بی‌توجهی آبفای در نصب کنتورهای هوشمند آب در محدوده تخت جمشید/ وجود 5 هزار چاه غیر مجاز در مرودشت

: معاون اداره کل میراث فرهنگی فارس با ابراز نارضایتی از بی توجهی آبفای در نصب کنتورهای هوشمند آب در محدوده تخت جمشید از وجود 5 هزار چاه غیر مجاز در مرو دشت خبر داد که مشکلات زیادی را برای این بنای تاریخی ایجاد کرده است.

عبدالرضا نصیری اصل در گفت‌وگو با خبرنگار اجتماعی میزان، درباره اثرات خشکسالی بر تخت جمشید اظهار کرد: موضوع خشکسالی یا کاهش سطح آبهای زیر زمینی از سه سال گذشته تاکنون هر چند وقت یکبار مطرح شده است، اما آنچنان که این موضوع در رسانه ها بررسی می شود توسط نهادهای مرتبط پیگیری نشده و اتفاق خاصی نیفتاده است به این دلیل که رسیدگی به این امر بسیار سخت است.

وی در ادامه افزود: بررسی تاثیر کاهش آبهای زیر زمینی و خشکسالی توسط میراث فرهنگی فارس نیز زمانی در دستور کار قرار گرفت که آثار تخریب آن را مشاهده کردیم که شامل شکاف در نقش رستم و در محوطه غربی سفره تخت جمشید می شود.

معاون اداره کل میراث فرهنگی، صنایع دستی و گردشگری فارس ادامه داد: با انجام بررسی ها علت شکاف ها فرو نشست زمین تشخیص داده شد. فرو نشست زمین نیز به دلیل کاهش سطح آب های زیر زمینی رخ می دهد که با ادامه این روند در نهایت شاهد تشکیل فرو چاله هستیم.

نصیری با بیان این که تشکیل فرو چاله بسیار خطرناک است و ممکن است منجر به فرو رفتن کل سفره تخت جمشید در چاله شود، گفت: برای بررسی این موضوع رئیس سازمان میراث فرهنگی کشور طی نامه ای به استاندار فارس خواستار تشکیل کارگروهی به منظور بررسی خطر کاهش سفره های آب زیر زمینی و خشکسالی بر تخت جمشید شد.

وی بابیان این مطلب که ادامه داد: در صورتی که خروجی جلسه به نتیجه برسد یا حداقل اجرایی شود شاید تا حدودی بتوان از خطری که تخت جمشید را تهدید می کند، آسوده خاطر شد. البته تنها از جانب تخت جمشید زیرا موضوع خشکسالی موضوعی بسیار حاد است که تمام کشور را در معرض خطر قرار داده است. این خطر خود را در آینده بیشتر نشان می دهد.
وی ادامه داد: شاید موضوع خشکسالی در دشت مرو دشت به این دلیل که تخت جمشید را در خود جای داده نظر کارشناسان و رسانه ها را جلب کرده اما مسئله خشکسالی مشکل اساسی کل کشور است.

معاون اداره کل میراث فرهنگی، صنایع دستی و گردشگری فارس عنوان کرد: همچنین چاه های بسیار عمیقی در مرو دشت به صورت قانونی و غیر قانونی حفر شده است، چاه هایی که عمق آنها در گذشته 7 تا 8 متر بوده در مدت زمان 30 سال به 250 تا 300 متر رسیده است این در حالی است که بسیاری از چاه های قانونی سه برابر بیش از ظرفیت مجاز خود از این سفره ها برداشت می کنند.

این مقام مسئول اظهار کرد: سوال بنده این است که آیا اگر تخت جمشید نبود نباید موضوع خشکسالی در استان فارس و شدت گرفتن آن پیگیری می شد؟ ما بنا بر وظیفه موضوع خشکسالی را در سفره تخت جمشید پیگیری می کنیم البته نمی دانیم تا چه اندازه موفقیت آمیز است.

نصیری گفت: بر اساس آنچه که طی جلسه با شرکت آب استان فارس به توافق رسیدیم از تاریخ مشخصی به بعد مجوز چاه، سدشکنی و جابجایی در محدوده حریم درجه یک تخت جمشید به هیچ عنوان صادر نمی شود اما این اطمینان نیز وجود ندارد که اگر در محدوده حریم یک تخت جمشید مجوز چاه صادر نشود باید خیالمان از خطری که این محدوده را تهدید می کند آسوده باشد، زیرا بحث خشکسالی به حوزه آب خیز مربوط است.

وی ادامه داد: ممکن است نیاز باشد به دلیل حفظ حریم تخت جمشید چیزی بین 10 تا 30 کیلومتر اطراف تخت جمشید یا در یک سمت کامل از تخت جمشید به طور کل حفر چاه را ممنوع کنیم اما حریم درجه یک تخت جمشید لزوما حریم درجه یک آبی برای این بنای تاریخی نیست زیرا این مسئله هنوز بررسی نشده است اما در همین حد نیز یک گام به جلو محسوب می شود.

معاون اداره کل میراث فرهنگی، صنایع دستی و گردشگری فارس تصریح کرد: پیشنهاد بنده این است که افکار عمومی نیم نگاهی به دستگاه های دخیل که عملکردشان منجر به تشدید خشکسالی و وضعیت موجود شده است، بیندازند. چرا باید در دشت مرو دشت چیزی بین چهار تا 5 هزارچاه غیر مجاز وجو داشته باشد ؟ چرا باید از تعداد ده هزار چاه مجاز سه برابر بیش از وضعیتشان بهره برداری شود.

نصیری در ادامه در ارتباط با بودجه مورد نیاز برای مقابله با خشکسالی که تخت جمشید را تهدید می کند، گفت: ما تنها می توانیم کار مطالعاتی انجام دهیم و از پژوهشکده هایی که بر ساختار زمین شناسی و خاک فعالیت می کنند دعوت به همکاری کنیم. می توانیم گمانه زنی هایی را براساس لایه های زمین انجام دهیم و در این صورت با درجه اطمینان بیشتری بگوییم خشکسالی چه پیامدی برای تخت جمشید دارد. اعتبار مورد نیاز برای ما تنها برای این کار است زیرا بحث چاه ها ، مجوز ندادن به آنها و پلمب کردنشان مواردی است که در حوزه وظیفه میراث فرهنگی نیست.

وی تصریح کرد: اگر قرار است اعتباری در نظر گرفته شود باید توسط سازمان و ارگان دیگری تخصیص داده شود. به طور مثال تهیه کنتورهای هوشمند برای چاه های مجاز که بیش از ظرفیت مجازشان بهره برداری می کنند ممکن است. اما شرکت آبفا یا آب منطقه ای می گویند بودجه تهیه کنتورهای هوشمند را نداریم این در حالی است که تهیه این کنتورها از اولویت های منطقه است که آبفا باید اعتبار آن را تهیه کند.