رؤسای قوه قضائیه وکیل آنلاین مجله حقوقی

آیین‌نامه صدور انواع ‏گواهینامه‌های رانندگی

11:07 - 08 اسفند 1402
کد خبر: ۴۷۶۱۶۳۲
دسته بندی: مجله حقوقی ، عمومی
آیین‌نامه صدور انواع ‏گواهینامه‌های رانندگی
هیئت وزیران آیین‌نامه صدور انواع ‏گواهینامه‌های رانندگی را در تاریخ ۹ اسفندماه ۱۳۹۰ تصویب کرد.

خبرگزاری میزان - هیئت وزیران آیین‌نامه صدور انواع ‏گواهینامه‌های رانندگی را طی ۳۰ ماده، در تاریخ ۹ اسفندماه ۱۳۹۰ تصویب کرد. موادی از این آیین‌نامه، دی ماه ۱۴۰۲ اصلاح شد.

آیین‌نامه صدور انواع ‏گواهینامه‌های رانندگی

هیئت وزیران در جلسه مورخ ۱۳۹۰/۱۱/۹ بنا به پیشنهاد وزارت کشور و به استناد ‏اصل یکصد و سی و هشتم قانون اساسی جمهوری اسلامی ایران آیین‌نامه صدور انواع ‏گواهینامه‌های رانندگی را به شرح زیر تصویب نمود:‏

ماده ۱ـ هر کس بخواهد با هر نوع وسیله نقلیه موتوری زمینی رانندگی نماید باید ‏گواهینامه رانندگی متناسب با آن وسیله را دارا باشد. ‏

تبصره ـ گواهینامه رانندگی برای انواع وسایل نقلیه موتوری و غیرموتوری زمینی ‏حسب شرایط بر اساس تشخیص و اعلام راهنمایی و رانندگی صادر می‌شود. ‏

ماده ۲ـ انواع گواهینامه‌های رانندگی با شرایط زیر توسط راهنمایی و رانندگی ‏صادر می‌شود:‏

الف ـ شرایط شرکت در آزمایش‌ها و صدور گواهینامه موتورسیکلت (برای رانندگی با ‏موتورسیکلت‌های با حجم موتور تا دویست سی‌سی):‏

‏۱ـ داشتن حداقل هجده سال تمام. ‏

۲ـ ارایه گواهی سلامت جسمی و روانی از مراجع صلاحیتدار پزشکی. ‏

۳ـ ارایه گواهی طی دوره‌های آموزش نظری و عملی از آموزشگاه‌ها یا مراکز مجاز ‏آموزش رانندگی. ‏

۴ـ قبول شدن در آزمون‌های تئوری آیین‌نامه و مهارت عملی رانندگی با موتورسیکلت ‏دویست سی‌سی. ‏

ب ـ شرایط شرکت در آزمایش‌ها و صدور گواهینامه پایه سوم (برای رانندگی با ‏وسایل نقلیه موتوری با حداکثر مجموع وزن و ظرفیت بار ۵/۳ تن یا حمل حداکثر نه نفر ‏سرنشین با احتساب راننده):‏

۱ـ داشتن حداقل هجده سال تمام. ‏

۲ـ ارایه گواهی سلامت جسمی و روانی از مراجع صلاحیتدار پزشکی. ‏

۳ـ ارایه گواهی طی دوره‌های آموزش کاربری با وسیله نقلیه مورد تقاضا از آموزشگاه‌ها ‏یا مراکز مجاز آموزش رانندگی. ‏

۴ـ قبول شدن در آزمون‌های نظری آیین‌نامه و مهارت عملی رانندگی با وسیله نقلیه ‏مربوط. ‏

پ – شرایط شرکت در آزمایش‌ها و صدور گواهینامه پایه دوم (برای رانندگی با انواع وسایل نقلیه موتوری با حداکثر مجموع وزن و ظرفیت بار شش تن یا حمل حداکثر بیست و شش نفر سر نشین با احتساب راننده):

۱ – داشتن حداقل بیست و سه سال تمام.

۲ – سپری شدن حداقل دو سال تمام از تاریخ دریافت گواهینامه رانندگی پایه سوم.

۳ – ارایه گواهی طی دوره‌های آموزش نظری و عملی از آموزشگاه‌ها یا مراکز مجاز آموزش رانندگی.

۴ – ارایه گواهی سلامت جسمی و روانی از مراجع صلاحیتدار پزشکی.

۵ – قبول شدن در آزمون‌های تئوری مقررات تخصصی و مهارت عملی رانندگی با وسایل نقلیه باربری و مسافربری مربوط.

ت – شرایط شرکت در آزمایش‌ها و صدور گواهینامه پایه یکم (برای رانندگی با انواع وسیله نقلیه موتوری با مجموع وزن و ظرفیت بار بیش از شش تن یا حمل بیش از بیست و شش نفر):

۱ – داشتن حداقل بیست و پنج سال تمام.

۲ – سپری شدن حداقل دو سال تمام از تاریخ دریافت گواهینامه رانندگی پایه دوم.

۳ – ارایه گواهی سلامت جسمی و روانی از مراجع صلاحیتدار پزشکی.

۴ – ارایه گواهی طی دوره‌های آموزش اطلاعات فنی و مقررات تخصصی و مهارت عملی از آموزشگاه‌ها یا مراکز مجاز رانندگی.

۵ – قبول شدن در آزمون‌های نظری مقررات تخصصی و مهارت عملی رانندگی با وسایل نقلیه باربری و مسافربری متناسب با گروه مربوط.

ث – شرایط شرکت در آزمایش‌ها و صدور گواهینامه ویژه (برای رانندگی و کار با وسایل انواع وسایل نقلیه عمرانی، کشاورزی، صنعتی و کارگاهی):

۱ – داشتن حداقل بیست سال تمام

۲ – ارائه گواهی سلامت جسمی و روانی از مراجع صلاحیتدار پزشکی.

۳ – ارائه گواهی طی دوره‌های آموزش کاربری با وسیله نقلیه مورد تقاضا از آموزشگاه‌ها یا مراکز مجاز آموزش رانندگی

۴ – قبول شدن در آزمون‌های نظری آیین نامه و مهارت عملی رانندگی با وسیله نقلیه مربوط.

تبصره ـ در گواهینامه‌های ویژه، نوع وسیله نقلیه‌ای که دارنده می‌تواند با آن کار و ‏رانندگی نماید قید می‌شود. ‏

ماده ۳ـ مدت اعتبار انواع گواهینامه رانندگی ده سال است و پس از پایان اعتبار آن ‏و در صورت احراز سلامت جسمی و روانی، برای دوره‌های ده ساله تجدید می‌شود. افرادی ‏که سن آن‌ها بیش از هفتاد سال تمام باشد، مکلفند هر پنج سال یک بار جهت احراز ‏سلامت جسمی و روانی و در صورت لزوم، تعویض گواهینامه متناسب با شرایط جسمی و ‏روانی خود به راهنمایی و رانندگی مراجعه نمایند. ‏

ماده ۴ـ دارندگان گواهینامه‌های رانندگی موتورسیکلت و پایه سوم در اولین مرحله ‏صدور در سال اول مکلف به رعایت محدودیت‌ها و شرایط ویژه‌ای می‌باشند که در صورت ‏رعایت آن‌ها و رعایت مقررات این آیین‌نامه گواهینامه رانندگی آنان تا سقف مندرج در ماده ‏‏ (۳) معتبر خواهد بود. ‏

تبصره ـ شرایط و ضوابط مربوط به محدودیت‌های رانندگی در سال اول صدور ‏گواهینامه‌های موتورسیکلت و پایه سوم به موجب دستورالعملی خواهد بود که ظرف سه ‏ماه پس از ابلاغ این آیین‌نامه، توسط نیروی انتظامی جمهوری اسلامی ایران تهیه و به ‏تأیید وزیر کشور خواهد رسید. ‏

ماده ۵ ـ راهنمایی و رانندگی می‌تواند در صورت لزوم، آزمایش مجدد مقررات ‏راهنمایی و رانندگی و مهارت عملی را پیش از صدور گواهینامه از درخواست‌کنندگان به ‏عمل آورد. ‏

ماده ۶ ـ مراجع انجام معاینات پزشکی و همچنین ضوابط احراز سلامت جسمی و ‏روانی درخواست‌کنندکان و هرگونه تغییر در آن به پیشنهاد وزارت بهداشت، درمان و ‏آموزش پزشکی توسط کارگروهی متشکل از نمایندگان وزارتخانه‌های کشور، راه و ‏شهرسازی و بهداشت، درمان و آموزش پزشکی و راهنمایی و رانندگی تعیین می‌شود. ‏

ماده ۷ـ آزمون آیین‌نامه و مقررات راهنمایی و رانندگی به صورت نوشتاری یا ‏رایانه‌ای انجام می‌گیرد. در موارد خاص، راهنمایی و رانندگی می‌تواند آزمون‌های نظری را ‏به صورت شنیداری انجام دهد. ‏

ماده ۸ ـ مکان آزمون‌ها و نوع وسیله نقلیه برای احراز مهارت عملی رانندگی که ‏متناسب با نوع گواهینامه رانندگی درخواستی متقاضیان است توسط راهنمایی و رانندگی ‏تعیین می‌شود. ‏

ماده ۹ـ گواهینامه مجاز برای رانندگی با وسایل نقلیه خاص باید با توجه به اتاق و ‏شاسی وسیله‌نقلیه و متناسب با نوع گواهینامه مربوط در جدول انواع گواهینامه‌ها موضوع ‏ماده (۱۳) این آیین‌نامه، باشد. ‏

ماده ۱۰ـ دارنده گواهینامه موتورسیکلت پس از سه سال از اخذ گواهینامه و رسیدن ‏به سن بیست و سه سال تمام می‌تواند با موتورسیکلت‌های با حجم موتور بیش از دویست ‏سی‌سی نیز رانندگی نمایند. ‏

ماده ۱۱ـ دارندگان گواهینامه هر پایه به استثنای گواهینامه‌های ویژه و موتورسیکلت ‏می‌توانند با هر نوع وسایل نقلیه در نظر گرفته شده برای پایه قبل، رانندگی نمایند و برای ‏رانندگی با وسایل نقلیه خدمات عمومی، حسب مورد دارا بودن گواهینامه پایه دوم یا یکم ‏الزامی است. ‏

ماده ۱۲ـ برای رانندگی با وسایل نقلیه دارای جرثقیل، دارا بودن گواهینامه متناسب ‏با نوع و کاربری وسیله نقلیه در جدول انواع گواهینامه‌ها موضوع ماده (۱۳) این آیین‌نامه، ‏الزامی است. ‏

ماده ۱۳ ـ گواهینامه‌هایی که بر اساس مقررات قبلی صادر شده‌اند به شرح و مطابق ‏جدول زیر معادل‌سازی می‌شوند:‏

‏۱ـ الف ـ پایه یک گروه «پ» و «ت» معادل پایه یکم

۲ـ پایه دوم و (ب ـ ۲) معادل پایه دوم

۳ـ (ب ـ ۱) معادل پایه سوم‏

۴ـ موتورسیکلت با رعایت ماده (۱۰) این آیین‌نامه، معادل موتورسیکلت

آیین‌نامه صدور انواع گواهینامه‌های رانندگی

ماده ۱۴ـ وضعیت ظاهری درخواست‌کننده گواهینامه، از جهت وجود نقص عضو، با ‏گواهی سلامت جسمی و روانی صادر شده از مراکز مجاز پزشکی به وسیله افسران ‏کارشناس راهنمایی و رانندگی تطبیق داده می‌شود و در صورت وجود مغایرت، موضوع به ‏کمیسیون پزشکی نیروی انتظامی ارجاع می‌شود. ‏

ماده ۱۵ـ درخواست‌کننده هر نوع گواهینامه رانندگی باید مدارکی را که از طرف ‏راهنمایی و رانندگی اعلام می‌شود به مراجع آگهی شده ارایه نماید. ‏

ماده ۱۶ـ مندرجات گواهینامه رانندگی شامل جدول انواع گواهینامه، پایه گواهینامه ‏رانندگی، شناسه اطلاعات دارنده، مدت اعتبار، مشخصات راننده (کدملی)، نام واحد ‏صادرکننده، امضای مقام صادرکننده، شماره و تاریخ صدور، عکس درخواست‌کننده، ‏مهر واحد صدور و سایر مشخصات مرتبط با نوع گواهینامه حسب تشخیص راهنمایی و ‏رانندگی می‌باشد. ‏

ماده ۱۷ـ هرگاه درخواست‌کننده گواهینامه رانندگی در آزمایش‌های مربوط موفق ‏شود، گواهینامه رانندگی وی پس از رؤیت مدارک لازم صادر و به او تسلیم خواهد شد. ‏دارنده گواهینامه موظف است ظرف یک ماه پیش از پایان مهلت مقرر، برای تجدید، ‏تمدید مدت اعتبار یا تعویض آن به گواهینامه معادل به راهنمایی و رانندگی مراجعه ‏نماید. راهنمایی و رانندگی هنگام تجدید، تمدید یا تعویض گواهینامه، ضمن دریافت ‏گواهی سلامت جسمی و روانی از درخواست‌کننده، می‌تواند آزمون‌های لازم را از وی ‏به عمل آورد. مأموران راهنمایی و رانندگی و پلیس راه موظفند هنگام بررسی گواهینامه ‏رانندگان در صورتی که تاریخ اعتبار آن سپری شده باشد، گواهینامه رانندگی را با ارایه ‏رسید اخذ و پس از اعمال قانون، گواهینامه یاد شده را برای تمدید یا تجدید به اداره ‏مربوط ارسال نمایند. دارنده گواهینامه موظف است ظرف یک ماه با مراجعه به واحد ‏مربوط برای دریافت گواهینامه رانندگی جدید اقدام نماید. ‏

تبصره ۱ـ دستورالعمل نحوه زمان‌بندی و ضوابط چگونگی انجام آزمون‌ها تجدید، ‏تمدید اعتبار و تجدید آزمون در صورت مردود شدن درخواست‌کننده توسط راهنمایی و ‏رانندگی تهیه می‌شود. ‏

تبصره ۲ـ دریافت هرگونه خدمات مربوط به گواهینامه رانندگی منوط به ارایه ‏مفاصاحساب تخلفات رانندگی فرد متقاضی می‌باشد. ‏

ماده ۱۸ـ در صورتی که دارنده یک نوع گواهینامه بخواهد برای دریافت نوع دیگر ‏گواهینامه اقدام نماید، موظف است در آزمون‌های مربوط شرکت کند. پس از قبول شدن، ‏چنانچه گواهینامه قبلی پیش‌نیاز دریافت گواهینامه مورد درخواست باشد، گواهینامه قبلی ‏از درخواست‌کننده اخذ و گواهینامه جدید صادر و به وی تحویل می‌شود. ‏

ماده ۱۹ـ رانندگی با هر نوع تاکسی و وسایل نقلیه عمومی در شهر‌ها و وسایل نقلیه ‏عمومی جاده‌ای، علاوه بر گواهینامه رانندگی متناسب، حسب مورد نیازمند داشتن مجوز ‏از شهرداری و یا دفترچه کار یا برگ صادر شده از سوی وزارت راه و شهرسازی می‌باشد. ‏

ماده ۲۰ـ در صورتی که گواهینامه رانندگی مفقود شود یا از بین برود، دارنده آن ‏می‌تواند درخواست صدور المثنا نماید، پس از احراز درستی ادعای درخواست‌کننده و ‏سپری شدن حداکثر دو ماه از زمان اعلام، گواهینامه المثنی صادر و به وی تسلیم می‌شود. ‏

ماده ۲۱ـ در صورت فقدان گواهینامه در اثر حوادثی از قبیل آتش‌سوزی، سیل و زلزله ‏با ارایه گواهی از مراجع ذی‌صلاح، گواهی موقت رانندگی برای مدت انتظار صادر می‌شود. ‏

ماده ۲۲ـ دارندگان گواهینامه‌های معتبر خارجی (اعم از ایرانیان یا خارجیان) می‌توانند ‏تا شش ماه پس از ورود، در ایران رانندگی نمایند. در صورت تمایل به ادامه رانندگی در ایران ‏باید نسبت به تبدیل گواهینامه خارجی خود به گواهینامه ایرانی اقدام نمایند. ‏

ماده ۲۳ـ تبدیل گواهینامه‌های رانندگی معتبر صادر شده از کشور‌های خارجی که ‏گواهینامه صادر شده از ایران در قلمرو سرزمینی آنان برای رانندگی معتبر محسوب ‏می‌شود، با رؤیت ترجمه و اصل گواهینامه خارجی و سایر مدارک لازم و احراز سلامت ‏جسمی و روانی درخواست‌کننده صورت می‌پذیرد. در موارد دیگر تبدیل گواهینامه‌های ‏رانندگی با تأیید وزارتخانه‌های کشور و امور خارجه صورت می‌پذیرد. ‏

ماده ۲۴ـ مأموران سیاسی و کنسولی و اعضای سازمان‌های بین‌المللی می‌توانند ‏برای تبدیل گواهینامه‌های خود مدارک مندرج در ماده (۲۳) این آیین‌نامه را حسب مورد ‏از طریق وزارتخانه‌های امور خارجه و کشور به راهنمایی و رانندگی ارسال نمایند. ‏

ماده ۲۵ـ صدور گواهینامه مجدد برای کسانی که گواهینامه رانندگی آنان توقیف ‏شده باشد امکان‌پذیر نیست و در صورت صادر شدن و تحویل از درجه اعتبار ساقط ‏می‌باشد و به وسیله راهنمایی و رانندگی اخذ و ابطال خواهد شد. ‏

ماده ۲۶ـ راهنمایی و رانندگی موظف است در صورتی که گواهینامه رانندگی ‏اشتباه یا ناقص صادر شده باشد از دارنده آن اخذ و پس از رفع اشتباه و نقص، گواهینامه ‏صحیح صادر کند و به وی تحویل دهد. ‏

ماده ۲۷ـ هرگاه دارنده گواهینامه یکی از شرایط پزشکی موضوع ماده (۶) این ‏آیین‌نامه را از دست بدهد، موظف است ظرف یک ماه به راهنمایی و رانندگی مراجعه ‏نماید. راهنمایی و رانندگی دارنده گواهینامه را برای انجام معاینات و آزمایش‌های ضروری ‏پزشکی به مراکز پزشکی مجاز معرفی می‌نماید. در صورت احراز عدم وجود شرایط و ‏صلاحیت رانندگی توسط مراکز یـاد شده، گواهیـنامه از وی اخذ و ابطال می‌شود. ‏در صورت تقاضا، حسب مقررات گواهینامه متناسب با شرایط جسمانی وی تعیین و پس ‏از صدور به وی تسلیم می‌شود. ‏

تبصره ـ در صورت کشف نقص عضو مؤثر از سوی مأموران راهنمایی و رانندگی و ‏عدم قید آن در گواهینامه رانندگی، گواهینامه رانندگی اخذ می‌شود و تا زمان بررسی‌های ‏پزشکی و اعلام امکان صدور گواهینامه مجدد، دارنده گواهینامه حق رانندگی ندارد. ‏

ماده ۲۸ـ در صورت ارتکاب و تعدد تخلفات مهم و پرخطر رانندگی، بر اساس ‏قانون رسیدگی به تخلفات رانندگی ـ مصوب ۱۳۸۹ ـ با راننده متخلف رفتار خواهد شد. ‏

ماده ۲۹ـ نحوه، شرایط و تعیین مسئول صدور گواهینامه راهبران انواع وسایل حمل ‏و نقل ریلی شهری و حومه، برابر دستورالعملی خواهد بود که به تصویب شورای عالی ‏هماهنگی ترافیک شهر‌های کشور می‌رسد. ‏

ماده ۳۰ـ راهنمایی و رانندگی نیروی انتظامی جمهوری اسلامی ایران مکلف است تا ‏پایان برنامه پنجساله پنجم توسـعه جمهوری اسلامی ایران ـ مصوب ۱۳۸۹ـ نسبت ‏به الکترونیکی نمودن خدمات صدور گواهینامه رانندگی اقدام نماید. ‏


‌قانون آیین دادرسی دادگاه‌های عمومی و انقلاب

قانون اساسی +متن کامل قوانین و اصول

قانون مجازات اسلامی + متن کامل قوانین

آیین دادرسی کیفری + متن قانون

قانون مدنی + متن و اصلاحات


انتهای پیام/



ارسال دیدگاه
دیدگاهتان را بنویسید
نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *