معاون اجتماعی قوه قضاییه: سرمایه اجتماعی راز ماندگاری نظام اسلامی است/ پیشگیری از جرم بدون مشارکت مردم امکان‌پذیر نیست

مهدی امیری‌اصفهانی معاون اجتماعی و پیشگیری از وقوع جرم قوه قضاییه در جریان بازدید از خبرگزاری دفاع مقدس به‌مناسبت هفته دفاع مقدس یاد و خاطره امام شهدا، امام شهید و شهدای والامقام را گرامی داشت و با اشاره به نقش مردم در دفاع مقدس هشت ساله اظهار داشت: آنچه باعث پیروزی اصلی انقلاب و کشور در مقابل رژیم بعث عراق شد، مردم بودند که در قالب بسیج مردمی با همراهی در عرصه میدانی و پشتیبانی، انرژی آزاد کردند که آثار آن در سال‌های بعد ظهور پیدا کرد.

معاون اجتماعی و پیشگیری از وقوع جرم قوه قضائیه گفت: انرژی‌ای که در جنگ هشت ساله توسط مردم آزاد شد، نسل به نسل منتقل شد و به نسل امروز رسید که افتخاری برای این کشور و این نظام هستند. بنا به تعبیر مقام معظم رهبری (مدظله‌العالی) در اولین پیام پس از انتخابشان، فرمودند: این مردم بودند که کشور را راهبری کردند.

وی افزود: اگر امروز می‌بینیم علی‌رغم هجمه گسترده‌ای که در طول یک سال و چند ماه گذشته بر کشور ما وارد شد و نه‌تنها در این مدت اخیر، بلکه در طول ۴۸ سالی که از پیروزی انقلاب می‌گذرد، دشمن به نتیجه نرسید، قطعاً مرهون حضور مؤثر مردم در صحنه بوده است.

امیری‌اصفهانی با اشاره به جنگ تحمیلی هشت‌ساله گفت: در آن جنگ، ما تنها با یک کشور مواجه نبودیم؛ کشور‌های متعددی در پشت صحنه یا به‌صورت علنی با صدام همکاری می‌کردند. در شرایطی که از نظر امکانات و تجهیزات دفاعی در وضعیت مناسبی قرار نداشتیم، تنها با پشتیبانی، همدلی، همراهی و ایستادگی مردم بود که این کشور به افتخاری بزرگ دست یافت و به پیروزی رسید.

وی تأکید کرد: این انرژی، این نگاه و این باور تا امروز منتقل شده است. امروز می‌بینیم فرماندهان اصلی، مسئولان مختلف و حتی مردم مورد هجمه قرار می‌گیرند، اما نظام همچنان به قوت خود باقی است و دنیا از این ایستادگی به شگفت آمده است. علت اصلی این پایداری نیز چیزی جز حضور و همراهی مردم نیست.

معاون اجتماعی و پیشگیری از وقوع جرم قوه قضاییه با اشاره به اظهارات اخیر دبیرکل ناتو گفت: همین چند روز پیش، دبیرکل ناتو اذعان کرد که در عملیات نظامی انجام‌شده علیه ایران از سوی ارتش تروریستی آمریکا و رژیم پلید صهیونیستی، پشتیبانی جدی کشور‌های عضو ناتو وجود داشته است. البته ظاهراً یک یا دو کشور عضو ناتو در این همراهی مشارکت نداشتند، اما همین اقرار نشان داد که همچنان جبهه استکبار و غرب، با رهبری و پشتیبانی کشور‌های عضو ناتو و برخی هم‌پیمانان منطقه‌ای، با تمام توان برای ساقط کردن این نظام وارد میدان شده‌اند، اما مردم اجازه ندادند. این موضوع نشان می‌دهد که اگر در هر عرصه‌ای به‌جز سرمایه اجتماعی مردم تمرکز کنیم، به نتیجه مطلوب نخواهیم رسید.

امیری‌اصفهانی با تأکید بر نقش مردم در انتظام‌بخشی به امور اجتماعی گفت: در حوزه انتظام‌بخشی امور اجتماعی، پیشگیری از رفتار‌های ناهنجار، کاهش آسیب‌های اجتماعی و پیشگیری از وقوع جرم نیز بدون مشارکت مردم، که نقطه کانونی اصلاح و سامان‌بخشی جامعه هستند، نمی‌توان به نتیجه رسید.

وی افزود: اگر تمرکز ما بر وضعیت مردم است، به دلیل ظرفیت انکارناپذیر آنان است. این پرسش مطرح می‌شود که چگونه باید از ظرفیت مردم استفاده کرد؟ مردم باید خود به این نقش‌آفرینی مؤثر توجه داشته باشند و به این باور برسند که می‌توانند نقش خود را ایفا کنند. مسئولیت‌پذیری اجتماعی یکی از ابزار‌ها و رویکرد‌های مؤثر در عرصه پیشگیری است.

معاون اجتماعی و پیشگیری از وقوع جرم قوه قضائیه تصریح کرد: اگر مردم ما به این نقش ویژه خود توجه داشته باشند، اساساً نیازی به هیچ‌گونه مداخله، راهبری یا مدیریت دیگری نخواهد بود. همان‌گونه که پس از تجاوز نظامی آمریکا و رژیم صهیونیستی، مردم در هدایت کشور نقش‌آفرینی کردند، در حوزه اصلاح امور، پیشگیری از آسیب‌ها و هنجارسازی نیز می‌توانند خود راهبری و مدیریت این مسیر را بر عهده بگیرند و آن را پیش ببرند.

فناوری و هوش مصنوعی؛ فرصت و تکلیف

وی با اشاره به رشد سریع حوزه علم و فناوری گفت: امروز حوزه علم و فناوری به سرعت رشد می‌کند و اگر ما همراه با این رشد حرکت نکنیم، عقب می‌افتیم. در قانون اساسی جمهوری اسلامی ایران یکی از تکالیف مورد تصریح، استفاده از تجارب و علوم و فنون پیشرفته بشری و تلاش برای ارتقای آن است.

امیری‌اصفهانی افزود: بنابراین ما مکلفیم در عین حال که در حوزه سایبری، عرصه فضای مجازی و هوشمندسازی تلاش جدی می‌کنیم، از این ظرفیت بهره‌برداری مناسبی داشته باشیم، هم عقب‌ماندگی‌های خود را جبران کنیم و هم بر این حوزه مسلط شویم تا بتوانیم از منافع آن استفاده کرده و دغدغه‌ها و نگرانی‌های احتمالی را به حداقل برسانیم. همچنین وظیفه داریم از این ظرفیت، به‌عنوان یکی از موضوعات پیشرفت در دنیا، بهره ببریم.

معاون اجتماعی و پیشگیری از وقوع جرم قوه قضاییه ادامه داد: امروز جوامع پیشرفته و نظام‌های مدیریت کلان اجتماعی در دنیا از این ظرفیت استفاده می‌کنند. حتی اگر دشمنان، معاندان و مخالفان ما بخواهند این ظرفیت را علیه ما به کار بگیرند، با تمسک به آیه شریفه قرآن که می‌فرماید: «فَمَنِ اعْتَدَى عَلَیْکُمْ فَاعْتَدُوا عَلَیْهِ بِمِثْلِ مَا اعْتَدَى عَلَیْکُمْ»، تکلیف ما این است که از این ظرفیت در مسیر مقابله با رویکرد‌های نامناسب معاندان و مخالفان بهره بگیریم.

وی گفت: اصل موضوع این است که این ظرفیت فناورانه رو به رشد را به‌عنوان یک فرصت در نظر بگیریم و از آن برای حکمرانی مطلوب و تنظیم مناسب ارتباطات و روابط اجتماعی در جامعه، هم در سطح ملی و هم با رویکرد اثربخشی در سطح فراملی، به‌طور کامل استفاده کنیم.

سه نکته کلیدی در حوزه پیشگیری

امیری‌اصفهانی سه نکته را در این زمینه مورد توجه قرار داد و گفت: نخست آنکه باید به اثرگذاری رفتار‌های ناهنجار و آسیب‌های اجتماعی در گسترش دامنه وقوع جرم توجه کنیم و از این موضوع غفلت نکنیم. دوم آنکه به شواهد علمی و میدانی که موجب شناخت و درک صحیح از واقعیت‌های اجتماعی و مناسبات انسانی می‌شود، توجه داشته باشیم. این امر مستلزم آن است که جامعه‌شناسان، خبرگان حوزه‌های اجتماعی، محافل علمی و دانشگاهی و همه ظرفیت‌های نخبگانی کشور که می‌توانند شناخت دقیق‌تری در اختیار ما قرار دهند، در حوزه‌های نظری، عملی و میدانی، در کنار گزارش‌های مراجع مختلف از جمله مراجع انتظامی، قضایی و اجتماعی، دست به دست هم دهند و زمینه ارتقای اشراف و شناخت ما را فراهم کنند.

وی سومین نکته را استفاده از ظرفیت‌های فناورانه، از جمله هوشمندسازی و به‌ویژه هوش مصنوعی، دانست و عنوان کرد: باید امکان تجزیه و تحلیل دقیق وضعیت موجود و وضعیت آتی را داشته باشیم و بر اساس نتایج این تحلیل‌ها، برنامه‌های مناسب را طراحی کنیم.

معاون اجتماعی و پیشگیری از وقوع جرم قوه قضاییه تصریح کرد: هم‌اکنون در معاونت اجتماعی و پیشگیری از وقوع جرم، در هر سه حوزه مورد اشاره تمرکز داریم. از امکانات فناورانه برای تجزیه و تحلیل استفاده می‌کنیم، با مجموعه‌های علمی و پژوهشی تعامل داریم و داده‌ها و اطلاعات دقیق نظری و علمی را دریافت می‌کنیم. همچنین راهکار‌ها و نظریه‌های تنظیم‌گر اجتماعی را مطالبه کرده و مشارکت این مجموعه‌ها را جلب می‌کنیم.

وی ادامه داد: در عرصه میدانی نیز اطلاعات انتظامی، اطلاعاتی، قضایی و سایر گزارش‌های مراجع میدانی و دستگاه‌های اجرایی را دریافت می‌کنیم و مهم‌تر از همه، مردم هستند که بهترین داوران و دقیق‌ترین تشخیص‌دهندگان مسائل و مشکلات‌اند. باید از ظرفیت مردم استفاده کنیم، واقعیت‌های عینی، ادراکی و احساسی آنان را دریافت کنیم و متناسب با پیشنهاد‌های ارزشمند مردم، مسیر مدیریت اجتماعی و پیشگیری را بازتعریف کرده و بر مبنای آن برنامه‌ریزی و پیگیری لازم برای اجرا را انجام دهیم.

نشاط اجتماعی؛ عامل مؤثر در پیشگیری از ناهنجاری

امیری‌اصفهانی در بخش دیگری از سخنان خود، نشاط اجتماعی را یکی از ظرفیت‌های مؤثر در پیشگیری از رفتار‌های ناهنجار معرفی کرد و گفت: تقویت نشاط اجتماعی با همکاری نهاد‌های فرهنگی، از جمله وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی، در دستور کار قرار دارد.

وی بیان داشت: اساساً هر موضوعی که رفتار انسان‌ها را از مدار تعادل خارج کند، نگاه آنان را به سمت موضوعات خاص و جهت‌گیری‌های معین سوق دهد و جامع‌نگری را مخدوش کند، زمینه‌ساز بروز ناهنجاری خواهد بود. خشونت، اعم از لفظی، فکری یا رفتاری، استرس به‌عنوان عاملی برای سوق دادن رفتار‌های متعارف به سمت رفتار‌های ناهنجار، روابط نامناسب و نامتعادل اجتماعی و مواردی از این دست، موجب افزایش گرایش به وقوع جرم می‌شود.

معاون اجتماعی و پیشگیری از وقوع جرم قوه قضاییه تأکید کرد: عواملی که می‌توانند این تعادل را بازآفرینی کنند، حتماً باید مورد توجه و تأکید قرار گیرند. یکی از این عوامل، نشاط اجتماعی است؛ البته نشاطی که با رعایت موازین، چارچوب‌های اخلاقی، انسانی و ارزشی همراه باشد.

وی بیان داشت: همه دستگاه‌هایی که متولی ایجاد و تأمین نشاط هستند، تمامی مجموعه‌های سازمان‌یافته‌ای که در عرصه اجتماعی دارای مسئولیت اجتماعی‌اند و نیز همه مردم که بازیگران و ذی‌نفعان اصلی سلامت و صلاح جامعه محسوب می‌شوند، می‌توانند در ایجاد نشاط نقش‌آفرین باشند؛ بنابراین باید بر این موضوع تمرکز کنیم و همه ظرفیت‌های دستگاه‌های مرتبط در حوزه‌های هنر، فرهنگ، ادب، شعر، فناوری، فضای مجازی، مدیریت و سیاست‌گذاری‌های کلان را به میدان بیاوریم تا هر عاملی که موجب خروج رفتار از حالت تعادل می‌شود، شناسایی شده و از این ظرفیت‌ها برای بازتعریف و اعاده آن بهره گرفته شود.

امیری‌اصفهانی در پایان متذکر شد: نشاط اجتماعی، اگر نگوییم در صدر، بی‌تردید در شمار مهم‌ترین عوامل کنترل و مدیریت در عرصه مدیریت اجتماعی قرار دارد.

انتهای پیام/