استمرار نسلکشی در غزه با نقض حقوق بینالملل؛ نگاهی به حملههای رژیم صهیونیستی به کاروانهای امدادرسانی دریایی و زمینی
سال ۲۰۲۵ یکی از بحرانیترین سالها برای نوار غزه بود، جایی که محاصره کامل توسط رژیم صهیونیستی منجر به قحطی گسترده، کمبود دارو و مرگ هزاران غیرنظامی شد.
کاروانهای کمکرسانی دریایی و زمینی متعدد ائتلافهای بینالمللی، کشورها و سازمانهای غیرانتفاعی در واکنش به بحران انسانی در غزه در میانه تداوم جنگ نسلکشی، راهاندازی شدند؛ هدف اصلی آنها شکستن محاصره غیرقانونی رژیم صهیونیستی، تحویل مستقیم کمکهای بشردوستانه و جلب توجه جهانی به نقض حقوق بشر در غزه بود.
براساس گزارشهای دفتر هماهنگی امور بشردوستانه سازمان ملل (OCHA) و عفو بینالملل، این تلاشها در حالی صورت گرفت که رژیم صهیونیستی ورود کمکها را به غزه تحت محاصره و زیر فشار جنگ مستمر بهشدت محدود کرد؛ اقدامی که آشکارا نقض قوانین بینالمللی بود.
نگاهی به کاروانهای دریایی کمکرسانی برای غزه
کاروانهای دریایی کمک رسانی به غزه نمادی از مقاومت جهانی علیه محاصرهای بودند که از سال ۲۰۰۷ ادامه داشته و منجر به گرسنگی، کمبود دارو و مرگ هزاران نفر در این منطقه شده است؛ این کاروانها، با حمل کمکهای بشردوستانه، نهتنها به دنبال تحویل اقلام ضروری بودند، بلکه هدفشان برجسته کردن نقض قوانین بینالمللی توسط رژیم صهیونیستی بود.
براساس گزارشهای سازمان ملل و عفو بینالملل، محاصره غزه غیرقانونی بوده و بهعنوان ابزاری برای مجازات جمعی عمل میکند.
کاروانهای دریایی کمکرسانی که اغلب بهعنوان Flotilla شناخته میشوند، تلاشهایی برای به چالش کشیدن مستقیم محاصره دریایی رژیم صهیونیستی بودند.
بزرگترین و برجستهترین این کاروانها ناوگان دریایی صمود (Global Sumud Flotilla) بود که در آگوست تا اکتبر ۲۰۲۵ سازماندهی شد؛ این کاروان توسط ائتلاف آزادی (Freedom Flotilla Coalition - FFC) هماهنگ شد و شامل بیش از ۵۰ کشتی از دستکم ۴۴ کشور بود؛ در این کاروان حدود ۵۰۰ سرنشین شامل پزشک، هنرمند و سیاستمدار شرکت داشتند.
این کاروان در اواخر آگوست ۲۰۲۵ آغاز شد و کمکهای آن شامل ۴۵ تن اقلام از غذا، دارو و تجهیزات پزشکی بود.
این کاروان توسط بیش از ۱۰ وزیر خارجه، سیاستمداران ایتالیایی، نمایندگان پارلمان اسپانیایی، گوستاوو پترو، رئیس جمهور کلمبیا و فرانچسکا آلبانیز، گزارشگر ویژه سازمان ملل حمایت شد.
شرکتکنندگان شامل گرتا تونبرگ، فعال سوئدی، ریما حسن، نماینده پارلمان اروپا، زولیولیله ماندلا، نوه نلسون ماندلا و نمایندگان پارلمان ایتالیا و اسپانیا بودند.
ضمن اینکه کمکها شامل ۴۵ تن اقلام بشردوستانه مانند غذا، دارو و تجهیزات پزشکی بود.
کشتیها از بنادر مختلفی مانند بارسلونا، جنوا، کاتانیا، ... حرکت کردند و در سیسیل و کرت ادغام شدند.
هدف اصلی این کاروان، شکست محاصره غیرقانونی رژیم صهیونیستی، ایجاد یک راهروی بشردوستانه دریایی و برجسته کردن بحران انسانی در غزه بود؛ این ناوگان در پاسخ به فراخوانهای فلسطینیها و احکام دیوان بینالمللی دادگستری (ICJ) شکل گرفت که رژیم صهیونیستی را به تسهیل ورود کمکها ملزم میکرد.
کاروان دیگری با نام ناوگان آزادی غزه (July ۲۰۲۵ Gaza Freedom Flotilla)، در جولای ۲۰۲۵ توسط ائتلاف آزادی سازماندهی شد که شامل کشتیهایی مانند حنظله (Handala) بود؛ این کاروان با خدمهای از کشورهای مختلف مانند فرانسه و ایتالیا، کمکهای نمادینی حمل میکرد و هدف آن به چالش کشیدن محاصره دریایی و تحویل مستقیم کمک بود.
نخستین کاروان عمده کمکرسانی برای غزه در سال، ۲۰۲۵ کاروان مربوط به ائتلاف آزادی غزه بود؛ این کاروان شامل یک کشتی به نام مادلین (Madleen بود که توسط ائتلاف آزادی راهاندازی شد؛ این کشتی تحت پرچم انگلیس حرکت میکرد و کمکهای آن شامل فرمول شیر خشک، ۱۰۰ کیلوگرم آرد، ۲۵۰ کیلوگرم برنج، پوشک، محصولات بهداشتی زنان، کیتهای تصفیه آب، تجهیزات پزشکی، عصا و پروتزهای کودکان بود.
این کاروان در پاسخ به بحران گرسنگی در غزه سازماندهی شد و انتظار میرفت تا ۷ ژوئن (۱۷ خرداد) به غزه برسد.
در اکتبر، کاروان دیگری توسط ائتلاف آزادی غزه سازماندهی شد که شامل ۳ کشتی اصلی (Gaza Sunbirds، Alaa Al-Din و دیگری) بود؛ این کاروان نیز برای تحویل غذا و تجهیزات پزشکی حرکت کرد، اما مانند قبلیها، با مداخله رژیم صهیونیستی مواجه شد.
اهداف کلی این کاروانها عبارت بودند از: تحویل کمکهای ضروری برای مقابله با قحطی که سازمان ملل آن را گرسنگی عمدی توصیف کرد، ایجاد فشار جهانی بر رژیم صهیونیستی برای پایان محاصره و حمایت از حقوق فلسطینیها تحت کنوانسیونهای ژنو.
علاوه بر این، کشتی حنظله بخشی از ماموریتهای ائتلاف آزادی در سال ۲۰۲۵ بود.
این کاروانها نه تنها حملکننده کمک بودند، بلکه نمادی از همبستگی جهانی بودند.
حمله رژیم صهیونیستی به کشتیهای امدادرسان
کاروانهای دریایی کمکرسانی به غزه در سال ۲۰۲۵ با برخوردهای شدید نظامی از سوی رژیم صهیونیستی مواجه شدند که عمدتا در آبهای بینالمللی رخ دادند؛ این برخوردها شامل رهگیری، حمله با پهپاد، بوردینگ (سوار شدن) و بازداشت سرنشینان بود که منجر به محکومیتهای بینالمللی شد.
نظامیان صهیونیست در ادامه تلفنها و رایانههای سرنشینان کشتیهای امدادرسان را به دریا انداختند و آنها را بازداشت کردند؛ گزارشهایی از شکنجه این افراد نیز وجود دارد.
برخی از کارشناسان از این اقدام بهعنوان آدمربایی یاد کردند.
کاروان امدادرسانی صمود با چالشهای بیشتری مواجه شد؛ این کاروان در طول سفر، در روزهای ۸ و ۹ سپتامبر (۱۷ و ۱۸ شهریور) با حملههای پهپادی مواجه شد؛ در ۲۳ و ۲۴ سپتامبر (یک و ۲ مهر) تا ۱۱ کشتی نزدیک کرت با پهپادها، بمبهای صوتی و مواد تحریککننده مورد حمله قرار گرفتند.
رهگیری اصلی در اول تا ۳ اکتبر (۹ تا ۱۱ مهر) رخ داد، زمانی که کاروان به ۷۰ مایلی دریایی غزه رسید؛ نظامیان صهیونیست با آبپاش، قایقهای تندرو و بوردینگ به این کاروان حمله و تلاش کردند ارتباطات آن را مختل کنند؛ تلاشهایی برای غرق کردن برخی از کشتیها مانند ماریا کریستینا هم انجام شد.
رژیم صهیونیستی بیش از ۵۰۰ سرنشین کشتیهای این کاروان را بازداشت کرده و به زندان کتزیوت منتقل کرد، جایی که گزارشهایی از ضربوشتم، محرومسازی از آب، زانو زدن اجباری، محروم کردن از مراقبت پزشکی وجود داشت؛ ۴۲ نفر از بازداشتشدگان در ۵ اکتبر (۱۳ مهر) اعتصاب غذا کردند.
سرنشینان این کشتی در ادامه از اراضی اشغالی اخراج شدند.
- بیشتر بخوانید:
- توقیف ناوگان آزادی غزه؛ دزدی دریایی و نقض قوانین بینالمللی از سوی رژیم صهیونیستی
- رژیم صهیونیستی کشتی کمکرسان مادلین را ربود
کاروان دریایی دیگر نیز در ۸ اکتبر (۱۶ مهر)، حدود ۱۲۰ مایلی دریایی غزه رهگیری شد و نظامیان صهیونیست را محاصره و مصادره کردند؛ رژیم صهیونیستی ادعا کرد که کمکهای بشردوستانهای در کشتیها وجود نداشته است.
برخوردهای خشونتبار رژیم صهیونیستی با سرنشینان کشتیهای امدادرسان منجر به اعتراضهای جهانی شد و در اروپا، ترکیه و چند کشور دیگر تظاهراتهایی در محکوم کردن این اقدامهای رژیم صهیونیستی رخ داد.
دولتهایی مانند کلمبیا نیز دیپلماتهای صهیونیست را اخراج کردند و ترکیه از اقدام رژیم صهیونیستی در برخورد با کاروان دریایی کمک رسانی بهعنوان تروریسم سازمانیافته یاد کرد.
نقض حقوق بشر و قوانین بینالملل توسط رژیم صهیونیستی در برخورد با کاروانهای دریایی کمکرسانی
برخوردهای خشونتبار رژیم صهیونیستی علیه کاروانهای دریایی امدادرسانی برای غزه در سال ۲۰۲۵، بخشی از الگوی گستردهتر نقض حقوق بشر و قوانین بینالملل توسط این رژیم بود.
در عین حال، محاصره غزه که از ۲۰۰۷ ادامه دارد، غیرقانونی است و بهعنوان مجازات جمعی عمل میکند، که نقض کنوانسیونهای ژنو است.
سازمان ملل و عفو بینالملل اقدام رژیم صهیونیستی در رهگیری و مصادره کشتیهای امدادرسان را غیرقانونی نامیدند، زیرا در آبهای بینالمللی رخ دادند و آزادی ناوبری را نقض کردند.
کارشناسان حقوقی تاکید کردند که این برخوردهای رژیم صهیونیستی که با بازداشت سرنشینان کشتیهای امدادرسان همراه بود، نشاندهنده عزم رژیم صهیونیستی برای ادامه گرسنگی عمدی فلسطینیها است و این امر نقض تعهدهای قدرت اشغالگر برای تامین غذا و کمکهای حیاتی و احکام الزامآور دیوان بینالمللی دادگستری ICJ بود.
نگاهی به کاروانهای زمینی کمکرسانی برای غزه
کاروانهای زمینی کمکرسانی به غزه عمدتا از طریق گذرگاه رفح از مصر یا کرم ابوسالم سازماندهی شدند و شامل ابتکارهای دولتی و بینالمللی بودند.
بهعنوان مثال کاروان زاد العزه (Zad Al-Ezza) توسط هلال احمر مصر راهاندازی شد و بیش از ۱۰۰ کاروان در طول سال ارسال کرد؛ تحویل کمکهای فوری به فلسطینیهای تحت محاصره هدف اصلی این کاروانها بود.
کاروان صمود (Soumoud Convoy) تلاشی از شمال آفریقا بود که در ژوئن ۲۰۲۵ از تونس حرکت کرد؛ این کاروان زمینی شامل هزار تا هزار و ۵۰۰ شرکتکننده از تونس، الجزایر، لیبی و مراکش بود.
این کاروان با بیش از ۱۰۰ خودرو، هدف شکست محاصره، افزایش آگاهی از بحران انسانی و تحویل کمک را داشت.
جدیدترین نمونه از کاروان کمکرسانی زمینی صمود نیز بهتازگی از دولت مصر خواست تا حرکت ایمن آن را برای رسیدن به گذرگاه رفح تضمین کند.
کاروان پایداری (Resilience Convoy) نیز کاروانی مشابه بود و بیش از ۷ هزار نفر را شامل میشد.
علاوه بر سازمانهای بینالمللی مانند برنامه جهانی غذا (WFP) که کاروان ۲۵ کامیونی را در جولای ۲۰۲۵ ارسال کرد، و کمکهای یونیسف (صندوق کودکان سازمان ملل UNICEF) فراخوان کاروان بشردوستانه دیپلماتیک در مارس ۲۰۲۵ برای مقابله با قحطی در غزه مطرح شد.
تامین غذا و دارو برای بیش از ۲ میلیون نفر، جلوگیری از قحطی و حمایت از غیرنظامیان از اهداف کاروانهای زمینی کمکرسانی به غزه بودند.
کاروانهای زمینی امدادرسانی برای غزه در سال ۲۰۲۵ با چالشهای جدی ازجمله مسدود شدن توسط رژیم صهیونیستی، حملههای نظامی و محدودیتهای اداری که منجر به مرگ هزاران غیرنظامی و شکست بسیاری از تلاشها شد، مواجه شدند.
کاروان صمود در لیبی مسدود شد و کاروان پایداری نیز با موانع مشابه در شمال آفریقا مواجه شد و نتوانست به مرز مصر برسد.
کاروانهای برنامه جهانی غذا و یونیسف با حادثههای مرگبار مواجه شدند.
نقض حقوق بینالمللی درباره کاروانهای زمینی کمک رسانی به غزه
اقدامهای رژیم صهیونیستی علیه کاروانهای زمینی کمکرسانی به غزه نقض گسترده قوانین بینالمللی بود.
محاصره غزه از مارس ۲۰۲۵ تشدید شد و گذرگاهها بسته شدند؛ این امر به جلوگیری از ورود کمکها به غزه تحت محاصره منجر شد؛ موضوعی که نقض تعهدهای رژیم صهیونیستی به عنوان قدرت اشغالگر تحت کنوانسیونهای ژنو است که مجازات جمعی را ممنوع میکند.
دیوان بینالمللی دادگستری در اکتبر ۲۰۲۵ حکم داد که محدودیتهای رژیم صهیونیستی بر کمکها غیرقانونی است و باید به کمکهای سازمان ملل اجازه ورود به غزه داده شود.
رژیم صهیونیستی در موارد متعددی به کاروانهای کمکرسانی زمینی به غزه حمله کرد؛ برای مثال، تیراندازی به کاروانهای برنامه جهانی غذا و آژانس امدادرسانی و کاریابی سازمان ملل برای آوارگان فلسطینی (آنروا UNRWA) که منجر به کشته شدن بیش از ۲ هزار و ۶۰۰ فلسطینی نزدیک نقاط توزیع شد.
کارشناسان تاکید دارند که این استفاده از گرسنگی بهعنوان سلاح جنگی، جنایت جنگی محسوب میشود؛ عفو بینالملل گزارش داد که رژیم صهیونیستی درخواستهای کمکرسانی را رد و سازمانهای امدادرسانی را ممنوع میکند.
دفتر هماهنگی امور بشردوستانه سازمان ملل گزارش داد که از ۸۶ ماموریت کمکرسانی در دسامبر، بسیاری با مانع مواجه شده یا انکار شدند.
این نقضها شامل عدم همکاری با UNRWA، غارت نظاممند و خشونت علیه کارکنان کمکرسانی است که بیش از ۴۰۰ کشته برجای گذاشت؛ کارشناسان سازمان ملل آن را بخشی از نسلکشی توصیف کردند.
کاروانهای کمکرسانی و برجسته کردن بحران غزه
اگرچه کاروانهای زمینی و دریایی امدادرسانی برای غزه در رساندن کمکها ناکام ماندند، اما نقش مهمی در برجسته کردن بحران غزه ایفا کردند و برخوردهای خشونتبار و نظامی رژیم صهیونیستی را آشکار ساختند.
این الگو از اقدامهای رژیم صهیونیستی در برخورد با کاروانهایکمکرسانی نشاندهنده نیاز به فشار بینالمللی برای باز کردن گذرگاهها و رعایت قوانین بشردوستانه است.
انتهای پیام/