صدور سند مالکیت تک‌برگ در کمتر از ۱۰ روز/۲۰ میلیون قطعه ملک در کشور فاقد سند مالکیت است

اعظم قویدل سخنگوی سازمان ثبت اسناد و املاک کشور در برنامه تلویزیونی روی خط خبر با اشاره به موضوع تبدیل اسناد عادی اموال و اسناد رسمی اظهار کرد: با توجه به قانون جامع حدنگار که در سال ۱۳۹۳ به تصویب رسید قانونگذار در ماده ۱۱ این قانون پنج سال به مردم فرصت داده بود تا اسناد مالکیت دفترچه‌ای خود را به اسناد مالکیت تک‌برگ یا حدنگار تبدیل کنند.

وی افزود: با توجه به اینکه این مهلت پنج‌ساله به پایان رسیده است طبق تبصره همین ماده سازمان ثبت اسناد و املاک کشور از ارائه خدمات، یعنی خدمات ثبتی نمی‌تواند خدمات لازم را ارائه کند بنابراین مردم باید هرچه سریع‌تر نسبت به تعویض اسناد مالکیت دفترچه‌ای خود با اسناد تک‌برگ اقدام کنند.همه اسناد مالکیت دفترچه‌ای، اعم از اسناد ۱۶ برگی و اسناد مالکیت اموال غیرمنقول که تا سال ۱۳۸۸ در کشور صادر می‌شده مشمول این فرآیند هستند و پس از آن اسناد مالکیت تک‌برگ یا حدنگار صادر شده است.

قویدل گفت: مردم می‌توانند برای تعویض این اسناد به نزدیک‌ترین دفتر اسناد رسمی به محل سکونت خود مراجعه و درخواست تعویض اسناد را ارائه کنند. همچنین اگر به اداره ثبت محل وقوع ملک نزدیک هستند می‌توانند به همان اداره ثبت مراجعه کنند.در کمترین زمان ممکن همکاران سازمان ثبت این اسناد را تعویض می‌کنند و سند جدید از طریق پست برای مالکان ارسال خواهد شد.

سخنگوی سازمان ثبت اسناد و املاک کشور با اشاره به عملکرد سال گذشته اظهار کرد: در سال گذشته بسیاری از این اسناد در ادارات ثبت به صورت غیرحضوری تبدیل شدند و با مراجعه مالک، در کمترین زمان ممکن سند مالکیت تک‌برگ چاپ و به مالک ارائه می‌شود.

امکان ثبت درخواست به صورت الکترونیکی

وی در پاسخ به این پرسش که فرآیند تعویض سند به صورت الکترونیکی انجام می‌شود یا نیازمند مراجعه حضوری است، توضیح داد: گام اول حتماً باید مراجعه انجام شود، اما متقاضیان می‌توانند درخواست خود را نیز به صورت الکترونیکی از طریق سامانه کاتب ارسال کنند. نکته مهم این است که سند مالکیت دفترچه‌ای باید به اداره ثبت واصل شود زیرا سند مالکیت دفترچه‌ای ابطال و سند مالکیت حدنگار یا تک‌برگ صادر خواهد شد.بنابراین متقاضیان می‌توانند به صورت الکترونیکی درخواست خود را ثبت کنند و از طریق پست نیز سند مالکیت دفترچه‌ای را برای واحد ثبت ارسال کنند.

سخنگوی سازمان ثبت اسناد و املاک کشور درباره مدارک مورد نیاز نیز گفت: در گام اول صرفاً مدرک احراز هویت مورد نیاز است که طبیعتاً کارت ملی تأیید می‌شود و مدرک دیگری نیاز نیست.

قویدل در ادامه با اشاره به موضوع املاکی که فاقد سند مالکیت هستند، اظهار کرد: بحث املاکی که فاقد سند مالکیت هستند بخش دیگری است که به آن پرداخته خواهد شد اما در خصوص افرادی که سند مالکیت دارند سند مشخص است و باید برای تغییر و تبدیل آن اقدام کنند.

صدور سند جدید در کمتر از ۱۰ روز در شرایط معمول

وی ادامه داد: برای مراجعه مالکان فقط باید اصل سند را داشته باشند.در خصوص اسناد مالکیت دفترچه‌ای در سال گذشته حدود ۳۳ درصد افزایش در تبدیل اسناد مالکیت دفترچه‌ای داشتیم.تبدیل این اسناد در مواردی کمتر از دو روز زمان می‌برد تا اسناد چاپ شود و اگر ملک جزو موارد خاص نباشد و اختلافی بین ابعاد ملک و ابعاد سند مالکیت وجود نداشته باشد،حداکثر ظرف ۱۰ روز این اسناد مالکیت صادر می‌شود.

سخنگوی سازمان ثبت اسناد و املاک کشور با اشاره به مواردی که فرآیند تبدیل سند ممکن است زمان بیشتری نیاز داشته باشد، گفت: اگر اسناد مالکیت به گونه‌ای باشند که در آنها طول و ابعاد ملک قید نشده باشد و صرفاً حدود ملک یا حدود اربعه ملک به صورت حدی به حدی قید شده باشد یک مرحله تطبیق نقشه با وضع موجود و یک صورت‌جلسه تعیین طول انجام می‌شود و پس از آن سند مالکیت صادر خواهد شد. در چنین شرایطی مالک باید حتماً پیگیری لازم را از اداره ثبت داشته باشد زیرا یک مرحله مراجعه به محل نیاز است و اگر نقشه ملک در بانک وجود نداشته باشد ممکن است این فرآیند تا یک ماه نیز زمان ببرد.این دسته بخش بسیار اندکی از اسناد مالکیت را شامل می‌شوند و عمده املاک، اسنادی هستند که طول و ابعاد دارند و ان‌شاءالله تطبیق نیز برای آنها انجام می‌شود و همکاران ما در کمتر از ۱۰ روز اسناد مالکیت را صادر می‌کنند.

تعویض نکردن سند دفترچه‌ای ممکن است در نقل‌وانتقال مشکل ایجاد کند

قویدل بیان کرد: اگر مالکان محترمی که دارای سند مالکیت دفترچه‌ای هستند، اسناد خود را تعویض نکنند، در زمان نقل‌وانتقال ملک یا زمانی که بخواهند ملک را وثیقه بگذارند قاعدتاً با مشکل مواجه می‌شوند.حتی اگر وثیقه از سوی مرجع قضایی باشد، در مرحله اول سند مالکیت اخذ می‌شود و وثیقه انجام می‌شود، اما پس از آن مالک حتماً باید سند مالکیت خود را تعویض کند. بنابراین برای اینکه مالکان در آن زمان با مشکل مواجه نشوند، بهتر است هرچه سریع‌تر برای تعویض اسناد خود اقدام کنند.

سخنگوی سازمان ثبت اسناد و املاک کشور در پاسخ به این پرسش که آیا برای تعویض اسناد مالکیت محدودیت زمانی در نظر گرفته شده است، گفت: در حال حاضر اگر مالکان مراجعه کنند چون برخی خدمات ثبتی ارائه نمی‌شود، قاعدتاً مالک به مشکل برخورد خواهد کرد. بنابراین مردم حتماً به دفاتر اسناد رسمی مراجعه کنند تا بعداً با ترافیک مواجه نشوند و زمان بیشتری صرف معدود صاحبان اسنادی نشود که ممکن است اسناد آنها دارای مشکل باشد و نیازمند انجام مراحل بیشتری باشند.

وی درباره نحوه اطلاع‌رسانی به مالکان دارای اسناد نیازمند بررسی بیشتر نیز اظهار کرد: قطعاً به آنها اطلاع داده می‌شود و برایشان پیامک ارسال خواهد شد که باید مراجعه کنند. اگر نقشه ملک در بانک وجود داشته باشد، نیازی به تهیه نقشه نیست اما اگر نقشه وجود نداشته باشد، ممکن است نیاز باشد یک نقشه جدید تهیه شود.

آیا پایان کار برای تبدیل سند ضروری است؟

سخنگوی سازمان ثبت اسناد و املاک کشور در پاسخ به پرسشی درباره املاکی که در آنها ساخت‌وساز انجام شده اما هنوز پایان کار دریافت نکرده‌اند و اینکه آیا دریافت پایان کار برای تغییر سند الزامی است، توضیح داد: اگر منظور آپارتمان‌هاست برای اینکه این آپارتمان‌ها تفکیک شوند و برای هر واحد آپارتمانی یک سند مالکیت صادر شود، شرط اصلی تفکیک، پایان کار ساختمان است. اما اگر منظور این باشد که یک سند مالکیت به عنوان زمین صادر شده و در حال حاضر در آن احداث بنا شده است اگر مالک مراجعه کند، صرف احداث بنا باعث می‌شود نوع ملک در سند مالکیت قید شود البته این فرآیند یک مرحله بازدید دارد.اگر به فرض ساختمانی ساخته شده باشد نوع ملک از زمین به ساختمان تغییر پیدا خواهد کرد در عین حال، پایان کار ساختمان برای تفکیک آپارتمانی، قطعاً پیش‌نیاز است.

۱۱ درصد اراضی کشور همچنان فاقد سند مالکیت یا حدنگاری است

قویدل با اشاره به وضعیت حدنگاری اراضی کشور گفت: در حال حاضر بیش از ۸۹ درصد از اراضی سرزمینی کشورمان حدنگاری شده است اما ۱۱ درصد همچنان باقی مانده است یعنی مالکیت حدنگار ندارند یا اساساً سند مالکیت ندارند.تعدادی از املاک به‌ویژه اراضی کشاورزی در کشور وجود دارد که هنوز سند مالکیت برای آنها صادر نشده است. همچنین ممکن است بنا‌ها و ساختمان‌هایی در شهر‌ها وجود داشته باشند که سند مالکیت ندارند به جز آپارتمان‌ها که به صورت مجزا توضیح خواهم داد اگر مردم ما ملکی، خانه‌ای، باغی یا زمین کشاورزی دارند که فاقد سند مالکیت است، باید هرچه سریع‌تر برای اخذ سند مالکیت آن اقدام کنند.

وی تأکید کرد: دولت فقط کسی را مالک می‌شناسد که ملک در دفتر املاک الکترونیک سازمان ثبت به نام او ثبت شده باشد بنابراین برای اثبات مالکیت حتماً باید برای اخذ سند مالکیت مراجعه کنند.

سخنگوی سازمان ثبت اسناد و املاک کشور با بیان اینکه فرآیند اخذ سند مالکیت برای این املاک پیچیده نیست، اظهار کرد: پروسه بسیار راحتی دارد. ابتدا باید تصویر اسناد عادی که مثبت مالکیت و اثبات‌کننده مالکیت فرد است، تهیه شود.متقاضی باید به یک دفتر اسناد رسمی مراجعه کند تا تصویر اسناد را برابر اصل کند و سپس در سامانه ثبت ملک به نشانی  Ssaa.ir که همان سامانه قانون تعیین تکلیف است، مدارک خود را بارگذاری کند.در سامانه یک فرم ثبت‌نام وجود دارد که متقاضی باید آن را تکمیل کند و سپس مدارک را از طریق پست سفارشی برای واحد ثبتی محل وقوع ملک ارسال کند. در این مرحله فرآیند صدور سند مالکیت آغاز می‌شود.

صدور سند پس از احراز تصرفات مالکانه

وی درباره مراحل بعدی صدور سند گفت: اگر کارشناسان ما تصرفات مالکانه متقاضی را در ملک احراز کنند یک هیئت رأی صادر می‌کند. این رأی در روزنامه آگهی می‌شود و از زمان انتشار نخستین آگهی، ۶۰ روز مهلت اعتراض وجود دارد. اگر اعتراضی واصل نشود، سند مالکیت ملک صادر و به مالک تقدیم می‌شود.در بهترین حالت چون فرآیند انتشار آگهی و رأی هیئت را دارد حدود شش ماه طول می‌کشد. زمانی که خودمان برآورد می‌کنیم حدود شش ماه است.

سخنگوی سازمان ثبت اسناد و املاک کشور خاطرنشان کرد: این شش ماه شاید تنها دو مرحله مراجعه مالک به اداره ثبت را داشته باشد و همه مراحل از طریق پیامک و از طریق سامانه قانون تعیین تکلیف به مالک اطلاع داده می‌شود تا برای مرحله بعد اقدام کند.

تعیین تکلیف آپارتمان‌های فاقد سند مالکیت و پایان کار

قویدل در ادامه درباره آپارتمان‌های فاقد سند مالکیت توضیح داد: یکی از موارد املاکی که در حال حاضر در کشور ما فاقد سند مالکیت هستند، آپارتمان‌های فاقد پایان کار هستند که این موضوع را بسیار از مردم می‌شنویم.برآورد خودمان نیز این است که در سامانه ثبت، تعداد بسیار زیادی آپارتمان فاقد سند مالکیت داریم.خوشبختانه در تبصره ۶ ماده ۱۰ قانون الزام، این موضوع پیش‌بینی شده است.

وی توضیح داد: اگر به دلیل آرای کمیسیون ماده ۹۹ و ماده ۱۰۰ شهرداری، که ممکن است حتی رأی تخریب نیز صادر شده باشد،و به دلیل عدم پرداخت جریمه‌هایی که سازنده باید پرداخت می‌کرده و این جریمه‌ها را به شهرداری پرداخت نکرده،ساختمان پایان کار نداشته باشد، مالکان آپارتمان‌هایی که ملک را با قولنامه عادی خریداری کرده‌اند، می‌توانند ادعای خود را در سامانه ثبت ادعا ثبت کنند. شهرداری مکلف است طبق ضوابطی که در آیین‌نامه این تبصره ۶ موضوع ماده ۱۰ پیش‌بینی خواهد شد ـ و این آیین‌نامه به‌زودی توسط هیئت دولت تصویب خواهد شد پایان کار را صادر کند.سازمان ثبت نیز بر اساس آن پایان کارسند مالکیت آپارتمان را صادر و به مردم تقدیم خواهد کرد.این مشکل به هر حال مشکلی است که تعداد بسیار زیادی از مردم ما با آن مواجه هستند و ان‌شاءالله به این صورت حل خواهد شد.

برآورد ۲۰ میلیون ملک فاقد سند در کشور

وی در پاسخ به پرسشی درباره تعداد املاک فاقد سند در کشور گفت: پیش‌بینی ما این است که املاک فاقد سند، که آپارتمان‌ها نیز جزو آنها هستند، حدود ۲۰ میلیون قطعه ملک باشد که مجموعاً از لحاظ مساحتی ۱۱ درصد کل اراضی سرزمین کشورمان را دربر می‌گیرد.برآورد ما این است که حدود ۲۰ تا ۳۰ میلیون قطعه ملک در سامانه ثبت ادعا ثبت خواهد شد و ان‌شاءالله در مراحل بعدی، یعنی در دو سال آینده، بتوانیم اسناد مالکیت آنها را صادر کنیم.

آمار دقیق املاک خصوصی فاقد سند مشخص نیست

قویدل در پاسخ به این پرسش که چه میزان از این املاک مربوط به بخش خصوصی است، گفت: آمار دقیقی در این خصوص ندارم که بگویم چه مقدار آن مربوط به اشخاص است.نکته بسیار مهم این است که در حال حاضر اراضی دولتی به صورت ویژه مورد توجه قرار دارند.در خصوص اراضی ملی، بالای ۹۹ درصد اسناد مالکیت اراضی ملی را صادر کرده‌ایم و درصد بسیار کمی از اراضی دولتی فاقد سند مالکیت هستند یا سند مالکیت دفترچه‌ای دارند. اراضی دولتی که حتی سند مالکیت دفترچه‌ای دارند نیز مکلف هستند در سامانه ثبت ادعا، ادعای خود را درج کنند.

سامانه ثبت ادعا چیست و چه کسانی باید در آن ثبت‌نام کنند؟

سخنگوی سازمان ثبت اسناد و املاک کشور در ادامه درباره سامانه ثبت ادعا توضیح داد و گفت:مردم تصور کرده بودند هر کسی که مالک است باید در سامانه ثبت ادعا، ادعای خود را ثبت کند. این نکته را باید توضیح بدهم که خیر اگر کسی سند مالکیت دارد و سند مالکیت حدنگار دارد، ملکش به نام خودش است و خود شخص مالک هیچ نیازی به درج ادعا در سامانه ندارد.

سخنگوی سازمان ثبت اسناد و املاک کشور گفت: سامانه ثبت ادعا شاید چند اسم داشته باشد که مردم ما شنیده باشند سامانه ساماندهی اسناد غیررسمی، سامانه ثبت ادعا، سامانه ساغر و سامانه موضوع ماده ۱۰ همگی اسم یک سامانه هستند.و گاهی مردم تصور می‌کنند اینها چند سامانه هستند در حالی که خیر یک سامانه است.مردم می‌توانند از درگاه کاتب به نشانی kateb.ir به راحتی وارد سامانه شوند و هیچ نیازی به مراجعه به شخص دیگری ندارند. مردم می‌توانند از طریق سامانه کاتب وارد شوند و در قسمت قانون الزام، سامانه ثبت ادعا را انتخاب کنند و به راحتی ادعای خود را ثبت کنند.سامانه ثبت ادعا زیرمجموعه کاتب است و از طریق کاتب می‌توانند وارد شوند.

چه کسانی باید ادعای مالکیت خود را ثبت کنند؟

سخنگوی سازمان ثبت اسناد و املاک کشور در تشریح مواردی که فرد باید در سامانه ثبت ادعا اقدام کند، گفت: کسانی که نسبت به ملکی ادعا دارند که این ملک یا سند مالکیت دارد یا ندارد اما شخص مدعی سند رسمی ندارد باید در این سامانه ادعای خود را ثبت کنند.ممکن است ملکی که به نام شما سند مالکیت دارد من با قولنامه خریداری کرده باشم و در حال حاضر جنابعالی سند را در دفتر اسناد رسمی به من انتقال ندهید. من که قولنامه عادی دارم باید به سامانه ثبت ادعا مراجعه و ادعای خودم را ثبت کنم.بنابراین  اگر ملک خودم به نام خودم سند مالکیت دارد دیگر هیچ نیازی به ثبت ادعا ندارم کسانی باید در این سامانه ثبت ادعا کنند که ملک به نام خودشان سند مالکیت ندارد، حالا یا اساساً ملک فاقد سند مالکیت است یا سند مالکیت به نام شخص دیگری است و فردی که با قولنامه عادی ادعای مالکیت دارد، باید ادعای خود را در این سامانه ثبت کند.

مهلت دو ساله ثبت ادعا در سامانه ثبت ادعا تمدید نمی‌شود

سخنگوی سازمان ثبت اسناد و املاک کشور در پاسخ به این پرسش که پس از ثبت ادعای مالکیت از سوی صاحب قولنامه چه مسیری طی می‌شود و آیا اقدام دیگری نیز باید انجام شود، گفت: از زمان راه‌اندازی رسمی سامانه، گام اول آن راه‌اندازی شده است. از تاریخ یکم خرداد ۱۴۰۵ آن دسته از اشخاص که در گام اول باید ادعای خود را ظرف مهلت دو سال ثبت کنند، این مهلت دو ساله آنها از یکم خردادماه آغاز شده است.این مهلت به هیچ وجه تمدید نخواهد شد، چون قانون چنین اجازه‌ای نمی‌دهد.زمانی که من ادعای خود را در این سامانه ثبت کردم، از تاریخ ثبت ادعا، دو سال نیز مهلت دارم برای اقدام لازم قانونی که این اقدام لازم قانونی حسب مورد متفاوت است.

قویدل بیان کرد: یک زمان ممکن است من با یک قولنامه عادی ثبت‌نام کرده و ادعا کرده باشم و این ملک اساساً سند مالکیت نداشته باشد. اقدام لازم من این است که باید به قانون تعیین تکلیف مراجعه کنم و در آنجا برای اخذ سند مالکیت اقدام کنم. یک زمان هم ممکن است این ملک به نام جنابعالی سند مالکیت داشته باشد من قولنامه عادی داشته باشم و شما چون تنظیم سند نمی‌کنید و انتقال نمی‌دهید، باید ثبت ادعا کنم.در این شرایط اقدام لازم من این است که به مرجع قضایی مراجعه کنم و دادخواست بدهم اما نکته مهم این است که از تاریخ ثبت ادعا، شخص مدعی دو سال نیز مهلت دارد برای اقدام لازم قانونی.

وی در ادامه با هشدار به مردم گفت:در حال حاضر ادعا‌هایی در حال ثبت شدن است علیه املاکی که دارای سند مالکیت هستند و این اسناد مالکیت حدنگار از سال ۱۳۹۶ به بعد صادر شده‌اند.عمده املاک دولتی دارای سند مالکیت هستند.اگر شما ادعایی نسبت به ملکی داشته باشید که مثلاً ملی اعلام شده و به نام دولت نیز سند مالکیت دارد، اگر ادعای خود را از ۱/۳/۱۴۰۵ نهایتاً تا ۱/۳/۱۴۰۷ در سامانه ثبت نکنید و اقدام خود را که حالا طرح دعوا است انجام ندهید دیگر هرگز نمی‌توانید نسبت به این ملک ادعایی داشته باشید.

قویدل گفت: حتماً مردم علیرغم اینکه صرفاً گام اول آن الان راه‌اندازی شده، به این نکته مهم توجه کنند که اگر ملکشان فاقد سند مالکیت است و مدرک عادی دارند حتماً ادعای خودشان را در این سامانه ثبت کنند.نکته دیگر اینکه اگر کسی با علم به عدم استحقاق، با مدارک عادی در این سامانه ادعای خودش را ثبت کند، به جریمه معادل ۲۰ درصد قیمت روز ملک محکوم خواهد شد.

انتهای پیام/