عتباتی: روسای دادگاه‌های بخش باید در سلامت کاری، رعایت حقوق مردم و اجرای عدالت پیشگام باشند/عملکرد حوزه‌های قضایی باید هم از نظر کمی و هم از نظر کیفی ارزیابی شود

نشست بررسی وضعیت عملکرد دادگاه‌های بخش استان تهران با حضور ناصر عتباتی رئیس کل دادگستری استان تهران و رؤسای دادگاه‌های بخش استان برگزار شد.

ناصر عتباتی رئیس کل دادگستری استان تهران در نشست بررسی وضعیت عملکرد دادگاه‌های بخش استان تهران ضمن خیرمقدم به حاضران و قدردانی از تلاش‌های شبانه‌روزی مدیران و کارکنان مجموعه قضایی استان بر ضرورت ارتقای کیفیت خدمت‌رسانی قضایی و توجه ویژه به حقوق مردم تاکید کرد.

وی در ابتدای سخنان خود با تسلیت ایام شهادت حضرت فاطمه زهرا (س)، یاد و خاطره شهدای انقلاب اسلامی، دفاع مقدس و شهدای مجموعه قضایی را گرامی داشت و برای توفیق خدمتگزاران نظام در مسیر تحقق عدالت و خدمت به مردم آرزوی موفقیت کرد.

رئیس کل دادگستری استان تهران با اشاره به جایگاه و اهمیت مسئولیت قضایی اظهار کرد: خدمت در سنگر احقاق حق و اجرای عدالت جایگاه و شان ویژه‌ای دارد و باید قدر این نعمت و فرصت خدمتگزاری را بدانیم چراکه در این مسئولیت، مأموریت ما گره‌گشایی از مشکلات مردم، حمایت از افراد مظلوم و رسیدگی به مطالبات کسانی است که برای احقاق حقوق تضییع‌شده خود به دستگاه قضایی پناه می‌آورند.

وی افزود: افرادی که با تضییع حقوق، تعرض به حیثیت یا تصرف ناحق اموال خود مواجه شده‌اند دستگاه قضایی را پناهگاه و مرجع رسیدگی به مشکلاتشان می‌دانند و این موضوع مسئولیت ما را در قبال مردم سنگین‌تر می‌کند؛ بنابراین شکرگزاری عملی این نعمت چیزی جز تلاش مضاعف، مسئولیت‌پذیری بیشتر و خدمت صادقانه‌تر به مردم نیست.

عتباتی با اشاره به شرایط و گستردگی ماموریت‌های برخی حوزه‌های قضایی بخش استان تهران بیان کرد: برخی از حوزه‌های قضایی بخش در استان تهران از حیث جمعیت و حجم مأموریت‌ها شرایطی دارند که با بعضی از شهرستان‌های سایر استان‌ها قابل مقایسه هستند به‌عنوان نمونه برخی حوزه‌ها با جمعیت قابل توجه و مراجعات گسترده مردم با ظرفیت محدود قضایی فعالیت می‌کنند.

وی ادامه داد: در برخی استان‌ها حوزه‌های قضایی وجود دارند که مجموع واحد‌ها و امکانات قضایی آنها با یک حوزه قضایی بخش در استان تهران برابری نمی‌کند با این حال همکاران ما در این حوزه‌ها با وجود محدودیت‌های موجود مسئولیت‌های سنگینی را بر عهده دارند و باید با تدبیر، برنامه‌ریزی و تلاش مضاعف، امور قضایی مردم را پیش ببرند.

رئیس کل دادگستری استان تهران با تاکید بر نقش مدیران حوزه‌های قضایی بخش بیان کرد: هر یک از شما در حوزه مسئولیت خود یک پاسدار عدالت و مدافع حقوق مردم هستید و باید با تمام توان در مسیر انجام وظایف و مأموریت‌های محوله حرکت کنید.

مدیران قضایی باید الگوی نظم، سلامت کاری و تکریم ارباب رجوع باشند

وی با تاکید بر ضرورت الگوبودن مدیران برای سایر کارکنان و قضات گفت: مدیر مجموعه قضایی باید در نظم و انضباط، پرکاری، تلاش، مسئولیت‌شناسی و وظیفه‌مداری پیشگام باشد و عملکرد او به‌گونه‌ای باشد که سایر همکاران به‌ویژه قضات جوان و تازه‌کار بتوانند از رفتار و شیوه مدیریتی وی الگوبرداری کنند.

عتباتی با اشاره به ضرورت رعایت حقوق مراجعان و اصحاب پرونده افزود: پاسخگویی مناسب به مردم، رعایت حقوق اصحاب پرونده، حفظ احترام و کرامت مراجعان، تکریم ارباب رجوع، پایبندی به اصول احقاق حق و اجرای عدالت و برخورداری از سلامت کاری، از جمله موضوعاتی است که باید همواره در عملکرد مدیران و مجموعه‌های قضایی مورد توجه قرار گیرد.

رئیس کل دادگستری استان تهران در ادامه با اشاره به برگزاری نشست‌های تخصصی با مدیران حوزه‌های قضایی استان اظهار کرد: این نشست سومین جلسه در ترکیب مشابه با مدیران حوزه‌های قضایی استان است که پس از برگزاری جلساتی با مدیران حوزه‌های قضایی غرب و شرق استان امروز با حضور روسای دادگاه‌های بخش برگزار می‌شود. هدف از برگزاری این نشست‌ها را آشنایی نزدیک‌تر مدیران با شرایط و عملکرد حوزه‌های قضایی هم‌تراز، تبادل تجربیات، بررسی رویه‌ها و رویکرد‌های مختلف و طرح مسائل و دغدغه‌های موجود است.

عتباتی افزود: در این جلسات تلاش می‌شود با ایجاد فضای تعامل، هم‌اندیشی و همفکری، مسائل و مشکلات حوزه‌های قضایی مطرح و بررسی شود تا با بهره‌گیری از تجربیات یکدیگر زمینه بهبود امور ارتقای فرآیند‌های قضایی و افزایش کیفیت خدمت‌رسانی به مردم فراهم شود.

وی با اشاره به نقش روسای دادگاه‌های بخش در تربیت و پرورش نیروی انسانی دستگاه قضایی اظهار کرد: بخشی از مسئولیت تربیت قضات تازه‌کار و نیرو‌های تازه‌وارد بر عهده مدیران حوزه‌های قضایی است و این مدیران باید با فراهم کردن زمینه کسب تجربه و مهارت قضات جوان را برای پذیرش مسئولیت‌های مهم‌تر و مدیریت‌های بزرگ‌تر در آینده آماده کنند. مدیران قضایی باید در این زمینه پیشگام و پیش‌قدم باشند و با ایفای نقش مؤثر در تربیت نیروی انسانی، زمینه ارتقای توانمندی‌های حرفه‌ای و مدیریتی همکاران را فراهم کنند.

سهم ۱۰ درصدی دادگاه‌های بخش از عملکرد قضایی استان تهران

رئیس کل دادگستری استان تهران گفت: اهمیت دادگاه‌های بخش صرفاً به میزان پرونده‌ها و حجم کار آنها محدود نمی‌شود، بلکه هر یک از این حوزه‌ها با توجه به موقعیت جغرافیایی، شرایط جمعیتی و ویژگی‌های خاص منطقه، با مسائل و مأموریت‌های متفاوتی مواجه هستند.

وی با اشاره به وجود موضوعات تخصصی و حساس در برخی مناطق از جمله مسائل صنعتی، زیست‌محیطی، اتباع غیرمجاز و موضوعات امنیتی خاطرنشان کرد: این شرایط اقتضا می‌کند روسای حوزه‌های قضایی با شناخت دقیق اقتضائات منطقه تحت مدیریت خود توجه ویژه‌ای به مسئولیت‌ها و مأموریت‌های محوله داشته باشند.

ارزیابی عملکرد حوزه‌های قضایی بر اساس شاخص‌های کمی و کیفی

عتباتی با اشاره به اهداف برگزاری نشست‌های تخصصی با مدیران قضایی گفت: این جلسات در مرحله نخست با هدف آشنایی با وضعیت حوزه‌های قضایی بررسی مسائل و مشکلات، تبیین برنامه‌ها، اهداف و سیاست‌های مجموعه قضایی استان و ایجاد زمینه تبادل تجربیات برگزار می‌شود و در ادامه نیز نتایج اقدامات و تصمیمات اتخاذشده مورد ارزیابی قرار خواهد گرفت.

وی افزود: پیش‌بینی شده است حدود دو ماه آینده بار دیگر با همین جمع نشست داشته باشیم و خروجی اقدامات، برنامه‌ها و تصمیمات مطرح‌شده در این جلسه را بررسی کنیم تا مشخص شود هر یک از حوزه‌های قضایی در مسیر اجرای برنامه‌ها چه اقداماتی انجام داده‌اند و به چه نتایجی دست یافته‌اند.

رئیس کل دادگستری استان تهران با اشاره به ضرورت ارزیابی دقیق عملکرد حوزه‌ها بیان کرد: بررسی عملکرد کمی از جمله وضعیت پرونده‌های الکترونیک، موجودی شعب، پرونده‌های مسن و معوق و سایر شاخص‌های آماری در کنار ارزیابی کیفی عملکرد قضایی باید مورد توجه قرار گیرد.

وی ادامه داد: کیفیت آرا و تصمیمات قضایی، اقدامات و تدابیر پیشگیرانه و رویکرد‌های اتخاذشده در راستای تحقق اهداف سند تحول و تعالی قوه قضاییه نیز از جمله شاخص‌هایی است که باید در ارزیابی عملکرد حوزه‌های قضایی مدنظر قرار گیرد.

نقش‌آفرینی همه حوزه‌های قضایی در تحقق سند تحول و تعالی

عتباتی با تاکید بر اینکه تحقق اهداف سند تحول و تعالی قوه قضاییه محدود به واحد‌های قضایی بزرگ و مراکز استان‌ها نیست، اظهار کرد: مدیران و قضات باید بدانند که حتی یک دادرس در یک حوزه قضایی بخش و دورافتاده نیز می‌تواند منشا اقدامات ارزشمند و اثرگذار باشد اقداماتی که گاهی آثار آن از سطح یک حوزه قضایی فراتر می‌رود و ابعاد ملی پیدا می‌کند.

وی افزود: همان‌گونه که یک تصمیم یا رای قضایی می‌تواند آثار گسترده و ماندگاری داشته باشد عملکرد هر یک از همکاران قضایی نیز در تحقق اهداف کلان دستگاه قضایی مؤثر است بنابراین رؤسای حوزه‌های قضایی باید با جدیت در مسیر اجرای سند تحول و تعالی، برنامه عملیاتی دادگستری استان تهران و تفاهم‌نامه منعقدشده با معاونت راهبردی قوه قضاییه گام بردارند.

تعیین تکلیف پرونده‌های مسن و معوق

رئیس کل دادگستری استان تهران یکی از محور‌های مهم سند تحول و تعالی و برنامه عملیاتی دادگستری استان را ساماندهی پرونده‌های مسن و معوق عنوان کرد و گفت: موضوع پرونده‌های مسن و معوق، فرآیند‌های نامتعارف و ضرورت نظارت مستمر بر روند رسیدگی‌ها از جمله مباحث مهمی است که در برنامه‌های ابلاغی مورد تأکید قرار گرفته و لازم است تمامی واحد‌های قضایی با تمرکز ویژه به این موضوع بپردازند.

وی بیان کرد: تمرکز مدیران و شعب قضایی باید بر تعیین تکلیف پرونده‌های مسن و معوق باشد، اما در کنار آن نباید اجازه دهیم پرونده‌های جاری نیز به مرور زمان به پرونده‌های مسن و معوق تبدیل شوند.

عتباتی با اشاره به ضرورت برنامه‌ریزی زمان‌بندی‌شده برای کاهش موجودی پرونده‌ها افزود: مدیران حوزه‌های قضایی باید با تعیین برنامه مشخص پرونده‌های دارای سابقه اطاله رسیدگی را شناسایی و برای تعیین تکلیف آنها اقدام کنند.مدیریت صحیح موجودی شعب، نظارت بر فرآیند رسیدگی‌ها و استفاده از ظرفیت‌های آماری و مدیریتی، باید به‌گونه‌ای باشد که ضمن تعیین تکلیف پرونده‌های معوق از انباشت مجدد پرونده‌ها و ایجاد اطاله دادرسی جلوگیری شود.

رئیس کل دادگستری استان تهران تأکید کرد: مدیران حوزه‌های قضایی باید با برنامه‌ریزی دقیق در وهله نخست بر کاهش روز‌های تأخیر و تعیین تکلیف پرونده‌های مسن و معوق تمرکز کنند و هم‌زمان با مدیریت ورودی و موجودی پرونده‌ها از تبدیل پرونده‌های جاری به پرونده‌های معوق جلوگیری کنند.

تکریم ارباب رجوع و ارتقای رضایتمندی مردم

وی رضایتمندی مراجعان را از موضوعات مهم در ارزیابی عملکرد حوزه‌های قضایی دانست و گفت: ارتقای رضایتمندی مردم نیازمند مجموعه‌ای از اقدامات مدیریتی، اخلاقی و رفتاری است و مدیران باید در کنار شاخص‌های کمی و آماری به این موضوع نیز توجه ویژه داشته باشند.

عتباتی با تأکید بر ضرورت رعایت کرامت و حرمت مراجعان تصریح کرد: یکی از مهم‌ترین موضوعات در خدمت‌رسانی قضایی نحوه برخورد و تعامل با مردم است. باید خود را جای مراجعه‌کننده قرار دهیم و ببینیم اگر شخصاً برای پیگیری یک موضوع به دستگاه قضایی مراجعه کنیم چه انتظاری از مجموعه داریم همان انتظار را باید در برخورد با مردم رعایت کنیم.

وی افزود: مردم انتظار دارند پرونده‌هایشان با دقت، صحت و در زمان مناسب رسیدگی شود و در تمام مراحل رسیدگی نیز احترام و کرامت آنان حفظ شود. رعایت حقوق مراجعان، برخورد مناسب، پاسخگویی شایسته و پرهیز از اطاله دادرسی نقش مؤثری در افزایش رضایتمندی عمومی و تقویت سرمایه اجتماعی دستگاه قضایی دارد.

رئیس کل دادگستری استان تهران با اشاره به ضرورت صدور آرای مستدل و متقن خاطرنشان کرد: تصمیمات قضایی باید از چنان استحکام و استدلالی برخوردار باشند که حتی طرفی که رأی به زیان او صادر شده منطق و مبانی قانونی آن را درک کند. سرعت و دقت در رسیدگی، رعایت هزینه‌های قانونی و جلوگیری از رفت‌وآمد‌های غیرضروری نیز باید مورد توجه جدی قرار گیرد.

صیانت از اراضی ملی و مقابله با ساخت‌وساز‌های غیرمجاز

عتباتی در ادامه صیانت از بیت‌المال و حفاظت از اراضی ملی و منابع طبیعی را از دیگر اولویت‌های مهم مدیران حوزه‌های قضایی استان تهران برشمرد و اظهار کرد: برخی حوزه‌های قضایی استان به دلیل برخورداری از اراضی ملی، منابع طبیعی، پهنه‌های جنگلی و پوشش‌های گیاهی خاص با مسئولیت‌ها و حساسیت‌های ویژه‌ای در زمینه حفاظت از این سرمایه‌های عمومی مواجه هستند. مدیران قضایی باید در زمینه حفاظت از بیت‌المال نسبت به سایر بخش‌ها حساسیت بیشتری داشته باشند و اجازه ندهند تعرض، تصرف غیرقانونی، ساخت‌وساز‌های غیرمجاز و تغییر کاربری اراضی کشاورزی به‌راحتی صورت گیرد.

عتباتی بیان کرد: دستگاه‌های متولی از جمله جهاد کشاورزی، منابع طبیعی، امور اراضی و آب منطقه‌ای باید به وظایف قانونی خود عمل کنند و مدیران قضایی نیز با مطالبه‌گری و نظارت میدانی عملکرد این دستگاه‌ها را در انجام مسئولیت‌هایشان پیگیری کنند. صرف انتظار برای وقوع تخلف و ارسال گزارش به دستگاه قضایی کافی نیست بلکه باید با نظارت و مراقبت مستمر از شکل‌گیری تخلفات جلوگیری شود.

پیشگیری از وقوع جرم باید به جای برخورد پس از وقوع تخلف در اولویت باشد

رئیس کل دادگستری استان تهران با تاکید بر اینکه هنر دستگاه قضایی باید پیشگیری از وقوع جرم باشد اظهار کرد: نباید اجازه دهیم تخلفات و تعرض به حقوق عمومی شکل بگیرد و پس از تحمیل هزینه‌های سنگین تازه وارد مرحله رسیدگی و صدور رأی شویم بلکه باید کانون‌های فساد، زمینه‌های وقوع جرم و بستر‌های شکل‌گیری تخلفات را از ابتدا شناسایی و برای جلوگیری از آنها اقدام کنیم.

وی بیان کرد: ساخت‌وساز‌های گسترده و چندطبقه یک‌شبه ایجاد نمی‌شوند و معمولاً در طول زمان قابل مشاهده و شناسایی هستند بنابراین باید بررسی شود چرا با وجود امکان نظارت و پیشگیری اجازه داده می‌شود چنین تخلفاتی شکل بگیرد و پس از آن هزینه‌های سنگین تخریب و برخورد قضایی به مجموعه تحمیل شود.

عتباتی بیان کرد: مدیران حوزه‌های قضایی باید با نظارت میدانی، رصد مستمر و مطالبه‌گری از دستگاه‌های مسئول مانع شکل‌گیری تخلفات شوند چراکه انتظار مردم از دستگاه قضایی در صیانت از حقوق عمومی و بیت‌المال انتظاری جدی است و این مسئولیت باید با حساسیت و جدیت دنبال شود.

در ادامه این نشست عملکرد دادگاه‌های بخش استان تهران در حوزه‌های مختلف قضایی مورد بررسی و ارزیابی قرار گرفت و حاضران به بیان دیدگاه‌ها، مسائل، چالش‌ها و پیشنهاد‌های خود در راستای ارتقای کیفیت و سرعت رسیدگی به پرونده‌ها، بهبود فرآیند‌های قضایی و افزایش رضایتمندی مراجعان پرداختند.

انتهای پیام/