بقایی: تمرکز ما بر خاتمه جنگ است/ هر اقدام خصمانه‌ای حتما متقابلا با واکنش ایران مواجه خواهد شد

اسماعیل بقایی، سخنگوی وزارت امور خارجه، دوشنبه، چهارم خرداد ۱۴۰۵ با حضور در نشست خبری به پرسش‌های خبرنگاران رسانه‌های داخلی و خارجی درباره مهم‌ترین تحولات اخیر در عرصه سیاست خارجی پاسخ داد.

هیچ تضمینی برای پایبندی آمریکا به تعهدات خود وجود ندارد

سخنگوی وزارت امور خارجه درباره تضمین‌های موجود برای پایبندی آمریکا به تعهداتش براساس توافق انجام‌شده، گفت: هیچ تضمینی برای پایبندی آمریکا بر تعهدات خود وجود ندارد؛ تضمین پایبندی آمریکا به توافق، قدرت ایران است.

بقایی درباره گمانه‌زنی‌های صورت‌گرفته درباره مفاد توافق ایران و آمریکا، گفت: تحولات خبری‌شده در روزهای اخیر محصول چند هفته گفت‌وگو بوده است؛ درباره بخش زیادی از موضوع‌های مورد گفت‌وگو به جمعبندی رسیدیم، اما اینکه امضای توافق قریب الوقوع باشد، نمی‌توان چنین چیزی را ادعا کرد؛ چراکه تصمیم‌گیری در آمریکا دچار تذبدب نهادینه‌شده، است.

سخنگوی دستگاه دیپلماسی گفت: بسیاری از جزئیات مطرح‌شده درباره توافق ترکیبی از گمانه‌زنی و درزهای مذاکراتی بوده است؛ این یادداشت تفاهم ۱۴ بندی بر خاتمه جنگ متمرکز است و موضوع‌های تنگه هرمز و رفع راهزنی دریایی آمریکا مورد بررسی قرار گرفته و پیش‌بینی شده‌اند و همان‌ اول باید اقدام آمریکا در محاصره دریایی متوقف شود و همزمان ایران اقدام‌های لازم را برای تردد ایمن در تنگه هرمز اتخاذ می‌کند؛ نحوه انجام این امر به ما به‌عنوان کشور ساحلی مربوط است.

بقایی اظهار کرد: بنا است ظرف ۶۰ روز درباره موضوع‌های یادداشت تفاهم گفت‌وگو شود و یکی از موضوع‌هایی که در این بازه زمانی مورد بحث قرار می‌گیرد، موضوع هسته‌ای است؛ اگر توافق به دست بیاید در آن ۶۰ روز درباره موضوع‌های هسته‌ای بحث خواهد شد.

وی همچنین اظهار کرد: زمانبندی یا زمان خاصی برای نهایی کردن توافق تعیین نکردیم؛ برای ما مهم است که هرچه سریع‌تر به نتیجه تامین‌کننده منافع مردم ایران برسیم؛ هر زمان به جمع‌بندی نهایی برسیم، حتما اعلام خواهیم کرد؛ تلاش ها برای برخی از موضوع‌هایی که جمعبندی نشده‌اند، ادامه دارند.

سخنگوی وزارت امور خارجه همچنین گفت: الگوی مذاکراتی آمریکا نامتعارف است و ما با تناقض‌گویی‌های مکرر مواجه هستیم؛ این وضعیت موانع خاص خود را ایجاد می‌کند.

بقایی درباره احتمال برگزاری دور دیگری از مذاکرات در پاکستان هم گفت: فعلا تبادل پیام از طریق میانجی پاکستانی در حال انجام است و نیاز به برگزاری چنین نشستی احساس نمی‌شود.

وی تصریح کرد: دستگاه دیپلماسی در میان میدان برای صیانت از منافع ایران تلاش می‌کند؛ وزارت امور خارجه هم در روند تصمیم‌سازی و هم در اجرای تصمیم‌های اتخاذشده براساس روندهای قانونی مشارکت دارد.

در برابر اقدام‌های غیرقانونی دست‌بسته نخواهیم بود

سخنگوی وزارت امور خارجه در پاسخ به میزان درباره واکنش ایران به تحریم‌های اخیرا اعمال‌شده اروپا به بهانه موضوع‌های مرتبط با تنگه هرمز، گفت: هر اقدام خصمانه‌ای حتما متقابلا با واکنش ایران مواجه خواهد شد؛ نمی‌توانید اقدام‌های غیرقانونی علیه کشوری وضع کنید و انتظار داشته باشید که طرف مقابل دست روی دست بگذارد؛ اساسا اگر اتحادیه اروپا از خیلی وقت قبل موضوع مسئولانه در قبال تحولات بین‌المللی اتخاذ می‌کرد، شاید بخشی از پیامدهایی که امروز منطقه ما و جامعه جهانی با آن  مواجه است، حادث نمی‌شد.

وی در ادامه تصریح کرد: اتحادیه اروپایی متاسفانه سیاست‌های اشتباهی را از مدت‌ها قبل اتخاذ کرده است؛ اگر اروپا در همین موضوع خاص فقط قائل باشد به همان اصولی که شعار آن را می‌دهد یعنی اصل حاکمیت قانون و اصل پاسداشت منشور سازمان ملل، اتفاقا باید آمریکا و رژیم صهیونیستی را به دلیل مسئولیت وضعیت جاری در تنگه هرمز تحریم می‌کرد.

توقف جنگ در همه جبهه‌ها در توافق پیش رو لحاظ شده است

سخنگوی وزارت امور خارجه درباره در نظر گرفته شدن موضوع توقف جنگ در همه جبهه‌ها در توافق پیش رو با آمریکا، گفت: بله این موضوع لحاظ شده است.

ممکن است نخست‌وزیر رژیم صهیونیستی بخواهد رئیس‌جمهور آمریکا شود

بقایی درباره تلاش‌های دونالد ترامپ، رئیس‌جمهور آمریکا برای واداشتن کشورهای منطقه برای عادی‌سازی روابط با رژیم صهیونیستی با اشاره به اظهارات اخیر وی، گفت: برخلاف ادعای ترامپ ممکن است نخست‌وزیر رژیم صهیونیستی بخواهد رئیس‌جمهور آمریکا شود؛ تنها دغدغه آمریکا یا این هیئت حاکمه در منطقه غرب آسیا، رژیم صهیونیستی است؛ آمریکا در حال منحرف کردن افکار عمومی از اصل موضوع با اعمال فشار بر کشورهای منطقه برای رسیدن به توافق است؛ اصل موضوع، ماهیت ثبات‌زدای رژیم صهیونیستی است؛ نسل‌کشی غزه نشان‌دهنده این واقعیت بود که رژیم خود را بخشی از منطقه نمی‌داند.

موضوع مدیریت تنگه به کشورهای ساحلی مربوط است

سخنگوی وزارت امور خارجه درباره مذاکرات ایران و آمریکا در مورد موضوع تنگه هرمز، گفت: ما قدرت خود را نشان دادیم؛ کشوری که توانست به مدت ۴۰ روز در برابر دو رژیم مسلح به همه امکانات و سلاح هسته‌ای از خود دفاع کند، در ادامه مسیر هم به بهترین وجه از خود دفاع می‌کند؛ درباره تنگه هرمز در این توافق بحثی نداریم و موضوع مدیریت تنگه به کشورهای ساحلی مربوط است.

بقایی همچنین درباره اقدام انگلیس و فرانسه در مورد تنگه هرمز، تصریح کرد: این مسئولیت ایران و عمان به‌عنوان کشورهای ساحلی تنگه است تا اقدام‌های لازم را برای مدیریت آن انجام دهند؛ اقدام‌های دیگری که از اطراف شنیده می‌شود، مبنا ندار د و بعضا تکذیب می‌شود.

وی درباره ادعاها در مورد دریافت عوارض عبور از تنگه هرمز توسط ایران، گفت: در استفاده از کلمه‌ها دقت کنیم؛ اولویت ما ایجاد سازوکارهایی برای مدیریت تردد در تنگه هرمز است و این موضوع اصلی است؛ اینکه در ازای ارائه خدمات مبالغی دریافت شود، بحث مهم و طبیعی است؛ موضوع تنگه هرمز مربوط به کشورهای ساحلی است که با همکاری کشورهای و سازمان‌های دیگر ‌پیگیری می‌شود.

در موضوع جام جهانی طرف ما فیفا است

سخنگوی وزارت امور خارجه درباره حضور ایران در جام جهانی، با تاکید بر اینکه طرف ما فیفا است، اظهار کرد: سفر تیم فوتبال ایران به آمریکا هدفی جز شرکت در مسابقات جام جهانی ندارد؛ برگزارکننده این مسابقات فیفا است و مسابقات براساس قوانین فیفا انجام می‌شود؛ آمریکا موظف است که همه شرایط را برای حضور بدون مشکل تیم ملی ایران فراهم کند؛ تصمیم اخیر فدراسیون فوتبال در هماهنگی کامل فیفا بوده است تا مانع از ایجاد مشکل برای تیم ملی ایران شوند.

سه عامل در شکست کنفرانس بازنگری ان‌پی‌تی نقش داشتند

سخنگوی وزارت امور خارجه درباره دلایل شکست یازدهمین دوره کنفرانس بازنگری پیمان عدم اشاعه (ان‌پی‌تی)، گفت: یک، اصرار دارندگان سلاح‌های هسته‌ای برای عدم اجرای تعهدات خود براساس معاهده عدم منع اشاعه یک دلیل شکست این کنفرانس است؛ این کشورها مدام از اجرای تعهدات خود طرفه می‌روند و اقدام‌های خطرناکی انجام می‌دهند؛ دلیل دوم، رژیم صهیونیستی است که آمریکا هر بار مانع از تصویب مصوبه واداشتن رژیم صهیونیستی به در اختیار گذاشتن تسلیحات هسته‌ای و تبعیت از قوانین خلع سلاح می‌کند.

وی در ادامه گفت: در عین حال نادیده گرفتن واقعیت روشن تجاوز به تاسیسات هسته‌ای ایران دلیل سوم بود؛ دارندگان تسلیحات هسته‌ای تاکنون در سطح شورای حکام و شورای امنیت حاضر نشدند متجاوزان را محکوم و پاسخگو کنند.

اظهارات وزیر خارجه آمریکا وقیحانه است

بقایی درباره اظهارات ادعایی اخیر مارکو روبیو، وزیر خارجه آمریکا، اظهار کرد: این اظهارات بسیار وقیحانه است؛ آمریکا ۷۳ سال اقدام علیه مردم و توسعه ایران انجام داده و مقام‌های آن‌ها اکنون از وضعیت مردم ایران ابراز نگرانی می‌کنند؛ اگر ما خرج هزینه‌های دفاع خود نمی‌کردیم، دشمنان می‌توانستند به مطامع خود برسند؛ زیرساخت‌های ایران که در تجاوز نظامی آمریکا و رژیم صهیونیستی هدف قرار گرفتند با پول مردم ساخته شدهبودند؛ این لفاظی‌ها با هدف فرار از موضوع و انحراف توجهات از پاسخگویی آمریکا مطرح می‌شوند.

در جریان سفر وزیر امور خارجه به چین موضوع اعاده صلح در تنگه ترمز مورد بررسی قرار گرفت

سخنگوی وزارت امور خارجه درباره نقش چین در مذاکرات ایران و آمریکا، اظهار کرد: ما با چین به‌عنوان کشوری که با ایران رابطه خوبی دارد و در همه روندهای مرتبط با مذاکرات هسته ای ایران نقش سازنده‌ای داشته است، ارتباطات مستمری داریم.

وی در ادامه گفت: تخت‌روانچی روز گذشته با سفرای چین و روسیه درباره روند مذاکرات رایزنی و گفت‌وگو کرد؛ در جریان سفر وزیر امور خارجه به چین هم موضوع اعاده صلح در خلیج فارس و تنگه ترمز مورد بررسی قرار گرفت.

از رژیم صهیونیستی انتظاری غیر از تخریب روند‌های صلح نمی‌توان داشت

سخنگوی وزارت امور خارجه درباره نقش مخرب رژیم صهیونیستی و طرف‌های ثالث در توافق احتمالی ایران و آمریکا، گفت: رژیم صهیونیستی کارویژه خود را دارد؛ یعنی نمی‌توانید از این رژیم انتظاری غیر از تخریب هر روندی که ممکن است منجر به کاهش تنش در منطقه ما شود، داشته باشید؛ به نظر می‌رسد تصور قطعی برخی طرف‌های جنگ‌طلب، ازجمله رژیم صهیونیستی، از سامانه تصمیم‌گیری و تصمیم‌گیران آمریکا این است که اینها تحریک‌پذیر هستند و می‌توان با فضاسازی رسانه‌ای، آن‌ها را در تصمیم‌های خود دچار تردید کرد و باعث شد تصمیماتشان مرتب تغییر کند.

وی گفت: ائتلاف نوشته یا نانوشته میان برخی جریان‌های جنگ‌طلب در داخل آمریکا، اعم از جمهوری‌خواه و دموکرات، و لابی رژیم صهیونیستی وجود دارد؛ این موضوع کاملا روشن است و محدود به امروز هم نمی‌شود.

امیر قطر سفری به تهران نداشته است

بقایی درباره برخی گمانه زنی‌های رسانه‌ای در مورد سفر امیر قطر به تهران در چند روز اخیر، گفت: امیر قطر سفری به تهران نداشت؛ معاون دبیر شورای عالی امنیت ملی قطر سفری در چارچوب مساعی جمیله و تلاش‌های قطر برای کمک به پیشبرد تفاهمی که به میانجی‌گری پاکستان در حال انجام است، داشت؛ میانجی رسمی گفت‌و‌گو‌ها بین ایران و آمریکا، پاکستان است.

سفر هیئت ایرانی به پاکستان برنامه‌ریزی نشده است

سخنگوی وزارت امور خارجه درباره احتمال اعلام بیانیه نهایی توسط پاکستان با رضایت دو طرف و بدون سفر هیئت‌ها، گفت: موضوع‌های شکلی، فرع بر اصل موضوع و محتوا است؛ اینکه بعدا به چه شکلی تفاهم اعلام شود یا امضا شود، موضوعی است که فرصت برای تصمیم‌گیری درباره آن در آینده وجود دارد؛ اینکه هیئت‌ها باز سفری داشته باشند به تهران یا متابعا، بله ممکن است؛ اگر لازم شود چنین کاری انجام خواهد شد، ولی در شرایط فعلی، ما برنامه‌ای برای سفر به پاکستان یا سفر هیئت پاکستانی به ایران فعلا چیزی را برنامه‌ریزی نکرده‌ایم.

وزیر امور خارجه به نیویورک نمی‌رود

بقایی درباره سفر وزیر امور خارجه به نیویورک برای شرکت در نشست شورای امنیت، اظهار کرد: با توجه به مجموع شرایط این سفر انجام نخواهد شد؛ ضمن اینکه با مسئله روادید آمریکا هم مواجه شدیم.

آمریکایی‌ها بهتر است درباره هنجارسازی جدید صحبت نکنند

بقایی درباره ادعای مقام‌های آمریکایی در مورد اقدام‌های ایران در تنگه هرمز، اظهار کرد: آمریکایی‌ها بهتر است درباره هنجارسازی جدید صحبت نکنند؛ آیا حمله به یک کشور عضو سازمان ملل و کشتار مردمان آن هنجارسازی جدید است یا نقض هنجارهای موجود؟ این عبارت‌پردازی‌ها آگاهانه درصدد گمراه‌سازی افکار عمومی است؛ اقدام‌های ایران طبق حقوق بین‌الملل، مسئولانه و در راستای صیانت از دریانوردی بین‌المللی انجام می‌شود.

سخنگوی وزارت امور خارجه درباره اقدام ایران برای رفع تنش میان افغانستان و پاکستان، گفت: ما در این مرحله بر خاتمه جنگ در منطقه متمرکز هستیم؛ تنش بین افغانستان و ‌‌پاکستان دغدغه ما در تمام سطوح حاکمیت است و بارها اعلام آماده‌ایم برای رفع این تنش اقدام کنیم.

عضویت یا توقف عضویت ایران در معاهدات بین‌المللی سازوکار روشنی وجود دارد

بقایی درباره احتمال خروج ایران از ان‌پی‌تی، گفت: عضویت یا توقف عضویت ایران در معاهدات بین‌المللی سازوکار روشنی وجود دارد و وزارت امور خارجه درچارچوب تصمیم‌های اتخاذشده اقدام می‌کند.

اروپایی‌ها باید مبتنی بر حاکمیت قانون و با توسل به اصول بنیادین حقوق بشر، اقدام‌های معناداری علیه کلیت رژیم صهیونیستی وضع کنند

سخنگوی وزارت امور خارجه درباره ویدیوی منتشرشده از برخورد مقام رژیم صهیونیستی با سرنشینان ناوگان کمک‌رسانی به غزه، گفت: وظیفه جامعه جهانی روشن است؛ باید متوجه باشیم آنچه وزیران رژیم صهیونیستی یا مقام‌های این رژیم علیه فلسطینی‌ها، علیه لبنان و علیه کل منطقه انجام می‌دهند، بخشی از یک سیاست تدوین‌شده و چند دهه‌ای است؛ بر همین اساس، اگر کشور‌های اروپایی واقعا می‌خواهند اقدام‌هایشان معتبر و مسئولانه تلقی شود، باید خیلی سریع و مبتنی بر حاکمیت قانون و با توسل به اصول بنیادین حقوق بشر، اقدام‌های معناداری علیه کلیت رژیم صهیونیستی وضع کنند. 

اعتبار دیوان بین‌المللی کیفری و دیگر نهاد‌های حقوق بشری مخدوش شده است

سخنگوی وزارت امور خارجه درباره اقدام دیوان بین‌المللی کیفری ICC در صدور حکم بازداشت برای برخی از مقام‌های رژیم صهیونیستی، گفت: این نخستین حکم نیست که علیه مقام‌های رژیم صهیونیستی مطرح می‌شود؛ در دیوان بین‌المللی کیفری، پرونده‌ای که در رابطه با نسل‌کشی فلسطینی‌ها هم در دیوان بین‌المللی دادگستری و هم در دیوان بین‌المللی کیفری مفتوح بوده، هنوز به نتیجه نرسیده است؛ دلیل آن کارشکنی و اصرار آمریکا بر ادامه مصونیت‌بخشی به رژیم صهیونیستی در ارتکاب جنایت‌هایش؛ اعتبار دیوان بین‌المللی کیفری و دیگر نهاد‌های حقوق بشری به شدت در سال‌های اخیر مخدوش شده است.

تصمیم‌گیری در آمریکا دچار نوعی آشفتگی است

سخنگوی وزارت امور خارجه درباره اختلاف نظر در دولت آمریکا و میان آمریکا و رژیم صهیونیستی در موضوع ایران، گفت: تصمیم‌گیری در آمریکا دچار نوعی آشفتگی است و موجی از استعفاها، برکناری‌ها، ... روی داده است که زمینه را فراهم کرده تا برخی از بازیگران مانند رژیم اعمال نفوذ مخرب داشته باشند؛ تجلی بیرونی این آشفتگی اظهارنظرهای متناقض است که جدیت آمریکا را زیر سوال می‌برد و کار میانجی‌ها را دشوار می‌کند.

ایران در دفاع از خود هیچ گزینه‌ای را منتفی نمی‌داند

بقایی تاکید کرد: ایران در دفاع از خود هیچ گزینه‌ای را منتفی نمی‌داند؛ آتش را نمی‌توان در یک کشور یا منطقه محصور کرد، این یک تهدید نیست، بلکه نتیجه عملکرد آمریکا و رژیم صهیونیستی است.

وی گفت: در جریان جنگ نیز دلیل اینکه آتش به منطقه کشیده شد، چیزی نبود جز استفاده آمریکا و رژیم صهیونیستی از خاک کشور‌های منطقه؛ برخی کشور‌های منطقه نسبت به هشدار‌های دلسوزانه و مسئولانه جمهوری اسلامی ایران مبنی بر عدم در اختیار گذاشتن خاک و قلمرو خود به طرف‌های متجاوز بی‌توجه بودند؛ در آینده نیز موضوع کاملا روشن است؛ نیرو‌های مسلح ما زیاد سخن نمی‌گویند، اما در عمل نشان خواهند داد که در صورت هرگونه خطای دشمن، این بار با شدت و گستردگی بیشتری پاسخ داده خواهد شد.

در حال تدوین یک سازوکار کارآمد برای مدیریت تردد در این آبراه با عمان هستیم

سخنگوی وزارت امور خارجه درباره روند گفت‌و‌گو‌های ایران و عمان درباره تنگه هرمز، گفت: دلیل اینکه ایران و عمان در تلاش هستند تا یک سازوکار مطمئن و موثر برای حصول اطمینان از تردد ایمن در تنگه هرمز ایجاد کنند، همین است که ما قائل به استفاده از این آبراه بین‌المللی برای تجارت آزاد و دریانوردی ایمن برای همه کشور‌ها هستیم؛ ایران و عمان براساس اصول و قواعد حقوق بین‌الملل در حال تدوین یک سازوکار کارآمد برای مدیریت تردد در این آبراه هستند.

بقایی افزود: سفر اخیر معاون حقوقی و بین‌المللی وزارت امور خارجه به مسقط نیز در همین راستا انجام شد؛ هر کشور مسئولیت‌پذیری از ایجاد یک سازوکار مطمئن و قابل پیش‌بینی برای مدیریت تردد و دریانوردی در تنگه هرمز استقبال خواهد کرد.

انتهای پیام/