تلاش برای ایجاد رشته حقوق جزای نظامی/ تشکیل اتاق فکر در سازمان قضایی نیروهای مسلح

: مدیرکل آموزش و پژوهش سازمان قضایی نیروهای مسلح از ایجاد رشته حقوق جزای نظامی در مقطع کارشناسی ارشد و تشکیل اتاق فکر در این سازمان داد.

جعفر صادق منش در گفت و با خبرنگار حقوقی میزان، فزود: مطابق اصل 172 قانون اساسی جمهوری اسلامی ایران، رسیدگی به جرایم مربوط به وظایف خاص نظامی و انتظامی اعضای نیروهای مسلح در صلاحیت دادسراها و دادگاه های نظامی است.

رسیدگی به جرایم کارکنان وزارت اطلاعات در سازمان قضایی نیروهای مسلح

این مقام مسئول در سازمان قضایی نیروهای مسلح اضافه کرد: همچنین به استناد قانون دادرسی نیروهای مسلح ، قانون تعیین حدود صلاحیت دادگاه ها و دادسراهای نظامی مصوب مجمع تشخیص مصلحت نظام و تدابیر ابلاغی بنیانگذار جمهوری اسلامی و رهبر فرزانه انقلاب، رسیدگی به جرایم عمومی حین خدمت و جرایم امنیتی نیروهای مسلح و نیز آن دسته از جرایم کارکنان وزارت اطلاعات که رسیدگی به آنها نیاز به افشای اطلاعات طبقه بندی شده دارد، در صلاحیت این مرجع است.

صادق منش با اشاره به رسالت سازمان قضایی در پیشگیری از جرایم نیروهای مسلح افزون بر رسیدگی به جرایم آنها، گفت: انجام بهینه این دو رسالت الزاماتی دارد که «آموزش» مستمر و اثر بخش کارکنان اداری، قضات، مدیران و مخاطبان این سازمان و نیز «پژوهشهای کارآمد» بنیادی یا کاربردی از جمله این الزامات است تا از این رهگذر ضعف ها، موانع و مشکلات فراروی انجام رسالتهای این سازمان در حوزه عدالت کیفری و پیشگیری از جرم در جامعه ی نیروهای مسلح، آسیب شناسی و راهکارهای برون رفت از این مشکلات و رفع این موانع شناسایی شود.

وی افزود: «دفتر آموزش و پژوهش» سازمان قضایی نیروهای مسلح به منظور پاسخگویی مناسب به همین ضرورتها، پس از بازنگری اخیر در تشکیلات سازمان قضایی با عنوان و مجموعه پستهای سازمانی جدیدی فعالیتهای خود را استمرار بخشیده که ویژگی مهم این تشکیلات چالاکی و عملیاتی بودن در دو حوزه آموزش و پژوهش است.

تلاش برای توسعه حقوق کیفری نظامی

مدیر کل آموزش و پژوهش سازمان قضایی نیروهای مسلح در خصوص نبود جایگاه مناسب و شایسته رشته حقوق کیفری نظامی ، در بین حقوقدانان گفت: این رشته مانند بسیاری دیگر از شاخه های تخصصی علوم جنایی، از مباحث نوپای حقوق کیفری است که به مطالعه جرم و مجازات در حوزه  اختصاصی نظامیان می پردازد.

وی گفت: متاسفانه این موضوع ، در میان حقوقدانان کشور ما نه تنها هنوز به یک گفتمان فراگیر تبدیل نشده، بلکه سوگمندانه باید بگوییم که بسیاری از حقوقدانان ما با ادبیات این رشته نیز آشنایی ندارند.

صادق منش گفت: سوگمندی ما از این روست که پرداختن به حقوق کیفری در حوزه نظامی، به سبب نقش ویژه نظامیان به عنوان رکن اصلی استقلال، آزادی، امنیت، نظم و آسایش عمومی، دارای کارکردی انحصاری و غیر قابل قیاس با اشخاص عادی، در هر کشوری هستند و هرگونه اختلال در روند انجام مأموریت های آنها، آسیب های جبران ناپذیری به کشور وارد می کند؛ به ویژه اگر این اختلال ناشی از سوء عملکرد نظامیان از طریق ارتکاب رفتارهایی باشد که قانونگذار با جرم انگاری آنها و پیش بینی پاسخ های کیفری در صدد پیشگیری از آنها بر آمده است.

صادق منش بیان کرد: سازمان قضایی نیروهای مسلح به عنوان نهاد متولی عدالت کیفری در قلمرو نظامی، بیش و پیش از دیگران، اهمیت پرداختن به موضوع حقوق کیفری نظامی و ضرورت توسعه ی این رشته را دریافته و از یک دهه پیش گام هایی را در این مسیر برداشته که تلاش برای ایجاد رشته حقوق جزای نظامی در مقطع کارشناسی ارشد و حقوق نظامی در مقطع کارشناسی و نیز توسعه ی آموزش حقوق کیفری نظامی در مراکز مختلف، از جمله ی این تلاش ها بوده است.

مدیرکل آموزش و پژوهش سازمان قضایی نیروهای مسلح، حمایت مادی یا معنوی از نگارش و انتشار آثار علمی با موضوع حقوق کیفری نظامی، را در همین راستا مهم دانست و تصریح کرد: دفتر آموزش و پژوهش سازمان قضایی نیروهای مسلح گام های مهمی در مسیر طولانی توسعه ی حقوق کیفری نظامی برداشته است .چاپ چند کتاب در حوزه ی حقوق جزای عمومی و اختصاصی نظامی ، بهره گیری از ظرفیت نخبگان جوان دانشگاه های سراسر کشور برای تولید بیش از 80 اثر در حوزه ی حقوق کیفری نظامی ، تولید ده ها متن آموزشی با رویکرد حقوق کیفری نظامی ، طراحی دروس ویژه برای کارآموزی قضایی حقوقدانان نظامی جهت تدریس در مرکز آموزش قضات قوه قضائیه در تهران از جمله این اقدامات است.

برگزاری همایش پژوهشی با همکاری بیش از 15 دانشگاه و مرکز آموزشی و پژوهشی

صادق منش یادآور شد: در سال 1391 برگزاری همایش ملی پژوهش در نظام عدالت کیفری؛ فرصتها و چالشها با حضور ریاست محترم قوه قضائیه و سایر مسؤولان عالی و همکاری بیش از 15 دانشگاه و مرکز آموزشی و پژوهشی و اساتید حوزه پژوهش و حقوق کیفری ، افزون بر آثار و برکاتی که در حوزه حقوق کیفری داشت و مجموعه مقالات این همایش با عنوان «بایسته های پژوهش در نظام عدالت کیفری» منتشر شده و در اختیار همه ی پژوهشگران قرار داده شد ، زمینه را برای ایجاد پیوند بیشتر استادان و صاحب نظران این حوزه با سازمان قضایی نیروهای مسلح فراهم کرد تا این سازمان بتواند در آینده با پشتوانه ی علمی بیشتری ، رسالت خود در حوزه ی عدالت کیفری نظامی را ادا کند.

تلاش در جهت مدیریت راهبردی پژوهش در سازمان قضایی نیروهای مسلح

وی با اشاره به جوان بودن واحد پژوهش در سازمان قضایی نیروهای مسلح، گفت: این دفتر در تلاش بوده فرایند فعالیتهای خود را بر یک مدیریت نظام مند استوار کند . در همین راستا، شورای پژوهشی سازمان با حضور تعدادی از معاونان و مدیران کل ذی ربط و نیز نماینده ی پژوهشگاه قوه ی قضائیه در چارچوب دستورالعمل مصوب ریاست محترم سازمان قضایی نیروهای مسلح تشکیل شده و برنامه ریزی و نظارت کلان بر فعالیت های پژوهشی سازمان را بر عهده دارد. بررسی طرح سند چشم انداز پژوهش در سازمان قضایی نیروهای مسلح، دستورالعمل تشکیل اتاقهای فکر سازمان قضایی و نیز تصویب طرحهای تحقیقاتی در چارچوب نیاز سنجی پژوهشی انجام یافته از جمله فعالیتهای این شورا است.
علاوه بر این در حوزه ی پژوهش کارگروه پژوهش های قضایی با حضور برجستگان علمی و قضایی سازمان از سالها پیش جلسات هفتگی برای تولید آثار علمی در حوزه ی حقوق کیفری نظامی را بر عهده دارد.

ایجاد نشاط علمی در بین قضات سازمان

صادق منش درخصوص ایجاد رقابت سالم دربین قضات گفت: مهارتهای شغلی قضات سازمان قضایی نیروهای مسلح ، از اهدافی است که با برنامه های مختلفی پیگیری شده است.

وی ادامه داد: از جمله ی این برنامه ها برگزاری دو سالانه های جشنواره ی رأی برتر است که در جریان آن قضات سازمان در دادسراها و دادگاه های نظامی سراسر کشور یکی از آرای خود را به دبیرخانه ی جشنواره ارسال می کنند و این آرا در دو گروه داوری مقدماتی و نهایی، بر اساس شاخصهای عینی اتقان رأی از جهت شکلی و ماهوی مورد ارزیابی قرار می گیرند و در نهایت در هر یک از محور های حکم دادگاه، قرار نهایی بازپرس و دادیاران تحقیق، کیفرخواست دادستان، لایحه های اعتراضی قضات اجرای احکام ، یک رأی به عنوان رأی برتر انتخاب و به عنوان الگو به قضات سازمان معرفی می شود.

وی گفت: آسیب شناسی این آرا و تدوین متون آموزشی به منظور رفع ضعف ها و کاستیهای صدور رأی، از دیگر ثمرات برگزاری این جشنواره است. علاوه بر جشنواره رأی برتر، تجلیل از نخبگان اهل قلم سازمان، برگزاری نشستها و میزگردهای علمی با حضور اساتید دانشگاه، از دیگر برنامه ها برای ایجاد نشاط علمی در بین کارکنان سازمان است.

استفاده از ظرفیتهای سخت افزاری و نرم افزاری سایر سازمان‌ها

صادق منش در بخش دیگری از گزارش خود همکاری و هم افزایی با نهادها و مراکز علمی و آموزشی مرتبط با سازمان قضایی اعم از سازمانهای تابع قوه قضائیه و نیروهای مسلح و سایر نهادها را از دیگر فعالیتهای این حوزه برشمرد.

وی افزود: این تفاهم نامه ها در جهت بالا بردن توان و امکانات سخت افزاری و نرم افزاری در زمینه های مشاوره های علمی و مدیریت آموزشی، برگزاری دوره های آموزشی ، برگزاری نشستها و همایشهای علمی و آموزشی و ارتقای سطح تحصیلات کارکنان بوده است.