ضمانت الکترونیک پاسخی عملی به نیاز‌های نظام قضایی مدرن است

مجید عبدی، مستشار دادگاه شعبه یک کیفری زنجان در یادداشتی که درباره راه اندازی سامانه ضمانت الکترونیک در اختیار خبرگزاری میزان قرار داد، نوشت: ضمانت الکترونیک به معنای استفاده از فناوری اطلاعات برای ایجاد، تأیید، ثبت و اجرای تضامین (اعم از ضمانتنامه بانکی، وثیقه و کفالت) است. این نهاد نوین، فراتر از حذف کاغذ، یک تغییر پارادایم در مدیریت ریسک و تسریع فرآیند‌های قضایی محسوب می‌شود و از پشتوانه قانونی محکمی برخوردار است.

مبانی قانونی

قانون تجارت الکترونیک ایران (مصوب ۱۳۸۲) چارچوب اصلی مشروعیت ضمانت الکترونیک است:

 ماده ۲: سیستم اطلاعاتی مطمئن را سیستمی معرفی می‌کند که صحت، تمامیت و محرمانگی اطلاعات را تضمین نموده و از هرگونه نفوذ و سوءاستفاده جلوگیری می‌کند.

 ماده ۱۰: شرایط امضای الکترونیکی مطمئن را تعریف می‌کند: منحصر‌به‌فرد بودن نسبت به امضاکننده، معلوم کردن هویت او و ایجاد شده با وسیله‌ای که تحت کنترل انحصاری امضاکننده باشد.

 ماده ۱۵: به داده پیام‌ها و امضا‌های الکترونیکی مطمئن، همان اعتبار اسناد رسمی را می‌بخشد و انکار آنها را دشوار می‌سازد.

مزایای ضمانت الکترونیک در نظام قضایی

۱. کاهش چشمگیر بازداشت‌های ناشی از تأخیر اداری: بر اساس تجارب موجود، بسیاری از بازداشت‌ها خصوصا در مراحل تحقیقات مقدماتی به دلیل عجز از تودیع وثیقه یا معرفی کفیل بوده، در حالی که بسیاری از این افراد در کمتر از ۱۰ روز آزاد شده‌اند. ضمانت الکترونیک با کوتاه‌کردن این مسیر، از بازداشت‌هایی که صرفاً به دلیل تشریفات اداری ادامه می‌یابند جلوگیری می‌کند.

۲. سرعت و کارایی بی‌نظیر

فرایندی که در روش سنتی ممکن بود چند روز به طول بیانجامد، در چند دقیقه انجام می‌شود.

۳. تنوع در دارایی‌های قابل پذیرش

سامانه ضمانت الکترونیک امکان استفاده از ظرفیت‌های مالی متنوع را فراهم می‌کند: ارزیابی برخط املاک، دسترسی به فیش حقوقی کارکنان و مستمری‌بگیران تأمین اجتماعی، شناسایی حساب‌های بانکی، بررسی دارایی‌های بورسی و توثیق طلا.

۴. شفافیت و اعتبارسنجی خودکار اطلاعات، حذف کاغذبازی و کاهش خطای انسانی در ضبط و ثبت دارایی‌ها از دستاورد‌های کلیدی این طرح است. هم‌چنین ارزش‌گذاری خودکار اموال، نیاز به فرایند زمان‌بر کارشناسی را حذف می‌کند.

۵. حذف هزینه‌های اداری و عملیاتی مرتبط با مدارک فیزیکی

۶. حذف کاغذ و فرایند‌های فیزیکی، گامی مؤثر در جهت صیانت از بیت المال و حفظ محیط زیست است.

ضمانت الکترونیک با تکیه بر قوانین مستحکم (به‌ویژه قانون تجارت الکترونیک)، نه‌تنها سرعت و کارایی را به ارمغان آورده، بلکه با کاهش بازداشت‌های غیرضروری، افزایش شفافیت و صرفه‌جویی در هزینه‌ها، عدالت را در دسترس‌تر کرده است. این فناوری، پاسخی عملی به نیاز‌های نظام قضایی مدرن است.

انتهای پیام/