود. طبق گزارش وزارت انرژی قطر (۲۰۲۶)، اهمیت جغرافیایی این مرکز باعث شده است که به عنوان مرکز کنترل محلی برای مدیریت بار در زمان مسابقات بزرگ و رویداد‌های بین‌المللی در دوحه عمل کند. در سال ۲۰۲۵، خطوط انتقال خروجی این نیروگاه با کابل‌های فوق‌پیشرفته نوسازی شدند تا افت ولتاژ در مناطق پرجمعیت به حداقل برسد.

مختصات: https://maps.app.goo.gl/HSELQ ۳ SU ۱ V ۷ zcCxi ۸

این مجتمع در منطقه ساحلی بین دوحه و الوکره، دقیقاً در جنوب شرقی فرودگاه بین‌المللی حمد واقع شده است.

 

 

نیروگاه ام‌الحول Umm Al Houl

نیروگاه‌ام‌الحول Umm Al Houl‌ام حلول، یکی از پیچیده‌ترین و بزرگترین پروژه‌های زیرساختی در جهان است که در جنوب قطر منطقه اقتصادی حمد واقع شده و توازن حیاتی بین تولید برق و تأمین آب شرب این کشور را برقرار می‌کند. نیروگاه‌ام‌الحول از پیشرفته‌ترین تکنولوژی‌های توربین گاز کلاس J بهره می‌برد. این مجتمع شامل دو بلوک قدرت عظیم است که هر بلوک دارای آرایش ۳ x ۳ x ۱، سه توربین گاز، سه بویلر بازیاب حرارتی و یک توربین بخار بزرگ می‌باشد. این مهندسی که توسط میتسوبیشی (Mitsubishi Power) و سامسونگ (Samsung C&T) اجرا شده، راندمان حرارتی نیروگاه را در حالت سیکل ترکیبی به بالای ۶۰٪ می‌رساند که در نوع خود یک استاندارد جهانی برای نیروگاه‌های حرارتی بزرگ است.

 

 

ظرفیت تولید و مدیریت سوخت استراتژیک

نیروگاه‌ام‌الحول با ظرفیت برق ۲،۵۲۰ مگاوات و توان تولید آب ۱۹۸ میلیون گالن در روز حدود ۹۰۰ هزار متر مکعب، به‌تنهایی حدود ۲۵٪ از کل نیاز برق و ۳۰٪ از کل نیاز آب قطر را پوشش می‌دهد. سوخت اصلی این مجتمع گاز طبیعی است که از طریق خطوط لوله فشار قوی مستقیم از تأسیسات فرآوری گاز قطر تأمین می‌شود. طبق گزارش‌های رسمی نهاد کهرماء، این نیروگاه به دلیل راندمان عملیاتی بسیار بالا و نزدیکی به مراکز ثقل مصرف در جنوب دوحه، اقتصادی‌ترین واحد تولید همزمان در سبد ملی قطر محسوب می‌شود و نقشی کلیدی در کاهش هزینه‌های تمام‌شده انرژی ملی ایفا می‌کند.

تکنولوژی دوگانه شیرین‌سازی آب

یکی از تخصصی‌ترین بخش‌های‌ام‌الحول، استفاده از ترکیب دو تکنولوژی MSF تقطیر ناگهانی چندمرحله‌ای و RO اسمز معکوس است. طبق گزارش کمیته انرژی قطر در سال ۲۰۲۶، این نیروگاه دارای بزرگترین مرکز شیرین‌سازی اسمز معکوس در قطر است. استفاده از روش ترکیبی به اپراتور‌ها این امکان را می‌دهد که در فصول سرد که نیاز به برق کمتر و نیاز به آب ثابت است، با استفاده از برق مازاد، بخش RO را فعال نگه دارند و در فصول گرم، از بخار خروجی توربین‌ها برای بخش حرارتی (MSF) استفاده کنند تا تراز انرژی کشور حفظ شود.

مختصات: https://maps.app.goo.gl/۶ kkEJK ۶ ERNtXEzBm ۹

این مجتمع در منطقه ویژه اقتصادی‌ام‌الحول، در مجاورت بندر استراتژیک حمد و در ۱۵ کیلومتری جنوب شهر

 

 

انتهای پیام/