اعلام آمادگی مرکز آمار و فناوری اطلاعات قوه قضاییه برای اشتراک‌گذاری داده‌های قضایی با حوزه علمیه

محمد کاظمی‌فرد، رئیس مرکز آمار و فناوری اطلاعات قوه قضاییه در نشست مشترک با مدیران حوزه علمیه قم، ضمن گرامی‌داشت اربعین حضرت اباعبدالله‌الحسین (علیه‌السلام) و روز خبرنگار، به تشریح بخشی از ظرفیت‌های داده‌ای و سامانه‌های توسعه‌یافته در قوه قضاییه پرداخت و بر ضرورت استفاده از این ظرفیت‌ها در تعامل با حوزه علمیه تأکید کرد.

رئیس مرکز آمار و فناوری اطلاعات قوه قضاییه با اشاره به سامانه مدیریتی «پایش»، اظهار کرد: این سامانه حاصل یک پروژه حدوداً چند ساله است که با هدف تجمیع و نمایش داده‌های قوه قضاییه برای مدیران ارشد و سطوح تصمیم‌گیری ایجاد شده و اطلاعات قضایی را از سال ۱۳۹۰ تا آخرین داده‌های موجود در اختیار قرار می‌دهد.

وی با بیان اینکه داده‌های این سامانه قابلیت بررسی در سطوح مختلف از کشور و استان تا ماه و شعبه را دارد، افزود: از طریق این سامانه می‌توان روند ورود پرونده‌ها، میانگین زمان رسیدگی، عناوین اتهامی و خواسته‌های حقوقی، آرای صادرشده و سایر مراحل فرآیند رسیدگی را به‌صورت دقیق بررسی و تحلیل کرد.

«پایش»؛ از رصد روند پرونده‌ها تا کشف مسائل اجتماعی

رئیس مرکز آمار و فناوری اطلاعات قوه قضاییه با اشاره به قابلیت مقایسه داده‌ها در استان‌های مختلف در بستر این سامانه، گفت: در این سامانه صرفاً با یک عدد یا نمودار مواجه نیستیم؛ بلکه می‌توان تفاوت روند‌های قضایی استان‌ها را شناسایی کرد و در ادامه، علت این تفاوت‌ها را مورد مطالعه قرار داد.
وی افزود: برای نمونه، ممکن است یک عنوان اتهامی در یک استان روند کاهشی و در استان دیگری روند افزایشی داشته باشد؛ این تفاوت می‌تواند ناشی از عوامل فرهنگی، اجتماعی، اقتصادی، نحوه مواجهه دستگاه‌ها یا سایر عوامل محیطی باشد و دقیقاً همین نقاط است که نیازمند پژوهش و بررسی علمی است.

کاظمی‌فرد با تأکید بر ظرفیت حوزه علمیه در این زمینه تصریح کرد: قوه قضاییه داده و مسئله را در اختیار دارد، اما متخصص همه حوزه‌های اجتماعی، فرهنگی و دینی نیست؛ بنابراین حوزه علمیه می‌تواند با استفاده از ظرفیت علمی، پژوهشی، فرهنگی، تبلیغی و آموزشی خود به تحلیل این داده‌ها و شناسایی ریشه‌های مسائل کمک کند.

وی با اشاره به اینکه در سامانه پایش حدود ۲۵۰۰ عنوان مربوط به اتهامات و خواسته‌های قضایی قابل بررسی است، گفت: این داده‌ها می‌تواند مشخص کند یک مسئله در کدام استان در حال افزایش یا کاهش است و سپس پژوهشگران می‌توانند بررسی کنند که چه اتفاق یا سیاستی موجب این تغییر شده است؛ اگر یک تجربه موفق است، می‌توان آن را در سایر مناطق نیز مورد استفاده قرار داد و اگر با یک آسیب مواجه هستیم، برای رفع آن چاره‌اندیشی کرد.

آمادگی مرکز برای اشتراک‌گذاری داده‌ها با حوزه علمیه

کاظمی‌فرد با تأکید بر اینکه اشتراک‌گذاری داده یکی از سیاست‌های کلان مرکز آمار و فناوری اطلاعات قوه قضاییه است، عنوان کرد: آمادگی داریم داده‌های موجود را در اختیار مجموعه‌های علمی و پژوهشی قرار دهیم تا از این ظرفیت برای حل مسائل اجتماعی استفاده شود.

۱۲۲ میلیون رأی قضایی؛ گنجینه‌ای برای پژوهش‌های علمی

رئیس مرکز آمار و فناوری اطلاعات قوه قضاییه در ادامه با اشاره به دیگر ظرفیت‌های داده‌ای قوه قضاییه گفت: در حال حاضر حدود ۱۲۲ میلیون رأی قضایی گمنام‌سازی‌شده در اختیار مرکز قرار دارد که آرای موجود در آن، از سال ۱۳۷۱ تا آخرین آرای ثبت‌شده را شامل می‌شود.

وی با بیان اینکه این آرای گمنام‌سازی‌شده تنها شامل عنوان پرونده نیست و متن و محتوای آرا نیز در آن وجود دارد، افزود: این مجموعه می‌تواند منبع بسیار ارزشمندی برای پژوهش‌های علمی باشد؛ برای مثال می‌توان بررسی کرد که در چه آرایی به موضوعاتی مانند هوش مصنوعی یا ابزار‌های نوین فناوری استناد شده و قضات در مواجهه با این پدیده‌ها چه رویکردی داشته‌اند.

کاظمی‌فرد در ادامه از آمادگی این مرکز برای اشتراک‌گذاری این ظرفیت نیز خبر داد و گفت: بیش از ۱۲۰ میلیون رأی می‌تواند موضوعات پژوهشی متعددی را در اختیار حوزه قرار دهد و زمینه انجام مطالعات عمیق و کاربردی را فراهم کند.

شنیدن صدای مردم؛ داده‌ای برای اصلاح فرآیندها

رئیس مرکز آمار و فناوری اطلاعات قوه قضاییه در بخش دیگری از سخنان خود، نظرسنجی برخط از مراجعان دستگاه قضایی را یکی دیگر از ظرفیت‌های مهم این مرکز عنوان کرد و گفت: در این سامانه پس از مراجعه افراد به دستگاه قضایی، نظر آنها درباره کیفیت خدمت دریافت می‌شود و این تفاوت‌ها نیازمند تحلیل است تا مشخص شود علت رضایت یا نارضایتی مردم چیست.

هوش مصنوعی؛ فرصت مهمی که نباید از آن غفلت کرد

رئیس مرکز آمار و فناوری اطلاعات قوه قضاییه در ادامه سخنان خود، هوش مصنوعی را یکی از مهم‌ترین عرصه‌های همکاری میان قوه قضاییه و حوزه علمیه دانست و گفت: هوش مصنوعی برای ما یک فرصت بی‌نظیر است، اما اگر امروز برای ابعاد مختلف آن برنامه‌ریزی نشود، در سال‌های آینده باید به دنبال جبران عقب‌ماندگی‌ها بود.

وی با تأکید بر اینکه موضوع هوش مصنوعی صرفاً فنی نیست، تصریح کرد: در کنار توسعه بخش فنی هوش مصنوعی باید به مسائل اخلاقی، شرعی، حقوقی و اجتماعی این فناوری نیز توجه کرد؛ در غیر این صورت ممکن است به جای حل مسئله، مسائل جدیدی تولید شود.

آموزش هوش مصنوعی با استفاده از آرای قضایی

کاظمی‌فرد از آغاز همکاری مرکز آمار و فناوری اطلاعات قوه قضاییه با مجموعه‌های فعال در حوزه هوش مصنوعی خبر داد و گفت: در حال حاضر نزدیک به ۵۰ مجموعه داخلی برای استفاده از داده‌های قضایی در حوزه هوش مصنوعی فراخوان شده‌اند و بخشی از آرای گمنام‌سازی‌شده برای آموزش و توسعه این فناوری در اختیار آنها قرار خواهد گرفت.

رئیس مرکز آمار و فناوری اطلاعات قوه قضاییه با بیان اینکه هدف صرفاً آموزش مدل‌های هوش مصنوعی نیست، افزود: باید بتوان از هوش مصنوعی برای هدایت و حمایت مردم پیش از ورود به فرآیند قضایی استفاده کرد؛ به این معنا که فردی با یک مسئله مواجه می‌شود، هوش مصنوعی ابتدا تلاش کند مسئله را به شکل انسانی و مسالمت‌آمیز حل کند و تنها در صورت ضرورت، مسیر‌های حقوقی و قضایی را به او معرفی کند.

وی با اشاره به برنامه مرکز آمار و فناوری اطلاعات قوه قضاییه برای توسعه خدمات قضایی در سکو‌های پرمخاطب، گفت: هدف این است که مردم پیش از مراجعه به دستگاه قضایی بتوانند بخش قابل توجهی از مسائل خود را با استفاده از خدمات هوشمند حل کنند.

کاظمی‌فرد در بخش پایانی سخنان خود بر استمرار تعامل مرکز آمار و فناوری اطلاعات قوه قضاییه با حوزه علمیه تأکید کرد و گفت: این مرکز آمادگی دارد ظرفیت‌های داده‌ای خود را برای حل مسائل واقعی جامعه در اختیار ظرفیت‌های علمی حوزه قرار دهد و این همکاری می‌تواند از مرحله شناخت مسئله آغاز شده و تا پیشگیری، سیاست‌گذاری و ارائه راهکار ادامه پیدا کند.

انتهای پیام/