جام جهانی روی مین احتمالات/ از بلاتکلیفی تیمها تا بنبست تصمیمگیری
در حالیکه جهان فوتبال انتظار برگزاری بزرگترین دورهی تاریخ جام جهانی را داشت، اکنون این تورنمنت به کابوسی سازمانی و ژئوپلیتیکی تبدیل شده است. تجاوز نظامی اخیر به خاک ایران و موج بیثباتی در منطقه، زنجیرهای از بحرانها را رقم زده که دامنه آن حتی تا مقر فیفا در زوریخ کشیده شده است.
درون ساختار فدراسیون جهانی فوتبال دیگر صحبت از چمن، بلیت یا اسپانسر نیست؛ بلکه از نقشههای اضطراری، مسیرهای هوایی بسته، بیم لغو بازیها و نگرانی از امنیت تیمها سخن میرود. مدیران فیفا در پشت درهای بسته با سناریوهایی روبهرو هستند که شاید بزرگترین آزمون تاریخ فوتبال جهان نام گیرد.
در مرکز این بحران، مسئلهی حضور تیم ملی ایران در خاک آمریکا قرار دارد؛ چالشی که از مرز ورزش گذشته و به رویارویی آشکار سیاسی بدل شده است. پس از دیدار جیانی اینفانتینو با دونالد ترامپ و اظهارات او پیرامون «استقبال گرم از ایران»، تهران واکنشی قاطع و منفی نشان داد. احمد دنیامالی، وزیر ورزش ایران، حضور در مسابقات را «غیرممکن» دانست و تأکید کرد که در شرایط جنگی و شهادت شهروندان، حضور در خاک دشمن معنایی ندارد.
این موضعگیری فیفا را در ۲ راهی دشواری قرار داده است. پذیرش جایگزین برای ایران در فاصلهای کوتاه تا آغاز رقابتها، یا مصادره بحران به نام "تصمیمی برای حفظ وحدت جهانی فوتبال" که خود به شدت آسیب دیده است.
دامنهی آشفتگی تنها به ایران محدود نمانده؛ برنامه پلیآف بین عراق و رقبایش در مکزیک نیز قربانی بستهشدن حریم هوایی شده است. فیفا برای جابهجایی تیم عراقی طرحهایی، چون سفر زمینی تا ترکیه و پرواز از آنجا را پیشنهاد داده، اما نگرانیهای امنیتی سبب رد این پیشنهاد شد. تعویق بازیها به ماه ژوئن نیز به معنای فرصت اندک آمادهسازی پیش از آغاز رسمی مسابقات است؛ موضوعی که اصل عدالت ورزشی را زیر سؤال میبرد.
در پشت صحنه بحث بر سر جایگزینی ایران با عراق یا حتی امارات ادامه دارد. با این حال هیچ یک از این گزینهها بدون پیامدهای سیاسی و فنی نیست. منابع نزدیک به فیفا اذعان دارند زمان اندکی برای تصمیمگیری باقی مانده و هر گام اشتباه میتواند مسابقات را به لبه لغو بکشاند.
در شرایطی که تنها کمتر از ۱۰۰ روز تا آغاز جام جهانی ۲۰۲۶ باقی مانده، فضای عمومی فوتبال بیش از هر زمان دیگری متزلزل است. با آنکه اینفانتینو در تلاش است تصویری از کنترل اوضاع ارائه دهد، اما منابع مستقل از «احتمال واقعی تعویق یا لغو» سخن میگویند.
واقعیت تلخ آن است که جام جهانی، که قرار بود نمادی از همبستگی ملتها باشد، اکنون در میانهی میدان مین سیاست و جنگ گرفتار شده و آینده و مشروعیتش بیش از هر زمان دیگری در هالهای از ابهام قرار دارد.
انتهای پیام/