گزارش|
از پشت میله‌ها تا پشت خط تولید؛ کارآفرینان آذربایجان‌غربی که دروازه کار را باز کردند
بر پایه سند تحول و تعالی قوه قضاییه، اصلاح و بازپروری زندانیان و بازگرداندن شرافتمندانه آنان به جامعه یکی از محور‌های راهبردی دستگاه قضایی است و در همین چارچوب، توسعه اشتغال، مهارت‌آموزی و حرفه‌آموزی زندانیان به‌عنوان یکی از راهکار‌های مؤثر پیشگیری از تکرار جرم مورد توجه قرار گرفته است.
خبرگزاری میزان -
اشتغال زندانیان در واحد‌های تولیدی و صنعتی، علاوه بر ایجاد درآمد برای آنان و خانواده‌هایشان، زمینه کسب مهارت و فراهم شدن شرایط بازگشت آنان به جامعه را فراهم می‌کند؛ موضوعی که در سال‌های اخیر با مشارکت بخش خصوصی و کارآفرینان دنبال شده است.
در استان آذربایجان غربی نیز شماری از کارآفرینان با به‌کارگیری زندانیان در واحد‌های تولیدی خود، زمینه اشتغال و حرفه‌آموزی آنان را فراهم کرده‌اند. در همین راستا، با چهار کارآفرین فعال در این حوزه در شهرستان‌های سلماس، ماکو، ارومیه و بوکان گفت‌و‌گو کردیم؛ حمید گل‌نهالی تولیدکننده درب و پنجره ضدسرقت، لینا بایرام‌زاده مدیر کارخانه روان‌ذوب، مرضیه کبرایی تولیدکننده دستکش‌های طبی و صنعتی و محمد میرزاپور مدیر کارخانه ماهور صنعت، تولیدکننده تریلی کفی و ترانزیتی، که مجموعاً بیش از ۱۰۰ زندانی را در واحد‌های تولیدی خود به کار گرفته‌اند.
گل‌نهالی: اشتغال زندانیان را از طریق آموزش و توانمندسازی دنبال کردیم
حمید گل‌نهالی، تولیدکننده درب و پنجره ضدسرقت در سلماس، درباره انگیزه خود برای به‌کارگیری زندانیان اظهار کرد: با توجه به شرایط اقتصادی و معیشتی دشوار خانواده‌های زندانیان و ضرورت حمایت از آنان، تصمیم گرفتیم زمینه اشتغال این افراد را فراهم کنیم.
وی افزود: کارگاه ما به نیروی کار نیمه‌ماهر نیاز دارد و همین موضوع بستر مناسبی برای آموزش و توانمندسازی زندانیان در سطوح ماهر و نیمه‌ماهر فراهم می‌کند.
گل‌نهالی درباره سابقه فعالیت خود در این حوزه گفت: از سال ۱۳۹۸ تولید درب و پنجره ضدسرقت را آغاز کردیم و نیروی کار مورد نیاز را از طریق مددجویان تحت پوشش کمیته امداد و انجمن حمایت از زندانیان جذب کردیم.
این کارآفرین ادامه داد: زندانیان علاقه‌مند را در رده‌های ماهر، نیمه‌ماهر و کارگر خدماتی به کار می‌گیریم و از سال گذشته نیز با تصویب هیئت‌مدیره، زندانیان آزادشده را به‌طور رسمی در مجموعه استخدام کرده‌ایم.
وی درباره نحوه همکاری با سازمان زندان‌ها گفت: با بنیاد تعاون زندانیان قرارداد همکاری داریم و از روند همکاری کاملاً رضایت داریم. دستمزد نیز بر اساس تعرفه و قرارداد پرداخت می‌شود و برای کار بیشتر، اضافه‌پرداخت در نظر گرفته شده است.
گل‌نهالی درباره نحوه انتخاب نیرو‌ها نیز بیان کرد: در بدو ورود به شرکت از زندانیان آزمون مهارت گرفته و استعدادسنجی می‌شوند و سپس متناسب با استعداد و علاقه‌مندی هر فرد، او را به کار می‌گیریم.
وی درباره چالش‌های این نوع اشتغال گفت: چالش اصلی، ایجاد علاقه و انگیزه پایدار در میان مددجویان بود که با تشویق، جوایز و هدایا آن را مدیریت کردیم و اکنون شور یادگیری و استمرار در اشتغال میان مددجویان ایجاد شده است.
این کارآفرین درباره تأثیر اشتغال بر وضعیت زندانیان نیز اظهار کرد: تحول روحی و جسمی زندانیان را به‌عینه دیده‌ام؛ اشتغال باعث می‌شود روح و روان آنان سالم‌تر شود و عزت نفسشان افزایش پیدا کند.
گل‌نهالی گفت: حس بسیار خوبی دارم، زیرا توانسته‌ام راه کسب معاش آنان را برای یک عمر باز کنم و توانشان را برای زندگی اجتماعی افزایش دهم.
وی یکی از راهکار‌های توسعه اشتغال زندانیان را همکاری سازمان فنی و حرفه‌ای عنوان کرد و افزود: برگزاری دوره‌های آموزشی پیش از به‌کارگیری یا حین کار، صدور گواهینامه مهارت و اختصاص بسته‌های حمایتی وام برای اشتغال خانگی مددجویان آزادشده می‌تواند به توسعه این حوزه کمک کند.
بایرام‌زاده: می‌خواهیم زندانی پس از آزادی حداقل یک حرفه داشته باشد
لینا بایرام‌زاده، مدیر کارخانه روان‌ذوب در ماکو، انگیزه خود از اشتغال زندانیان را حمایت از خانواده‌های آنان و آموزش خود زندانیان عنوان کرد و گفت: می‌خواستیم افراد پس از آزادی، دست‌کم یک حرفه و شغل داشته باشند تا زنجیره خلاف و لغزش برای آنان قطع شود.
وی افزود: اشتغال، بهترین واکسن بازگشت به جرم است.
بایرام‌زاده درباره سابقه همکاری خود با بنیاد تعاون زندانیان اظهار کرد: دو سال است این همکاری را با قرارداد بنیاد تعاون زندانیان و با پرداخت دستمزد مطابق قانون کار آغاز کرده‌ایم.
وی ادامه داد: زندانیان پس از تأیید شورای طبقه‌بندی و کسب صلاحیت‌های قانونی، در قالب اشتغال رأی‌باز به کار گرفته می‌شوند و در حال حاضر ۲۵ نفر از زندانیان مرد در کارخانه ما مشغول به کار هستند.
این کارآفرین درباره شرایط مورد توجه برای ادامه همکاری با مددجویان گفت: علاقه‌مندی و سلامت روحی
برای ما اهمیت زیادی دارد تا فرد بتواند اشتغال مستمر داشته باشد و بدون انگ و برچسب زندانی در کنار سایر کارگران فعالیت کند.
وی تأکید کرد: ما برای مددجویان میز کار جداگانه‌ای در نظر نمی‌گیریم و آنان مانند دیگر کارگران در محیط کار حضور دارند.
بایرام‌زاده درباره قرارداد و پرداخت دستمزد نیز گفت: قرارداد حقوقی مستند و روشنی داریم و پرداخت حقوق و دستمزد بر اساس قانون و مصوبات انجام می‌شود. همچنین متناسب با مهارت و نوع کار، اضافه‌کار و پاداش نیز به افراد اختصاص می‌یابد.
وی درباره یکی از تجربیات خود در این زمینه اظهار کرد: یکی از زندانیان سابقه‌دار در مجموعه ما پس از اشتغال و کسب درآمد، حتی در منزل نیز کار کرد، بدهی و جریمه خود را پرداخت و پس از دو سال کار آزاد شد.
این کارآفرین افزود: با هماهنگی و حمایت شرکت ما، این فرد پس از آزادی کارگاهی راه‌اندازی کرد و در مرحله مراقبت پس از خروج نیز به او تسهیلات دادیم. اطمینان دارم در سال‌های آینده می‌تواند برند خود را در زمینه تولید دستکش صنعتی ارائه دهد.
بایرام‌زاده یکی از چالش‌های این حوزه را آزادی، عفو یا مرخصی‌های طولانی‌مدت مددجویان عنوان کرد و گفت: وقتی نیروی آموزش‌دیده‌ای را آماده می‌کنیم، ممکن است زودتر از انتظار از دسترس خارج شود که البته این اتفاق از جنس شادی است، اما برنامه‌ریزی خط تولید را دشوار می‌کند.
وی درباره راهکار‌های توسعه اشتغال زندانیان نیز گفت: با توجه به شرایط سخت اقتصادی و کمبود منابع، برای توسعه اشتغال به اعتبارات کم‌بهره دولتی نیازمندیم.
کبرایی: اشتغال زندانیان در این کارخانه یک میراث خانوادگی است
مرضیه کبرایی، تولیدکننده دستکش‌های طبی و صنعتی در ارومیه، درباره سابقه فعالیت خود در زمینه اشتغال زندانیان اظهار کرد: این فعالیت برای ما یک میراث خانوادگی است.
وی افزود: پدر مرحومم که مؤسس این کارخانه بود، از ابتدا عضو معتمد هیئت‌مدیره انجمن حمایت از زندانیان بود و از سال ۱۳۶۰، هم زندانیان و هم اعضای خانواده آنان بدون هیچ خط‌کشی میان «زندانی» و «عادی» در کارخانه ما اشتغال داشته‌اند.
کبرایی ادامه داد: اکنون ۳۵ زندانی زن و مرد در مجموعه ما مشغول به کار هستند و حقوق آنان نیز با حداکثر حقوق قانون کار پرداخت می‌شود.
وی درباره قرارداد همکاری با بنیاد تعاون زندانیان گفت: قرارداد همکاری ثبت‌شده داریم و حقوق و دستمزد با شناسه پرداخت مشخص، در موعد مقرر پرداخت می‌شود.
این کارآفرین درباره آموزش زندانیان اظهار کرد: هر ماه به‌صورت مستمر دوره‌های کارآموزی حین کار برگزار می‌کنیم، برای کارآموزان گواهینامه صادر می‌شود و پاداش نیز دریافت می‌کنند؛ بنابراین سابقه و رفتار فرد در ارتقای درآمد او نیز تأثیر دارد.
کبرایی درباره شرایط ادامه همکاری با مددجویان گفت: حضور منظم و مستمر در محل کار، علاقه به یادگیری و ارتقای مهارت و رعایت موازین ایمنی کار از شروط اصلی همکاری است.
وی افزود: رعایت این شروط، هم امنیت کارگاه را تضمین می‌کند و هم برای خود مددجو یک سند اعتمادساز در مسیر آزادی است.
این کارآفرین درباره تأثیر اشتغال بر زندانیان و خانواده آنان گفت: وقتی شاهد آزادی با عزت و توانمند زندانیان و بازگشت آنان با قدرت برای کسب معاش حلال می‌شوم، دنیا را به من می‌دهند.
کبرایی یکی از چالش‌های اشتغال زندانیان را مدیریت زمان و حضور به‌موقع و مستمر آنان دانست و گفت: مرخصی قضایی، عفو و آزادی، مشکلات شخصی یا مراجعات به مراجع قضایی می‌تواند موجب قطع حضور مددجویان شود و این موضوع به‌ویژه درباره زندانیان استادکار، چالش جدی است؛ زیرا حذف یک نفر می‌تواند تعادل خط تولید را بر هم بزند.
وی درباره راهکار‌های توسعه این نوع اشتغال نیز اظهار کرد: تشویق و ترغیب کارآفرینان و ارائه بسته‌های حمایتی به آنان اهمیت زیادی دارد و انتظار ما حمایت و دلگرمی مسئولان است.
میرزاپور: زندانی را یک سرمایه انسانی معطل‌مانده می‌دانیم
محمد میرزاپور، مدیر کارخانه ماهور صنعت در بوکان و تولیدکننده تریلی کفی و ترانزیتی، درباره نگاه خود به اشتغال زندانیان گفت: نگاه ما به زندانی، نگاه به یک سرمایه انسانی معطل‌مانده است، نه یک برچسب.
وی افزود: در صنعت ماشین‌آلات سنگین به نیروی صبور، وفادار و آموزش‌پذیر نیاز داریم و زندانی علاقه‌مند، وقتی آموزش ببیند و با احترام در جمع کارگران قرار گیرد، در عمل می‌تواند نیرویی متعهد باشد.
میرزاپور ادامه داد: برای ما احیای کرامت انسانی و ساختن یک تولیدکننده ساعی، هم منفعت اقتصادی است و هم یک خدمت اجتماعی؛ با این کار چرخه فقر و جرم در خانواده‌ای قطع می‌شود و جامعه یک شهروند سالم و مولد به دست می‌آورد.
وی درباره سابقه همکاری کارخانه با سازمان زندان‌ها اظهار کرد: همکاری ما از چند سال پیش و با دعوت مسئولان اشتغال اداره کل زندان‌های استان آغاز شد و امروز ۴۵ زندانی در سطوح ماهر و نیمه‌ماهر در خطوط تولید‌تریلی و ماشین‌آلات سنگین ما فعالیت می‌کنند.
این کارآفرین گفت: این افراد در بخش‌های مختلفی از جمله جوشکاری، قالب‌سازی و مونتاژ قطعات فعالیت دارند و تجربه ما نشان داده است که زندانی، اگر فرصت آموزش و محیط امن کاری داشته باشد، با دقت و تلاش بیشتری کار می‌کند؛ زیرا برای او این کارگاه نه فقط یک محل کار، بلکه پلی به سوی آزادی و آبروست.
میرزاپور درباره قرارداد همکاری گفت: ما نیز قرارداد رسمی با بنیاد تعاون زندانیان داریم و همه تعهدات، از تعرفه دستمزد تا بیمه و رعایت موازین ایمنی، در همان چارچوب حقوقی پیش می‌رود.
وی افزود: مزیت این قرارداد برای ما، شفافیت است؛ مسئولان اشتغال زندان بر فرآیند حضور و آموزش مددجویان نظارت دارند و ما نیز مطمئن هستیم حقوق‌ها به‌صورت شفاف و قانونی به حساب‌ها واریز می‌شود. این نظارت متقابل، اعتماد هر دو طرف را ایجاد کرده است.
این کارآفرین درباره معیار‌های انتخاب نیرو گفت: در صنعت ما، مهارت حرف اول را می‌زند؛ به‌ویژه در بخش جوشکاری و قالب‌سازی که از مشاغل پردرآمد بیرون از زندان است.
وی ادامه داد: مشاوره روان‌شناس و صدور گواهینامه مهارت را به‌صورت مستمر در برنامه توانمندسازی داریم تا هر مددجو در روز آزادی، با یک مدرک معتبر فنی و یک تخصص بازارپسند از کارگاه خارج شود.
میرزاپور درباره دستمزد زندانیان نیز گفت: ما با حداکثر حقوق قانون کار فعالیت می‌کنیم و علاوه بر دستمزد، پاداش و بسته‌های اقتصادی معاش نیز در اختیار مددجویان قرار می‌گیرد.
وی همکاری با زندانیان را از نظر اقتصادی نیز دارای منفعت برای واحد تولیدی دانست و گفت: نیروی کار پایدار و وفادار، آموزش‌پذیری بالا و کاهش هزینه‌های جذب نیروی جدید باعث می‌شود هزینه آموزش اولیه در یک تا دو سال بازگردد.
این کارآفرین درباره تأثیر اشتغال بر زندانیان و خانواده‌های آنان اظهار کرد: اشتغال، زندانی را از یک فرد وابسته به شهروندی با عزت نفس بالا تبدیل می‌کند؛ فردی که در شرایط سخت اقتصادی، سرپرستی و معاش خانواده را برعهده می‌گیرد و روحیه‌ای سازنده برای جامعه پیدا می‌کند.
میرزاپور افزود: زندانی شاغل، خانواده‌ای بی‌نیازتر دارد و خانواده‌ای که از نظر اقتصادی توانمندتر باشد، کمتر در معرض فقر و آسیب‌های اجتماعی قرار می‌گیرد.
وی درباره تجربه ماندگار خود از اشتغال زندانیان گفت: افتخار ما این است که بخشی از زندانیان آزادشده امروز یا کارمند ما هستند یا به‌عنوان عامل فروش و تأمین‌کننده قطعات با ما ارتباط کاری دارند و شبکه‌ای از اعتماد میان کارگاه و مددجوی سابق شکل گرفته است.
میرزاپور ادامه داد: هر بار که تریلی‌ای که یکی از همین جوانان در ساخت آن سهیم بوده از دروازه کارگاه خارج می‌شود، برای ما یک پیروزی است.
وی درباره چالش‌های اشتغال زندانیان گفت: جابه‌جایی نیرو‌های آموزش‌دیده در اثر مرخصی و آزادی و همچنین ریسک کار با تجهیزات سنگین توسط کارآموزان از چالش‌های اصلی ماست.
این کارآفرین افزود: برای مدیریت این موضوع، تیم‌های جانشین آموزش داده‌ایم تا هر ایستگاه کاری همیشه دو نیروی آماده داشته باشد، دستورالعمل‌های فنی را مستندسازی کرده‌ایم و کار را به بسته‌های کوچک‌تر تقسیم کرده‌ایم تا خروج یک نفر موجب توقف خط تولید نشود.
میرزاپور درباره پیشنهاد خود برای توسعه اشتغال زندانیان گفت: یک بسته حمایتی جامع می‌تواند کارآفرینان خیر را جدی‌تر وارد این میدان کند.
وی افزود: تسهیلات با اعتبارات دولتی کم‌بهره، معافیت‌های مالیاتی برای واحد‌های به‌کارگیرنده زندانیان و معافیت‌های صادراتی برای تولیداتی که با مشارکت مددجویان عرضه می‌شود، می‌تواند به توسعه این حوزه کمک کند.
این کارآفرین اظهار کرد: اگر این حمایت‌ها در قالب یک مصوبه شفاف اجرا شود، صنعتگران بیشتری به این مسیر می‌پیوندند.
اشتغال؛ مسیری برای بازگشت شرافتمندانه به جامعه
تجربه چهار کارآفرین آذربایجان غربی نشان می‌دهد که مشارکت واحد‌های تولیدی و صنعتی در اشتغال زندانیان، تنها به ایجاد درآمد برای مددجویان محدود نمی‌شود و می‌تواند زمینه آموزش حرفه، افزایش مهارت، تقویت عزت نفس و فراهم شدن شرایط بازگشت آنان به جامعه را نیز ایجاد کند.
اشتغال زندانیان در این واحد‌ها همچنین خانواده‌های آنان را از بخشی از فشار‌های اقتصادی خارج کرده و به گفته این کارآفرینان، در مواردی زمینه ادامه فعالیت حرفه‌ای افراد پس از آزادی را نیز فراهم کرده است.
تداوم این تجربه، با همکاری سازمان زندان‌ها، بنیاد تعاون زندانیان، انجمن‌های حمایت از زندانیان، نهاد‌های آموزشی و بخش خصوصی، می‌تواند زمینه توسعه اشتغال مولد و مهارت‌محور زندانیان و فراهم شدن شرایط بازگشت آنان به زندگی اجتماعی را تقویت کند.
انتهای پیام/
ارسال دیدگاه
دیدگاهتان را بنویسید
نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *
