اقدام متقابل ایران علیه پایگاههای آمریکا در منطقه ذیل حق دفاع مشروع است
حمیدرضا مجتهدیفر حقوقدان و وکیل دادگستری، در گفتوگو با میزان با اشاره به مبانی حقوق بینالملل درباره حق دفاع مشروع، اظهار کرد: تمرکز اصلی این بحث بر اصل «دفاع مشروع» (Self-Defense) مندرج در ماده ۵۱ منشور ملل متحد و تفسیر آن در تحقق شرایط لازم برای اعمال دفاع مشروع؛ از جمله ضرورت، تناسب و فوریت است که میتواند توجیهی قوی برای اقدامات تلافیجویانه ایران علیه زیرساختهای نظامی استفادهشده علیه آن را فراهم آورد.
وی با اشاره به اصل عدم توسل به زور در حقوق بینالملل افزود: طبق منشور ملل متحد، «اعضا در روابط بینالمللی خود از تهدید به زور یا استفاده از آن علیه تمامیت ارضی یا استقلال سیاسی هر کشوری، یا از هر روش دیگر که با مقاصد ملل متحد مغایرت داشته باشد، خودداری خواهند کرد.» به گفته وی، این قاعده به عنوان یک قاعده آمره (jus cogens) شناخته میشود و نقض آن مسئولیت بینالمللی شدید به دنبال دارد.
این وکیل دادگستری ادامه داد: منشور ملل متحد تنها یک استثناء صریح و اصلی برای قاعده منع توسل به زور تحت عنوان «حق ذاتی دفاع مشروع فردی یا جمعی» در ماده ۵۱ منشور ملل متحد پیشبینی کرده است.
مجتهدیفر در ادامه به تطبیق شرایط دفاع مشروع با اقدام ایران پرداخت و گفت: اعمال حق دفاع مشروع، منوط به رعایت سه شرط اساسی در حقوق بینالملل عرفی است؛ فوریت وقوع حمله، ضرورت و تناسب.
وی درباره شرط وقوع یا فوریت وقوع حمله مسلحانه تصریح کرد: با توجه به حمله ناجوانمردانه آمریکا به جمهوری اسلامی ایران، در صورتی که شواهد قطعی اثبات کند که حملات قابل انتسابی از پایگاههای نظامی خاص آمریکا در کشورهای همسایه علیه اهداف ایران نظیر تأسیسات اقتصادی، نیروهای نظامی یا شهروندان صورت گرفته است، شرط وقوع یا فوریت وقوع حمله مسلحانه محقق خواهد شد.
این حقوقدان درباره شرط ضرورت نیز گفت: با توجه به اینکه جمهوری اسلامی ایران کلیه راهحلهای مسالمتآمیز و غیرنظامی برای دفع تهدید را دنبال کرده است از جمله چندین دور مذاکرات سیاسی برای توافق، اعتراض دیپلماتیک و درخواست از شورای امنیت برای تشکیل جلسه میتوان این شرط را نیز مورد بررسی قرار داد.
وی در ادامه درباره شرط تناسب بیان کرد: طبق حقوق بشردوستانه بینالمللی، اهداف نظامی و پایگاههای نظامی که مستقیماً در برنامهریزی حملات نقش داشته باشند، اهداف نظامی مشروع محسوب میشوند.
مجتهدیفر در پایان تأکید کرد: مشروعیت اقدام نظامی جمهوری اسلامی ایران علیه پایگاههای نظامی ایالات متحده در منطقه، در صورت تحقق شرایط یادشده، میتواند انطباق کامل با چارچوب حقوق بینالملل و حق دفاع مشروع داشته باشد و حق ذاتی دفاع مشروع مصرح در ماده ۵۱ منشور ملل متحد و حقوق بینالملل عرفی میتواند مبنای حقوقی برای اقدام نظامی هدفمند علیه زیرساختهای نظامی کشور متخاصم را در کشورهای میزبان در منطقه فراهم آورد.
انتهای پیام/