دیپلماسی قضایی در دهلی نو؛ نقشه راه ایران برای حقوقیسازی پیگیری جرایم و تروریسم دولتی
اجلاس قضایی بریکس در شهر دهلی نو، پایتخت هند با دستورکارهای مختلف در حال برگزاری است.
حجتالاسلام والمسلمین محسنی اژهای، رئیس قوه قضاییه، در رأس یک هیئت عالی قضایی و حقوقی، بهمنظور شرکت در نشست سران قضایی کشورهای عضو بریکس، عازم دهلی نو شده است.
روحالله مدبر، کارشناس مسائل بینالملل در گفتوگو با میزان به تشریح اهمیت اجلاس قضایی بریکس پرداخت.
ماموریت عملگرایانه سازمانهای بریکس و شانگهای در همگرایی قضایی
مدبر، با اشاره به اهمیت سازمانهای بریکس و شانگهای گفت: سازمانهای بریکس و شانگهای به واسطه اینکه ماموریتهای عملگرایانه دارند، رکن همگرایی قضایی را برای اعضا بهمنظور رفع مشکلات و اختلافاتی که در ابعاد تجارت بین اعضا و همچنین رفع مشکلات متعدد در حوزه مباحث حقوقی بینالمللی وجود دارد، تدارک دیدهاند.
کارشناس مسائل بینالملل، بیان کرد: این نشاندهنده اجرایی بودن و عملگرا بودن بریکس و شانگهای در نشست اخیر است که محوریت آن بحث اجرای عدالت و حل اختلافات بینالمللی است و مقامات ارشد قضایی تمام کشورهای عضو شانگهای و بریکس و برخی از کشورهای طرف مشورت هم حضور دارند.
بریکس و اجرای برونمرزی آرای قضایی و حقوق تجارت
وی عنوان کرد: قرار است مباحث متعددی در حوزه اجرای برونمرزی آرای داوری بین اعضا و مباحث حقوق تجارت جرایم سازمانیافته، سایبری، تروریسم نوین و رسیدن به یک پلتفرم ارتباط دیجیتال بین اعضا مورد بررسی قرار گیرد.
ظرفیتهای قضایی بریکس برای ایران
مدبر، اظهار کرد: ایران میتواند از این فرصت بهرهبرداری قابلتوجهی را با توجه به اینکه قربانی تروریسم بینالمللی است و جنایت اخیری که محور آنگلوساکسونی به سرکردگی آمریکا علیه ملت ایران و ترور و به شهادت رساندن رهبر شهید ایران و شهروندان کرده، داشته باشد و طرح اقامه دعوا علیه مقامهای محور آنگلوساکسونی بهویژه آمریکا داشته باشد.
کارشناس مسائل بینالملل اظهار کرد: با استفاده از این ظرفیت ایران میتواند در کشورهای بریکس این اقامه دعوا را به اعمال فشار علیه مقامات آمریکایی و اروپایی تبدیل کند چرا که یکی از مباحثی که در نشست قضایی پیش رو در دهلی قرار است بررسی شود موضوع اجرای عدالت جهانی و مبارزه با تروریسم نوین است که آمریکا محور تروریسم نوین محسوب میشود.
ظرفیتهای قضایی بریکس و شانگهای برای کشوهای عضو
وی افزود: بنابراین، با توجه به تأکیدات و مطالبات مطرحشده مبنی بر پیگیری و مقابله با اقدامات ضدانسانی محور آنگلوساکسونی به سرکردگی آمریکا، تهران میتواند از دیپلماسی قضایی و ظرفیت بریکس و شانگهای، نه صرفاً برای موضعگیری کلامی، بلکه برای اعمال فشار موثر بر این کشورها استفاده کند؛ این امر فرصتی ارزشمند را فراهم میسازد؛ چراکه بخش عمدهای از اعضای سازمان شانگهای، در بریکس نیز عضویت دارند و ساختارهای قضایی موجود در بریکس، عینا در شانگهای نیز تعریف شده است.
بریکس؛ بستری برای کاهش وابستگی به سازوکارهای حقوقی و قضایی تحت سلطه غرب
مدبر، در بخش دیگری با اشاره به اینکه بریکس میتواند بستری برای کاهش وابستگی به سازوکارهای حقوقی و قضایی غرب باشد، افزود: یکی از اقدامات عملی که میان برخی اعضای بریکس—بهویژه در الگوی همکاری میان روسیه و چین—رخ داده، موضوع «استرداد متهمان قضایی» است؛ این همکاریها هم در حوزه جرایم سازمانیافته و کلاهبرداری و هم در زمینه تهدیدات فضای مجازی در حال انجام است.
کارشناس مسائل بینالملل تصریح کرد: این روند نشان میدهد پلتفرم یادشده در حال توسعه است و سایر کشورها نیز از آن بهرهبرداری میکنند؛ امری که به مقابله با جرایم فراملی در قلمرو کشورهای عضو کمک شایانی میکند.
وی، بیان کرد: در نشست دهلی نو، موضوع ایجاد ارتباطات دیجیتال میان دستگاههای قضایی و دادگستریهای کشورهای عضو بررسی خواهد شد؛ این الگوی جدید مشابه ساختار پلیس بینالملل (اینترپل) عمل میکند؛ با این تفاوت که بخش عمدهای از اینترپل تحت سیطره کشورهای اروپایی، آمریکا و انگلیس قرار دارد و استرداد برخی متهمان بینالمللی در آن بستگی به ملاحظات سیاسی پیدا میکند. ایجاد پلتفرم مشابه در بریکس، به مقابله جدیتر با جرایم سازمانیافته در قلمرو اعضا کمک خواهد کرد.
مدبر، گفت: هماکنون این مدل همکاری به صورت آزمایشی میان کشورهایی مانند روسیه، بلاروس، چین، قزاقستان و حتی آفریقای جنوبی در جریان است و استرداد متهمان در دایره سرزمینی این کشورها صورت میگیرد. بنابراین، این ترکیب سازمانی میتواند جایگزینی کارآمد برای مقابله با تهدیدات قضایی باشد؛ بهویژه در شرایطی که نهادهای مشابه با الگوی غربی به وظایف خود عمل نکرده و از این بسترها استفاده ابزاری میکنند.
- بیشتر بخوانید:
- بازتاب گسترده حضور رئیس قوه قضاییه در هند/ روایتی از دیدار صمیمانه قاضیالقضات با رهبران ادیان
- بریکس؛ میدان تازه همکاری قضایی ایران با کشورهای مستقل
بریکس و مقابله با یکجانبهگرایی
کارشناس مسائل بینالملل با اشاره به نقش سازمانهای بریکس و شانگهای در مقابله با یکجانبهگرایی بیان کرد: مهمترین نکته این است که مجموعه بریکس و شانگهای دو ظرفیت فوقالعاده برای ایستادگی در برابر یکجانبهگرایی آمریکا هستند.
مدبر، تاکید کرد: تهران با درک این واقعیت که بریکس یک پلتفرم چندجانبهگرا با حضور طیف گستردهای از کشورها در آسیا، اروپای شرقی، آفریقا و آمریکای لاتین است (اعم از اعضای اصلی، ناظر و متقاضیان عضویت)، میتواند از ظرفیتهای بینظیر این مجموعه در راستای منافع ملی و همگرایی منطقهای بهرهبرداری شایانی کند.
انتهای پیام/
