بلای جان «سگ هار منطقه» در دست ایران/ موشک قیام؛ رادار گریز و غیرقابل رهگیری

- گروه سیاسی: مرداد ماه سال 89 بود که برای اولین بار جدیدترین موشک بالستیک میان برد ایرانی با نام «قیام» باموفقیت تست و شلیک شد.

این موشک بالستیک ایرانی شبیه موشک شهاب است.

ادعا می شد که این موشک قابلیت رادار گریزی و عدم رهگیری بیشتری نسبت به شهاب دارد چرا که بر خلاف انواع دیگر موشک‌های شهاب، این موشک فاقد باله است.

قیام از جدیدترین موشک‌های ایرانی است که دارای ویژگی‌های فنی جدید و قدرت تاکتیکی منحصر به فردی است که باید آن را آخرین نمونه ساخته و معرفی شده از موشک های بالستیک سوخت مایع ایرانی دانست.

کارشناسان نظامی «قیام» را دروازه ورود ایران به عرصه جدید ساخت موشک‌های بالستیک می دانند و عنوان می کنند که تجربه 25 ساله صنعت دفاعی کشور در عرصه هوافضا در این موشک خلاصه شده است.

موشک شهاب 2

ویژگی های موشک بالستیک قیام

همان طور که اشاره شد یکی از ویژگی های استثنایی موشک قیام که در نمونه های دیگر موشک ایرانی تا کنون دیده نشده عدم اتکا به بالک های انتهای بدنه برای ایجاد پایداری در طی پرواز است.

این موشک مزیت هایی از جمله کاهش وزن و بازتاب راداری دارد که این ویژگی ها ذخیره و انبارداری آن را نیز ساده تر می کند، این ویژگی به واسطه دستیابی به فناوری تأمین پایداری و کنترل موشک باعث کنترل رانش در خروجی موتور و کاهش قابل توجه عوامل بروز خطا در این موشک می شود،که علاوه بر افزایش سرعت، قابلیت پرتاب موشک از انواع لانچرهای خاص را به آن می‌دهد.

موشک قیام 1

 با توجه به جدید بودن این موشک احتمالاً از فناوری های پیشرفته و سامانه‌های تمام دیجیتال در بخش های الکترونیکی آن استفاده شده ، همچنین سرعت آماده سازی و شلیک موشک قیام، یکی دیگر از ویژگی های مهم آن است.

موشک بالستیک قیام یک در حال آماده سازی شلیک

موشک قیام در وضعیت شلیک

موشک بالستیک قیام دارای بردی برابر با 800 کیلومتر است که می تواند کلاهکی به جرم 746کیلو گرم را با خود حمل کند.

از ويژگي‌هاي بارز موشك"قیام"اين است كه احتمال ردیابی، شناسایی و مورد اصابت قرار گرفتن آن توسط سیستم های ضد موشک(مانند پاتریوت، ارو و ...) به علت سرعت بالا‌ هنگام پرتاب،چرخشي شدن، استفاده از آلیاژ خاص و جذب امواج رادار و به احتمال زیاد استفاده از کلاهک 3 تکه MIRV به شدت كاهش يافته است.

تفاوت موشک قیام با شهاب

از تصاویر منتشر شده شاید چنین برداشت شود که قیام -1 بر اساس فناوری بکار رفته در موشک شهاب-2 که خود نیز برگرفته از موشک اسکاد-سی کره ای‌ست ساخته شده باشد، اما با این حساب نمی‌توان قیام را کپی شهاب-2 دانست زیر قیام دارای ابعاد و طول بیشتری است و برد آن نیز 300 کیلومتر بیشتر از شهاب-2 است؛ این 300 کیلومتر اضافه برد در قیام در حالی تامین شده است که وزن کلاهک آن تنها چند کیلوگرم نسبت به شهاب-2 کمتر است در ضمن بالکهای معمول شهاب-2 نیز در ساختار قیام وجود ندارد.

بنابراین باید موشک قیام را نمونه باز طراحی شده موشک شهاب-2 دانست که مزیتهای بیشتری نسبت به آن دارد. به نظر میرسد که متخصصان ایران با حذف بالک و طراحی یک بدنه سبک توانسته اند فضای بیشتری برای سوختگیری آن تامین کنند. در اینجا لازم است به چند نکته بسیار مهم را در ارتباط با این دو موشک بالستیک ایرانی توجه کنیم:

1- برد قیام 800 کیلومتر است و کلاهکی به جرم 746 کیلوگرم را حمل میکند. در حالیکه موشک شهاب-2 با کلاهک 750 کیلوگرمی 500 کیلومتر برد دارد. برای تامین 300 کیلومتر برد اضافه نسبت به شهاب-2 لازم است که حدود 1500 کیلوگرم از جرم ساختار موشک کاسته شده و همین میزان سوخت به آن تزریق شود.

موشک قیام یک در حال شلیک

2- بدنه شهاب-2 از فولاد ساخته شده است اما اطلاعاتی در مورد جنس بدنه قیام در دست نیست.

موشک شهاب در حال آماده سازی پرتاب

3- قیام از کلاهکی جداشونده استفاده میکند. تصاویر نشان میدهد که کلاهک قیام بسیار شبیه به کلاهکهایی است که در موشکهای قدر- سجیل و شهاب-3  وجود دارد. جدا شونده بودن کلاهک باعث افزایش دقت اصابت به هدف در این موشک می‌شود. حتی اگر کلاهک از موشک جدا نشود به علت بدنه جمع و جور تر، دقت قیام از موشکهای شهاب-2 بیشتر است .
لازم بذکر است چنانچه بدنه موشک از مواد سبک ساخته شده باشد لازم است که کلاهک پیش از رسیدن به ارتفاع پایین از آن جدا شود.

4-سرعت موشک قیام با سرعت شهاب-2 یکی است در حالیکه که طول و برد آن بیشتر است. این نکته می‌تواند مبین این مسئله باشد که ایرانیان علاوه بر کاهش جرم بدنه توان موتور را نیز افزایش داده اند که البته با توجه به توانایی بالای ایران کار چندان دور از ذهنی نیست.

این برد 800 کیلومتری قیام توانایی استراتژیک ایران را برای هدف قرار دادن منافع دشمن در این محدوده به شکل قابل توجهی افزایش داده است.

منابع خارجی طول قیام را کوتاهتر از شهاب-2 ارزیابی کردند اما در بنر نصب شده در نمایشگاه دفاعی ایران طول آن 5 متر بزرگتر از طول شهاب-2 ذکر شده است، در حالیکه طبق اطلاعات بنر وزن موشک تنها 100 کیلوگرم بیشتر از شهاب-2 است.

بنابراین به طور خلاصه باید گفت مزایای "قیام" نسبت به شهاب-2 عبارتست از: برد بیشتر، دقت بیشتر، سطح مقطع راداری کمتر و سکوهای شلیک متنوع‌تر.

قیام موشکی در حال تکامل

همانطور که اشاره شد موشک قیام قابلیت شلیک از سکوهای سیار و ثابت زمینی را دارد، اما مهمترین قابلیتی که در آینده می‌توان برای آن در نظر گرفت این‌ست که این موشک در دریا نیز قابلیت شلیک داشته باشد. بدنه جمع و جور قیام بسیار برای حمل کانتیری بر روی کشتیهای تجاری و نظامی و سکوهای پرتاب زیردریایی مناسب است .(مانند تجربه موشکهای آر-27 روسی یا موشک دانوش نیروی دریایی هند(

البته این نکته تا حدود زیادی از جانب مقامات کشورمان نیز تایید شده و با توجه به اینکه جمهوری اسلامی ایران درصدد دستیابی به فناوریهای پیشرفته دریایی است حضور موشکهایی در کلاس قیام و یا کلاسهای بالاتر در دریاهای آزاد و آبهای سرزمینی علاوه بر اینکه نیاز به موشکهایی در کلاس سجیل و شهاب را کاهش میدهد قدرت مانور موشکی ایران را نیز به نحو موثری افزایش می‌دهد.

قیام 1 آخرین دستاورد موشکی ایران

در نهایت به نظر نمی‌رسد که قیام -1 آخرین موشک از این دست ابتکارات باشد. احتمالا برنامه هایی نیزبرای ارتقای موشکهای شهاب-1 و شهاب-2 و حتی شهاب-3 با توجه به تجربه موشک قیام -1 وجود دارد که در آینده ای نه چندان دور در معرض دید جهانیان قرار خواهد گرفت.