آنچه باید از «طاعون» بدانیم؛ از راه‌های انتقال تا تفاوتش با کرونا

آمیتیس رمضانی، رئیس انجمن متخصصین عفونی کشور در گفت‌و‌گو با میزان در تشریح ابعاد حادثه اخیر در روسیه که منجر به ابتلا به طاعون شد، گفت: بر اساس اطلاعات موجود، ابتلای این فرد ناشی از یک حادثه آزمایشگاهی و شکستن نمونه آلوده بوده است؛ بنابراین، این رویداد را نباید به معنای شیوع بیماری در سطح جامعه تعبیر کرد. طاعون در اصل یک بیماری باکتریایی با مخزن حیوانی است که در صورت شناسایی سریع، با پروتکل‌های آنتی‌بیوتیکی استاندارد و مؤثر کاملاً قابل مهار است و برخلاف تصورات عمومی، با آن هراس‌های تاریخی تفاوت‌های بنیادینی دارد.

وی راه انتقال این بیماری را متکی بر زنجیره‌ای از جوندگان و حشرات ناقل دانست و تشریح کرد: چرخه اصلی انتقال بیماری از طریق مخازن طبیعی یعنی جوندگان است. کک‌ها پس از خون‌خواری از این جوندگان آلوده، به عنوان ناقل اصلی عمل می‌کنند و با گزش انسان، میکروب را وارد جریان خون فرد می‌کنند. همچنین تماس مستقیم با لاشه حیوانات آلوده و ورود میکروب از طریق خراش‌های پوستی، یکی دیگر از مسیر‌های انتقال است.

رمضانی در خصوص گونه‌شناسی و علائم بیماری، آن را به سه شکل اصلی دسته‌بندی کرد و اظهار کرد: شایع‌ترین شکل بیماری، «طاعون بوبونیک» است که در آن غدد لنفاوی در نواحی گردن، زیر بغل و کشاله ران دچار تورم و درگیری شدید می‌شوند. در صورتی که باکتری وارد جریان خون شود، «طاعون سپتیک» ایجاد می‌گردد که با حال عمومی وخیم‌تر و علائم شدیدتر همراه است. اما جدی‌ترین و خطرناک‌ترین نوع بیماری، «طاعون ریوی» است. در این حالت، عفونت از طریق خون به ریه‌ها سرایت کرده و علاوه بر وخامت حال بیمار، بیماری به شکل مسری درمی‌آید؛ چرا که تنها در این فرم از بیماری، ترشحات تنفسی فرد مبتلا می‌تواند افراد در تماس نزدیک را آلوده کند.

وی در خصوص تدابیر پیشگیرانه و درمان‌های لازم تاکید کرد: بلافاصله پس از تشخیص یا احتمال مواجهه با فرم ریوی بیماری، قرنطینه افراد در تماس و حتی پیشگیری دارویی (تجویز آنتی‌بیوتیک پیش از ظهور علائم) الزامی است. این رویکرد پیشگیرانه می‌تواند از بروز فوت و گسترش زنجیره انتقال به سرعت جلوگیری کند.

رئیس انجمن متخصصین عفونی کشور، در پاسخ به نگرانی‌های احتمالی پیرامون عوارض بلندمدت این بیماری، با تاکید بر تفاوت‌های ساختاری میان باکتری‌ها و ویروس‌ها، بیان کرد: بیماری‌های باکتریایی نظیر طاعون، فاقد ماهیت ویروسی هستند که بتوانند در ژنوم سلول‌های انسانی ادغام شوند و عوارض جانبی مزمن و درازمدتی مشابه آنچه در بیماری کرونا مشاهده شد، ایجاد کنند. عفونت‌های باکتریایی نیازمند درمان سریع با آنتی‌بیوتیک هستند و پس از طی دوره درمان و پاکسازی باکتری، عوارض ماندگار یا آسیب‌های ثانویه در بدن بیمار باقی نمی‌ماند.

رمضانی درباره وضعیت پایش بیماری در کشور اطمینان داد و افزود: خوشبختانه سیستم‌های پایش حیات‌وحش در ایران به طور مستمر جوندگان و حشرات ناقل را رصد می‌کنند. تاکنون هیچ موردی از آلودگی در مخازن جوندگان یا ناقلین در کشور گزارش نشده است و این حوادث پراکنده، ارتباطی با وضعیت زیست‌محیطی کشور ندارد. بنابراین، جای نگرانی برای عموم مردم وجود ندارد و صرفاً حفظ مراقبت‌های معمول در مواجهه با حیات‌وحش کافی است.

انتهای پیام/