برگزاری همایش صلح و جهان عاری از خشونت از منظر حقوق بینالملل
همایش بینالمللی «صلح و جهان عاری از خشونت از منظر حقوق بینالملل» با حضور اساتید و حقوقدانانی از ایران، ارمنستان، استرالیا، لبنان، ترکیه، قرقیزستان، فرانسه و قزاقستان در دانشگاه دولتی ایروان برگزار شد.
به گزارش وبسایت ستاد حقوق بشر، فریدون باقری، دبیرکل موسسه بینالمللی تقارب فرهنگها و دبیر همایش بینالمللی «صلح و جهان عاری از خشونت از منظر حقوق بینالملل» گفت: این رویداد قرار است به صورت دورهای در چند کشور برگزار شود.
وی افزود: یکی از مهمترین اهداف آیت رویداد، ایجاد فضای تعامل و گفتوگو میان حقوقدانان و اندیشمندان ادیان توحیدی است. تجربه جنگها و بحرانهای اخیر نشان داده است که نه حقوق بدون اخلاق و نه موعظه اخلاقی بدون قانون، بهتنهایی برای مهار خشونت کافی نیست و تنها پیوند این دو میتواند به صلحی پایدار منجر شود.
دبیر این همایش ادامه داد: موسسه بینالمللی تقارب فرهنگها و انجمن حقوقدانان بدون مرز این همایش را با این باور برگزار میکنند که نظام حقوق بینالملل بدون پشتوانه اخلاق و ارزشهای مشترک ادیان توحیدی در مهار خشونت ناکام خواهد ماند.
به گفته وی، در دنیای امروز که با گسترش خشونتهای سیاسی، تروریسم و جنگها روبهروست، بازخوانی مفهوم صلح بر پایه عدالت، کرامت انسانی و مدارا بیش از هر زمان دیگری ضرورت دارد.
باقری، محورهای اصلی این دوره را مبانی نظری نفی خشونت در حقوق بینالملل، آموزههای صلح عادلانه در ادیان توحیدی، نقش نخبگان و نهادهای دانشگاهی در پیشگیری و مقابله با جنگطلبی و افراطگرایی و مسئولیت دولتها و نهادهای بینالمللی در قبال قربانیان خشونت اعلام کرد و گفت: هدف نهایی، یافتن «زبان مشترک» میان آموزههای ادیان و اصول حقوقی است.
وی با مثبت ارزیابی کردن سطح مشارکت بینالمللی گفت: حضور استادان برجسته حقوق و الهیات از هشت کشور و سه قاره به بحثها غنای ویژهای بخشید و نشان داد دغدغه صلح، دغدغهای جهانی و فراتر از مرزهای جغرافیایی و مذهبی است.
باقری، از برگزاری نشستهای تخصصی جداگانه در دانشکده حقوق و دانشکده الهیات دانشگاه دولتی ایروان بهعنوان یکی از مهمترین دستاوردها یاد کرد و گفت: در دانشکده الهیات، آموزههای مشترک صلح در ادیان توحیدی و ظرفیت آنها برای مهار افراطگرایی بررسی شد و در دانشکده حقوق، راههای تقویت ضمانت اجرای حقوق بینالملل مورد بحث قرار گرفت.
به گفته باقری، در دانشکده حقوق مقرر شد مجموعهای از پروژههای مشترک میان حقوقدانان ایران و ارمنستان، از جمله همکاری پژوهشی و حقوقی در زمینه دفاع از قربانیان جنگ و خشونت، تعریف شود که به گفته وی گامی عملی از گفتوگو به همکاری است.
وی خاطرنشان کرد: به گفته حقوقدانان شرکتکننده، یکی از چالشهای اصلی نظام حقوقی بینالمللی، تفسیر گزینشی قانون و کنوانسیونهای بینالمللی بر اساس منافع قدرتهای بزرگ از جمله ایالات متحده آمریکا عنوان شد که به اعتقاد سخنرانان موجب تضعیف ضمانت اجرا و بروز چالش جهانی شده است.
باقری، همچنین گفت: در نشستهای تخصصی، استادان ابعاد انسانی و حقوقی وضعیت غزه از سوی رژیم صهیونسیتی را نیز مورد بحث قرار دادند و حقوقدانان شرکتکننده بر ضرورت ائتلافسازی حقوقدانان جهان برای مقابله با افراطگرایی، جنگطلبی و جنگ افروزی و آنچه آنان «عدالت گزینشی قدرتها» خواندند، تأکید کردند.
وی یادآور شد: تعدادی از استادان از ناکارآمدی سازمانهای بینالمللی در مواجهه با بحرانها ابراز تأسف کردند و از جمله به تجاوز اخیر آمریکا و رژیم صهیونی علیه جمهوری اسلامی ایران که منجر به شهادت رهبر شهید انقلاب امام خامنهای و افراد غیرنظامی از جمله مدرسه میناب و ورزشگاه لامرد گردید اشاره کردند؛ و این اقدام را محکوم نمودند.
باقری، گفت: در روز افتتاحیه، از کتاب مجموعه مقالات و گفتارهای نخستین اجلاس که سال گذشته در دانشکده حقوق و علوم سیاسی دانشگاه تهران برگزار شد، رونمایی شد و انتشار این مجموعه نشان میدهد همایش ایروان ادامه یک مسیر علمی است.
دبیرکل موسسه تقارب فرهنگها در پایان تأکید کرد: با توجه به استقبال دانشگاهها، دبیرخانه برنامهریزی کرده است این رویداد بهصورت دورهای در چند کشور دیگر نیز برگزار شود تا شبکهای پایدار از حقوقدانان و اندیشمندان دینی برای دفاع از صلح، عدالت و قربانیان خشونت شکل بگیرد.
حقوقدان لبنانی: در سههزار سال تاریخ بشر تنها ۲۵۰ سال صلح تجربه شده است
در ادامه این رویداد، حسن جونی، استاد دانشگاه بیروت و حقوقدان لبنانی، به تحلیل تاریخی، فلسفی و حقوقی خشونت و ریشههای منازعات کنونی پرداخت.
وی با اشاره به بیثباتی کنونی جهان اظهار داشت: ما در دورانی از صلح سخن میگوییم که جهان با دهها مناقشه نظامی بینالمللی و شمار بیشتری از جنگهای داخلی روبهروست؛ وضعیتی که به گفته وی حتی احتمال وقوع یک جنگ جهانی سوم را مطرح کرده است.
جونی، با طرح این پرسش که آیا خشونت ماهیت ذاتی انسان است یا انسان ذاتاً صلحطلب است و در صورت ذاتی بودن، آیا امکان مهار آن وجود دارد، به پارادوکسهای فلسفی خشونت اشاره کرد.
وی با استناد به آمار مؤسسه صلح استکهلم گفت: در طول سههزار سال تاریخ بشر، تنها حدود ۲۵۰ سال صلح تجربه شده است و به نظر میرسد در ساختار تاریخ، جنگ و خشونت «قاعده» و صلح تنها یک «استثنا» بوده است.
به گفته ایتاد دانشگاه بیروت، حجم تجارت سالانه سلاح در جهان حدود ۷۰۰ میلیارد دلار و هزینههای نظامی جهانی حدود ۲.۸ تریلیون دلار، نشانهای از جهتگیری ساختاری اقتصاد جهانی است.
این حقوقدان لبنانی، ریشه خشونت را بهرهکشی انسان از انسان و در سطح کلان، بهرهکشی کشورها از یکدیگر دانست که به گفته او در دو سطح منازعات بیندولتی و منازعات داخلی بروز میکند.
وی درباره منازعات بیندولتی، بر نقش منشور ملل متحد و کنوانسیونهای بینالمللی در ممنوعیت توسل به زور تأکید کرد و گفت عدم پایبندی برخی دولتها به این قواعد، به وقوع تجاوز و اشغال سرزمینها منجر شده است.
به گفته جونی، اقدامات اخیر آمریکا و اسرائیل، از جمله آنچه وی ترور رهبر شهید انقلاب اسلامی ایران آیت الله خامنهای و هدف قرار گرفتن مردم غیرنظامی خواند، از نظر او نقض آشکار منشور ملل متحد و کنوانسیونهای بینالمللی است.
وی در ادامه افزود: از منظر حقوقی، مقاومت در برابر اشغالگری، از جمله مقاومت در لبنان و فلسطین، در چارچوب جنبشهای آزادیبخش ملی تعریف میشود که به گفته وی طبق ماده ۴ کنوانسیون سوم ژنو مصوب ۱۹۴۹ و ماده یک پروتکل الحاقی اول مصوب ۱۹۷۷ دارای مشروعیت حقوقی است.
استاد دانشگاه تهران: نقض حقوق بینالملل باید هزینهساز شود
در ادامه الهام امینزاده، استاد دانشگاه تهران در این همایش بینالمللی صلح و جهان عاری از خشونت از منظر حقوق بینالملل در کشور ارمنستان، با تأکید بر ناکارآمدی سازوکارهای کنونی حلوفصل اختلافات، خواستار پذیرش مسئولیت بینالمللی ناشی از ترک فعل برای سازمانهای بینالمللی شد.
امینزاده در اظهاراتی با عنوان «مسئولیت بینالمللی پیشگیری و حل منازعات منطقهای و جهانی» گفت: کارایی و جامعیت یک نظام حقوقی باعث تثبیت و ارتقای آن میشود و هرچه تابعان حقوق خود را ملزم به رعایت قواعد بدانند، نظم، رفاه و تعالی بشر بیشتر تأمین میشود، اما تفاوت در اهداف و منافع، رقابتها و سلطهطلبیها در عرصه جهانی منجر به بروز تنش و منازعه میان کشورها شده که جان و مال انسانها را قربانی میکند.
وی افزود: در گذشته کشورها برای رفع اختلاف به زور متوسل میشدند و امروز با پیشرفت علم و تکنولوژی، دامنه کشتار و تخریب گستردهتر شده است. این در حالی است که فصل ششم منشور ملل متحد درباره حل مسالمتآمیز اختلافات، قطعنامه تعریف تجاوز، اعلامیه اصول حقوق بینالملل ناظر بر روابط دوستانه و همکاری بین دولتها و سایر اسناد بینالمللی بر حل مسالمتآمیز اختلافات تأکید دارند، اما همچنان شاهد بدترین نوع نسلکشی و جنایات علیه بشریت هستیم.
استاد دانشگاه تهران تصریح کرد: باید پاسخ داد چرا مذاکرات، میانجیگریها و اقدامات کشورهای واسط به نتیجه نمیرسد؟ چرا سازمانهای بینالمللی قادر به رفع بحران نیستند؟ آیا برای نهادها و سازمانهای منطقهای باید رسالتی برای استقرار صلح و امنیت قائل شد؟ و آیا کشورهایی که میتوانند نقض قواعد را محکوم و از قربانی حمایت کنند اما سکوت میکنند، در از بین رفتن جان انسانها شریک نیستند؟
امینزاده، تأکید کرد: سازمانهای بینالمللی که میتوانستند با ابزارهای در اختیار خود جلوی وخامت اوضاع و فجایع بشری را بگیرند اما مرتکب ترک فعل شدند، به نوعی مسئولیت بینالمللی متوجهشان است و مکانیسم جبران خسارت توسط ناقضان قواعد و کشورهایی که بیطرفی خود را نقض کردهاند، باید از سوی کشورهای قربانی قابل مطالبه باشد.
وی خاطرنشان کرد: مهم در استقرار صلح، هزینهساز کردن نقض قواعد بینالمللی است تا دولتهایی که به دلیل رقابت یا سلطهطلبی به دنبال جنگ هستند، پیش از اقدام به عواقب آن بیندیشند.
همایش بینالمللی «صلح و جهان عاری از خشونت از منظر حقوق بینالملل و ادیان توحیدی» به همت موسسه بینالمللی تقارب فرهنگها برگزار شد و افزون بر اساتید دیگر کشورها، شماری از اساتید ایرانی از جمله الهام امینزاده، سیدضیاء هاشمی، محمد مهدی غمامی، حجتالاسلاموالمسلمین حاجابوالقاسم دولابی و احمدعلی محسنزاده در آن حضور داشتند.
انتهای پیام/