حوزه و دانشگاه باید در خدمت رشد پایدار و تضمین استقلال کشور باشند

: رییس دفتر رییس‌جمهور گفت: نجات کشور، تأمین توسعه پایدار، تضمین استقلال کشور و انتقال از وضعیت اتکا به نفت و رهایی اقتصاد از نوسان‌پذیری از بازار جهانی و قیمت نفت، در گرو انتقال اقتصاد کشور از توسعه متکی بر منابع بر توسعه متکی بر بهره‌وری و در مرحله بعد توسعه متکی بر نوآوری است.

به گزارش گروه سیاسی ، محمد نهاوندیان در جمع دانشگاهیان استان همدان در دانشگاه بوعلی با بیان اینکه اقتصاد ایران امروز ما بین مرحله توسعه متکی بر منابع و توسعه متکی بر بهره‌وری است، افزود: باید به جایی برسیم که پیشرفت کشور، مبتنی بر رشد اندیشه باشد و جامعه مرتباً با تکیه بر نوآوری‌ها و نه با تکیه بر درآمد نفت، فرصت‌های شغلی و درآمد ایجاد کند.

نهاوندیان با بیان اینکه چشم امید جامعه برای رشد پایدار، به دانشگاه و حوزه دوخته شده است، اظهار کرد: برای رسیدن به این هدف نیازمند حوزه و دانشگاهی هستیم که علم نافع تولید می‌کنند و این صفت نافع بودن در اسلام نیز مورد تأکید فراوان است و تأکید فراونی شده که علمی که نافع نباشد، ارزش پیگیری و وقت‌گذاشتن ندارد.

رییس دفتر رییس‌جمهور با بیان اینکه جامعه منابعی را در اختیار دانشگاه، حوزه و مجامع فرهنگی قرار می‌دهد و در ازای این منابع توقع بازدهی دارد، گفت: حتماً اگر جامعه از هر جای دیگری به تناسب منابعی که در اختیارش قرار می‌گیرد توقع بازدهی دارد این توقع از حوزه و دانشگاه بسیار بیشتر از میزان منابعی است که در اختیار آنها قرار گرفته است و اساساً اگر جامعه از دانشگاه طلب ارزش افزوده نداشته باشد از کجا می‌تواند چنین توقعی داشته باشد؟

نهاوندیان با اشاره به فرا رسیدن هفته پژوهش تصریح کرد: مجموعه‌هایی مثل دانشگاه و حوزه باید در کنار دانش‌‌آموزی به پژوهش نیز توجه ویژه‌ای داشته باشند.

رییس دفتر رییس‌جمهور با طرح این سوال که چرا هنوز پس از سال‌ها سخن‌گفتن در باب لزوم پیوند صنعت و دانشگاه، فارغ‌التحصیل دانشگاهی ما برخوردار از آنچه صنعت به آن نیاز دارد، نیست، گفت: چرا رساله‌های دکترای ما هنوز نمی‌توانند مسایل اساسی حوزه‌های صنعت، معدن، کشاورزی و اقتصاد ما را مرتفع کنند؟

نهاوندیان افزود: شرط لازم برای کاربردی شدن پژوهش‌های دانشگاهی این است که در وهله اول خود اساتید، ارتباطی معنادار و دوسویه با میدان کار و تولید و رفع نیازهای مردم برقرار کنند. دانشگاه ما و اساتید و سپس دانشجویان باید در عرصه‌های پزشکی، مهندسی، حقوق، علوم سیاسی، روانشناسی، جامعه شناسی و بسیاری از رشته‌های دیگر، سوال‌ها و نیازمندی‌هایی را که در سطح جامعه وجود دارند، شناسایی و به این تقاضاها و پرسش‌ها، پاسخ مناسب دهند.

رییس دفتر رییس‌جمهور با بیان اینکه متاسفانه در نظام دانشگاهی ما ارتباطی تنگاتنگ و پویا بین نیازهای جامعه و علوم و پژوهش‌های دانشگاهی برقرار نیست، گفت: متأسفانه عموم دانشگاهیان از آنچه که در عرصه نیازمندی‌های عمومی در جامعه می‌گذرد، اطلاعی ندارند و اساتید کمتر به اطلاعات میدانی و ممارست مستقیم برای کسب اطلاعات اقدام کرده و تکیه می‌کنند و این خلأیی است که باید جبران شود چرا که هر جا توانستیم بر این مشکل غلبه کنیم پیشرفت‌هایی مشاهده شده است.

نهاوندیان با تأکید بر اینکه باید تحقیقات و پژوهش‌ها را سفارش‌محور کرده و در پاسخ یک سوال واقعی انجام دهیم، اظهار کرد: شایسته است در حوزه‌های علمیه نیز به همین‌گونه عمل شود. به عنوان مثال امروز در عصر جدید ارتباطات با وارد شدن پدیده‌ای به نام شبکه‌های اجتماعی موظفیم به این سوال پاسخ دهیم که حد و مرز استفاده از این پدیده کجاست؟

رییس دفتر رییس‌جمهور با بیان اینکه اگر سرمایه عظیمی که در دانشگاه داریم، درست هدایت شود، جلوی تضییع منابع گرفته می‌شود، گفت: امروز چقدر از رساله‌های علمی و پایان‌نامه‌های دکترای ما فراتر از ارایه به عنوان پایان‌نامه دانشگاهی، در عمل مورد استفاده قرار می‌گیرند؟

نهاوندیان مسأله مهم دیگر در کمک به عملیاتی و کاربردی شدن تحقیقات دانشگاهی را بین رشته‌ای شدن این تحقیقات عنوان کرد و گفت: معمولاً این تحقیقات میان رشته‌ای هستند که به نیازهای ملموس جامعه می‌توانند، پاسخ دهند چرا که بسیاری از مسایل ملموس جامعه که با آن درگیر هستیم چند وجهی هستند.

رییس دفتر رییس‌جمهور تمرین کار گروهی در تحقیق را لازمه دیگر عملیاتی و کاربردی‌تر شدن تحقیقات و پژوهش‌های علمی ذکر کرد و گفت: تعریف ما از کار گروهی در تحقیق معمولاً‌ به معنای همکاری یک استاد و چند دانشجو است و کمتر شاهد آن هستیم که این کار گروهی بین اساتید رشته‌های مختلف در یک تحقیق شکل بگیرد.

نهاوندیان با تأکید بر اینکه اگر طالب علم نافع از دانشگاه و حوزه هستیم باید برای روش های تحقیق در مراکز علمی و دانشگاهی فکری بکنیم، افزود: مؤلفه سلامت نیز در تحقیق عامل بسیار مهمی است که اگر نباشد، هر چه هم به امر تحقیق منابع مالی اختصاص دهیم، اگر جامعه پژوهشی ما سلامت لازم را نداشته باشد، نمی‌تواند محصول مورد انتظار را به جامعه ارائه دهد. چنانچه اگر اقتصاد سالمی نداشته باشیم و فرآیندها و روندها ناسالم باشند، هر قدر هم منابع در اختیار این اقتصاد قرار گیرد، محصول مورد انتظار به دست نخواهد آمد.

رییس دفتر رییس‌جمهور با تأکید بر اینکه باید رابطه بین علم و اخلاق در رفتار علمی ما نهادینه شود، مسأله اخلاق را در عصر حاضر مورد توجه بزرگترین محافل و مجامع علمی جهان عنوان کرد و افزود: مراکز علمی ما باید مراکز تهذیب اخلاق هم باشند و اساتید ما باید الگوهای اخلاقی برای دانشجویان خود باشند.

نهاوندیان بیان کرد: مفهوم وحدت حوزه و دانشگاه این نیست که حوزه و دانشگاه به لحاظ علمی وحدت رویه داشته باشند و هر علمی که در حوزه بود در دانشگاه هم تدریس شود یا بالعکس، بلکه منظور، وحدت هدف است که حوزه و دانشگاه در خدمت رشد پایدار و تضمین استقلال کشور باشند. حوزه و دانشگاه باید در روش‌های علمی و در اخلاقیات به وحدت برسند و محصول هر دو باید اخلاقیات مشترک باشد.

رییس دفتر رییس‌جمهور ادامه داد: همانگونه که جامعه به یک فقیه اخلاق‌مدار و متدین نیاز دارد به یک فیزیکدان اخلاق‌مدار و متدین نیز نیاز دارد و اگر فیزیکدان و فقیه ما متدین و اخلاق‌مدار نباشند باید از دست آنها به خدا پناه برد.

نهاوندیان با بیان اینکه در تربیت اخلاقی باید به نشر ارزش‌های والا و بالا بردن سطح روحی و اخلاقی دانشجویان توجه کرد، خاطر نشان کرد: یکی از بهترین تعریف‌ها از اسلامی کردن دانشگاه‌ها این است که در دانشگاه اسلامی استاد و دانشجو در علم و عمل آیینه‌ای باشند برای فرهنگ رشید و رشدآفرین اسلامی. اسلامی کردن دانشگاه‌ها به این معنی نیست که برخی از قوانین و قواعد تکوین که پیش از این کشف شده است، به اعتبار اینکه از سوی افرادی غیرمؤمن کشف شده به کنار نهاده شود و خودمان را از تجربیات گذشته بشر محروم کنیم. بلکه باید آن دستاوردها در بستر حکمت هدفمند اسلامی قرار گیرد.

رییس دفتر رییس‌جمهور اظهار کرد: نباید موضوع اسلامی کردن دانشگاه‌ها را بد معرفی و عملیاتی کنیم.، چرا که این مسأله مانع جذب قلوب جوانان به جذابیت‌های ذاتی اسلام می‌شود.

رییس دفتر رییس‌جمهور با اشاره به برگزاری مراسمی مثل گرامی‌داشت شهید مفتح گفت: باید در چنین مراسمی، ضمن تجلیل از الگوهای والای اخلاقی راهی را که برای تحقق اخلاقی پیموده‌ایم مورد ارزیابی قرار دهیم. شهید مفتح که تلاش می‌کرد ساحت دین را از خرافه بزداید به این دلیل مورد هدف تروریست‌ها قرار گرفت که اندیشه و ذهن او در حال نزدیک کردن و ایجاد وحدت بین حوزه و دانشگاه بود و داشت قلوب را در دانشگاه‌ها به اسلام جذب می‌کرد.

نهاوندیان ادامه داد: از آنجا که دانشگاه‌ها یکی از بهترین بسترها برای جذب قلوب جوانان و دانشجویان به اسلام است در دانشگاه بیش از هر جای دیگر نیاز به آزادی اندیشه داریم. شهید مطهری نیز تصریح داشت که اگر می‌خواهیم مفاهیم دینی را به زور به کسی تحمیل کنیم، جذابیت آن را قربانی کرده‌ایم. لذا دانشگاه‌ها باید فضای توسعه اختیارمندی باشند.

رییس دفتر رییس‌جمهور با اشاره به اینکه جنس و طبیعت دین اکراه بردار نیست، گفت: دین آن چیزی است که با ارکان وجودی فرد پذیرفته می‌شود و دانشگاه بهترین عرصه برای این هنرمندی دین است، لذا هرکس که لباس فاخر معلمی بر تن دارد از هر فرصتی باید برای جذب افکار و قلوب استفاده کند.

نهاوندیان در بخش پایانی سخنان خود با بیان اینکه دولت با نگاه توسعه پایدار به امر بسیار مهم پژوهش اهتمام جدی دارد، اضافه کرد: دولت به طور خاص در مسأله برقراری ارتباط بین دستاوردهای پژوهشی با کاربرد‌های اقتصادی و اجتماعی و به طور کلی کاربردی‌سازی محصولات علمی تأکید ویژه دارد و در همین زمینه منابع مناسبی نیز در بودجه‌های سنواتی برای شرکت‌های دانش‌بنیان و تقویت صندوق شکوفایی و نوآوری اختصاص داده است.

رییس دفتر رییس‌جمهور تصریح کرد: دانشگاه‌ها باید با تقویت همکاری‌های خود با صندوق شکوفایی و نوآوری، به تأمین اعتبار ایده‌های مورد نیاز جامعه کمک کنند تا حلقه‌های مفقوده در این مسیر رفع شده و حرکتی دانش‌بنیان در توسعه اقتصاد کشور سامان یابد.