فیلمساز کودک و نوجوان بعد از جشنواره تنها می‌ماند/ مشکل سینمای کودک فقط بودجه نیست؛ زمان هم نداریم
مرتضی رحیمی، کارگردان فیلم سینمایی «آن دو»، درباره میزان جریان‌سازی جشنواره بین‌المللی فیلم‌های کودکان و نوجوانان اصفهان در حوزه سینمای کودک و نوجوان و در گف‌وگو با میزان اظهار کرد: مهم‌ترین بخش جشنواره کودکان و نوجوانان این است که بیشتر فیلم‌هایی که در این جشنواره شرکت می‌کنند، یکی از اهدافشان حضور در جشنواره فیلم کودک و نوجوان است. این موضوع به نوعی از ساخت آثار کودک و نوجوان حمایت می‌کند و انگیزه خوبی برای فیلمساز ایجاد می‌کند تا اثرش را بسازد و در یک میدان رقابت دوستانه برای فیلم ساز‌های این ژانر حضور داشته باشد.
وی افزود: از یک بعد دیگر اگر بخواهیم به جشنواره نگاه کنیم، ضعف‌هایی هم وجود دارد؛ چراکه فیلمسازان کودک و نوجوان با این امید وارد جشنواره می‌شوند که اگر فیلمشان دیده شود، مسیر ادامه فعالیتشان هموار شود و برای اکران و تولید آثار بعدی مورد توجه قرار بگیرند.
فیلم‌ها بعد از جشنواره رها می‌شوند
رحیمی ادامه داد: انتظار می‌رود سازمان‌های مرتبط مانند بنیاد سینمایی فارابی یا نهاد‌های دیگر، بعد از جشنواره سراغ فیلمسازانی که در حوزه کودک و نوجوان فعالیت کرده‌اند، بروند و از آنها حمایت کنند، اما این اتفاق بعد از جشنواره رخ نمی‌دهد و فیلم‌هایی که در جشنواره کودک حضور پیدا می‌کنند، عملاً بعد از پایان جشنواره رها می‌شوند یعنی بعد از آنکه هیجان و فضای جشنواره تمام می‌شود، فیلمساز و اثر هر دو رها می‌شوند.
وی افزود: درحالی که انتظار می‌رود بعد از جشنواره، برای اکران این آثار زمان مشخصی در سینما‌ها در نظر گرفته شود تا در کنار دیگر فیلم‌های پرهزینه و آثار پرفروش و پرچهره، این فیلم‌ها هم به شکل منصفانه اکران و دیده شوند.
بسیاری از فیلم‌های کودک و نوجوان در اکران می‌سوزند
این کارگردان با اشاره به شرایط دشوار اکران برخی آثار کودک و نوجوان بیان کرد: بسیاری از این فیلم‌ها در اکران می‌سوزند و فیلمساز را سرخورده می‌کنند. در نتیجه، فیلمسازی که یکی دو فیلم کودک و نوجوان ساخته است، ممکن است دیگر سراغ این حوزه نرود.
رحیمی افزود: اگر یک اثر عروسکی یا انیمیشن باشد، شرایط تا حدی متفاوت است؛ چراکه انیمیشن در حال حاضر بازار بهتری دارد و بیشتر می‌فروشد. اما فیلم‌هایی که داستانی و رئال هستند و با شخصیت‌های واقعی و بازیگران ساخته می‌شوند، یعنی آثار درام اجتماعی و خانوادگی درباره کودکان، مخاطب چندانی ندارند.
نبود اکران مناسب، سرمایه‌گذار را هم سرخورده می‌کند
وی ادامه داد: اگر سرمایه‌گذار یک اثر کودک و نوجوان شخصی باشد، با شکست مواجه می‌شود و اگر نهاد دولتی هم سرمایه‌گذاری کرده باشد، وقتی اثر به نتیجه نرسد، آن نهاد نیز سرخورده می‌شود و دیگر از فیلمساز برای ساخت اثر بعدی حمایت نمی‌کند.
رحیمی تأکید کرد: همه این مسائل به یک برنامه‌ریزی درست برای اکران فیلم‌هایی برمی‌گردد که در جشنواره کودک حضور دارند یا اساساً برای کودکان و نوجوانان ساخته می‌شوند؛ موضوعی که متأسفانه وجود ندارد و بلافاصله بعد از جشنواره، این آثار رها می‌شوند.
باید به ذهنیت بچه‌های امروز نزدیک شویم
مرتضی رحیمی، کارگردان فیلم سینمایی «آن دو»، درباره اثرگذاری و ماندگاری فیلم‌های کودک و نوجوان گفت:
نسل بچه‌های امروز، از نظر ذهنی و اطلاعاتی بسیار به‌روزتر از نسل ما هستند و اگر بخواهیم برای آنها فیلم موفقی بسازیم، باید به ذهنیتشان بسیار نزدیک شویم.
رحیمی ادامه داد: خود من دو کار در دهه ۷۰ درباره شهید ساخته‌ام که تجربه اکران هم داشته‌اند و یکی از فیلم‌ها نیز به‌زودی به صورت آنلاین عرضه می‌شود، اما امروز اگر بخواهیم در این حوزه موفق باشیم، باید خودمان را با ذهنیت بچه‌های امروزی هماهنگ کنیم.
وی گفت: حتی به نظرم می‌توان از فیلمنامه‌نویسان نوجوان استفاده کرد؛ آنها ایده‌هایی دارند و خودشان بهتر می‌دانند چه می‌خواهند، ما با این نسل فاصله زیادی داریم و همیشه نمی‌توانیم ذهنیت آنها را به‌درستی درک کنیم.
وقتی بودجه پایین باشد، کیفیت هم قربانی می‌شود
این کارگردان یکی دیگر از مشکلات تولید آثار کودک و نوجوان را پایین بودن بودجه دانست و بیان کرد: در مواردی ابتدا تله فیلم تولید می‌شوند و بعد پروانه آنها به سینمایی تبدیل می‌شود تا بتوانند در جشنواره حضور پیدا کنند، چون وقتی تعداد فیلم‌ها کم باشد، بعضی آثار به این شکل وارد جشنواره می‌شوند.
رحیمی افزود: وقتی بودجه خیلی پایین باشد، فیلمساز مجبور می‌شود از خیلی چیز‌ها بزند و نمی‌تواند همه عناصر لازم برای تولید یک اثر باکیفیت را در اختیار داشته باشد.
فیلم را نباید دو ماه مانده به جشنواره ساخت
وی با انتقاد از روند حمایت از تولید آثار جشنواره‌ای گفت: متأسفانه همیشه نهاد‌ها و سازمان‌هایی که می‌خواهند برای جشنواره کودک یا جشنواره فجر فیلم بسازند، همه چیز را رها می‌کنند و دو یا سه ماه مانده به جشنواره، ناگهان شروع به حمایت از چند کار می‌کنند تا آثار را به جشنواره برسانند.
این کارگردان ادامه داد: در چنین شرایطی به خاطر زمان محدود از کیفیت تولید تا فیلمنامه پایین می‌آید و حتی گاهی جشنواره شروع شده، اما تدوین فیلم هنوز تمام نشده یا صداگذاری آن باقی مانده است و در نخستین روز‌های جشنواره، فیلم هنوز خروجی نهایی نیست.
تولید با فرصت کافی، نتیجه متفاوتی دارد
رحیمی گفت: اگر فیلمساز فرصت داشته باشد، شرایط کاملاً متفاوت می‌شو مثلاً اگر پروانه ساخت من امروز صادر شود و فرصت داشته باشم، می‌توانم پنج یا شش ماه زمان برای تولید در اختیار داشته باشم، فیلمنامه را دوباره بررسی کنم، پیش‌تولید درستی انجام دهم، بازیگران را دورخوانی کنم، بودجه مناسبی داشته باشم و فیلم را با فرصت کافی بسازم.
وی افزود: چنین فیلمی قطعاً با اثری که یک یا دو ماه مانده به جشنواره با عجله ساخته می‌شود، تفاوت زیادی خواهد داشت و کیفیت آن نیز متفاوت خواهد بود.
یک سال جشنواره را عقب بیندازیم، بهتر از تولید عجولانه است
این کارگردان درباره راهکار حل مشکلات تولید آثار جشنواره‌ای پیشنهاد کرد: حتی اگر لازم باشد یک سال جشنواره را برگزار نکنیم یا فیلمی را به جشنواره امسال نرسانیم، به نظرم بهتر است این کار را انجام دهیم و اگر قرار است مثلاً فیلمی برای جشنواره فجر یا جشنواره کودک آماده شود، می‌توان به تهیه‌کننده و کارگردان گفت امسال به جشنواره نرسد و با زمان کافی برای جشنواره سال بعد آماده شود.
وی ادامه داد: اگر قرار باشد برای جشنواره کودک در مرداد یا مهر فیلم آماده کنیم، بهتر است بودجه از زمستان سال قبل تعریف شود تا فیلمساز بتواند از قبل برنامه‌ریزی کند، حتی اگر از زمستان و پیش از عید این اتفاق بیفتد، می‌توان در اردیبهشت و خرداد با حوصله فیلمبرداری کرد و مراحل تدوین و صداگذاری را نیز به‌موقع انجام داد.
مشکل از بودجه‌ای است که دیر می‌رسد
رحیمی در پایان تأکید کرد: بخش زیادی از این مشکلات به مسئله بودجه برمی‌گردد، چون بودجه به‌موقع نمی‌رسد و تا شهریور و مهر مشخص نیست قرار است چه اتفاقی بیفتد، در اردیبهشت هنوز نمی‌دانیم چه وضعیتی داریم، اما بعد از شهریور ناگهان بودجه می‌رسد و گفته می‌شود حالا باید سریع فیلم را بسازیم و به جشنواره برسانیم.
مرتضی رحیمی، کارگردان فیلم سینمایی «آن دو»، با اشاره به نمونه‌ای از مشکلات تولید آثار کودک و نوجوان گفت: برای یکی از فیلم‌هایی که قرار بود به جشنواره برسد، بودجه و اقساط به‌موقع پرداخت نشد و در نتیجه، مراحل تدوین و جلوه‌های ویژه فیلم به پایان نرسید و اثر نتوانست به جشنواره برسد.
وی افزود: همه این مسائل دوباره به همان مشکل بودجه برمی‌گردد و اگر زمان درست و کافی در اختیار فیلمساز قرار داده شود، بسیاری از مدیران نیز دغدغه دارند و تلاش می‌کنند، اما وقتی بودجه وجود نداشته باشد، دست مدیران هم بسته است.
جشنواره بعدی باید از پایان جشنواره امسال آغاز شود
این کارگردان با اشاره به نقش مدیران بالادستی سینما در برنامه‌ریزی برای تولید آثار کودک و نوجوان گفت: به نظرم مدیران بالادستی سینما نباید نزدیک عید یا در آستانه جشنواره به فکر تولید آثار بیفتند و وقتی جشنواره امسال تمام شد، باید از همان زمان برای جشنواره سال بعد برنامه‌ریزی کنند.
رحیمی ادامه داد: مدیران باید بلافاصله بعد از پایان جشنواره، دو موضوع را در نظر بگیرند؛ نخست اینکه برای فیلم‌هایی که در جشنواره حضور داشته‌اند، فکری برای اکران درست و مناسب کنند و دوم اینکه از همین حالا سبد فیلم‌های جشنواره سال بعد را ببندند و باید قصه‌های رنگارنگ و متنوعی انتخاب شوند و هر کدام که تصویب شد، از همان زمان مراحل تولیدش را آغاز کنند تا فیلم باکیفیت و با فرصت کافی برای جشنواره سال بعد آماده شود.
انتهای پیام/
