ارجاع هوشمند پروندههای قضایی در خراسان جنوبی به بیش از ۶۰ درصد رسید
محمدجعفر عبداللهی، رئیسکل دادگستری استان خراسان جنوبی، در نشست ارزیابی طرح تحولی ارجاع هوشمند پروندههای قضایی که با حضور حجتالاسلاموالمسلمین خلیلی، معاون اول قوه قضاییه، روسای کل دادگستری استانها و دادستانهای مراکز استانها برگزار شد، اظهار کرد: استان خراسان جنوبی با توجه به شناسایی نیازها، چالشها و ظرفیتهای موجود در دستگاه قضایی، از استانهای پیشرو در اجرای طرحهای فناورانه و تحولآفرین محسوب میشود.
وی با اشاره به آسیبهای مترتب بر شیوه سنتی ارجاع پروندهها افزود: ارجاع سنتی بهتنهایی نمیتواند پاسخگوی نیازهای موجود و آسیبهای مرتبط با این فرآیند باشد؛ از همین رو، در استان خراسان جنوبی تلاش شد با بهرهگیری از ظرفیت فناوری، فرآیند ارجاع پروندهها به سمت هوشمندسازی و توزیع عادلانهتر پروندهها هدایت شود.
خراسان جنوبی؛ استان آغازکننده طرح ارجاع هوشمند در مرحله تجدیدنظر
رئیسکل دادگستری استان خراسان جنوبی ادامه داد: سال گذشته، خراسان جنوبی بهعنوان یکی از استانهای پیشرو در طراحی و اجرای طرح ارجاع هوشمند، اجرای این طرح را در مرحله تجدیدنظر آغاز کرد و پس از طی مراحل آزمایشی، رفع نواقص و انجام بررسیهای کارشناسی، نتایج و تجربیات به مرکز فناوری قوه قضاییه ارائه شد.
عبداللهی گفت: پس از بررسی و رفع نقایص، در اسفندماه سال گذشته، خراسان جنوبی بهعنوان استان پایلوت، اجرای ارجاع هوشمند پروندهها در مرجع تجدیدنظر را بهصورت رسمی دنبال کرد و این فرآیند بهتدریج در سایر حوزههای قضایی استان نیز توسعه یافت.
وی با اشاره به آخرین وضعیت اجرای این طرح در استان افزود: میزان ارجاع هوشمند تا پایان شهریورماه در برخی از حوزههای قضایی استان به بیش از ۳۴ درصد رسیده بود و از ابتدای مهرماه امسال نیز با ورود جدیتر به موضوع، رفع نقایص و آمادهسازی بسترهای لازم، روند اجرای طرح با سرعت بیشتری دنبال شده است؛ بهگونهای که اکنون میزان ارجاع هوشمند در شعب تجدیدنظر استان از ۶۰ درصد فراتر رفته و در برخی حوزههای قضایی نیز به حدود ۵۰ درصد رسیده است.
کاهش بیش از یک روز کاری در زمان ارجاع پروندهها
عبداللهی یکی از مهمترین دستاوردهای اجرای طرح ارجاع هوشمند را کاهش زمان ارجاع پروندهها عنوان کرد و گفت: در یک مقایسه انجامشده میان ششماهه نخست سال گذشته و ششماهه نخست سال جاری، میانگین زمان ارجاع پرونده به شیوه سنتی حدود ۳۳ ساعت بوده که با اجرای ارجاع هوشمند به حدود ۲۲ ساعت کاهش یافته است.
وی افزود: این کاهش ۱۱ ساعته در فرآیند ارجاع، به معنای ساماندهی بهتر این مرحله و صرفهجویی قابل توجه در زمان کاری مجموعه قضایی است و نشان میدهد استفاده هدفمند از فناوری میتواند بخشی از فرآیندهای قضایی را با سرعت و دقت بیشتری همراه کند.
ارجاع هوشمند؛ گامی برای توزیع عادلانهتر پروندهها
رئیسکل دادگستری استان خراسان جنوبی یکی دیگر از مزایای این طرح را افزایش رضایت قضات و رسیدگیکنندگان به پروندهها دانست و اظهار کرد: یکی از موضوعات مهم در فرآیند ارجاع، رعایت انصاف و عدالت در توزیع پروندهها میان شعب است که اجرای ارجاع هوشمند میتواند در این زمینه مؤثر باشد.
وی ادامه داد: با اجرای این طرح، از تمرکز پروندههای سنگین و تخصصی در یک شعبه جلوگیری میشود و توزیع پروندهها با سازوکار منظمتری انجام میگیرد که این موضوع مورد توجه و رضایت همکاران قضایی قرار گرفته است.
عبداللهی در عین حال بر ضرورت تکمیل سازوکارهای عدالت در توزیع پروندهها تأکید کرد و گفت: پیشنهاد ما این است که در ادامه توسعه سامانه، برای پروندهها «وزن» تعیین شود؛ به این معنا که علاوه بر تخصصی بودن شعب، ویژگیهایی مانند نوع پرونده، میزان تخصصی بودن، حجم و تعداد صفحات و سایر شاخصهای مؤثر در میزان کار و زمان رسیدگی نیز در فرآیند ارجاع لحاظ شود.
وی تصریح کرد: اعمال چنین سازوکاری میتواند به توزیع متوازنتر پروندهها و رعایت هرچه بیشتر عدالت در حجم کاری شعب کمک کند.
ارجاع هوشمند و اصلاح نظام آماری
رئیسکل دادگستری استان خراسان جنوبی، همخوانی طرح ارجاع هوشمند با فرآیند اصلاح نظام آماری را از دیگر مزایای این طرح برشمرد و گفت: اجرای این طرح بهویژه در روزهای پایانی ماه، میتواند با اصلاح نظام آماری و ایجاد نظم بیشتر در فرآیند توزیع پروندهها همراه باشد.
عبداللهی افزود: با توسعه این فرآیند، بهتدریج میتوان شاهد کاهش نقش عوامل انسانی در مرحله ارجاع و حرکت به سمت فرآیندهای کاملاً هوشمند بود و با فراهم شدن امکان کپیبرداری و ثبت خودکار اطلاعات، حتی حذف برخی فرآیندهای متمرکز ثبتی نیز دور از انتظار نیست.
ضرورت ارتقای سامانه برای تشخیص صلاحیت بازپرس و دادیار
وی در ادامه به یکی از چالشهای موجود در سامانه ارجاع هوشمند اشاره کرد و گفت: یکی از موضوعاتی که در وضعیت فعلی نیازمند تکمیل است، امکان تشخیص صلاحیت ذاتی بازپرس و دادیار در فرآیند ارجاع است.
رئیسکل دادگستری استان خراسان جنوبی پیشنهاد کرد: با پیشبینی گزینهای در سامانه که بتواند بر اساس درجهبندی مجازات و اطلاعات تخصصی پرونده، صلاحیت مقام قضایی را پیش از تخصیص پرونده تشخیص دهد، میتوان این نقیصه را نیز برطرف کرد.
وی افزود: چنانچه اطلاعات لازم پیش از تخصیص پرونده توسط واحد ثبت و فرآیند ارجاع در سامانه درج و کنترل شود، امکان تشخیص دقیقتر صلاحیت مقام قضایی و تخصیص پرونده به شعبه واجد شرایط فراهم خواهد شد.
عبداللهی در پایان تأکید کرد: توسعه طرح ارجاع هوشمند، در صورت تکمیل زیرساختها و رفع نواقص موجود، میتواند ضمن کاهش زمان و هزینههای فرآیند ارجاع، به توزیع عادلانهتر پروندهها، افزایش بهرهوری شعب و ارتقای شفافیت در فرآیندهای قضایی کمک کند.
گفتنی است در این نشست، احمد قاسمی، دادستان مرکز استان خراسان جنوبی، حسینی، رئیسکل دادگاههای عمومی و انقلاب شهرستان بیرجند، و اسماعیلی، معاون فناوری اطلاعات و برنامهریزی دادگستری استان خراسان جنوبی نیز حضور داشتند.
انتهای پیام/