فضای تعامل علمای پاکستان و ایران امروز بسیار مناسبتر از گذشته است
به گزارش مجمع جهانی تقریب مذاهب اسلامی، حجتالاسلام والمسلمین حمید شهریاری، دبیرکل مجمع در دیدار با هیأت علمای پاکستان که در پژوهشگاه مطالعات تقریبی برگزار شد، با تشریح سیاستها و برنامههای مجمع تقریب در سالهای اخیر، بر ضرورت گسترش همکاریهای علمی و دینی میان علمای جهان اسلام و تقویت الگوی «امت واحده اسلامی» تأکید کرد.
وی با اشاره به محدودیتهای برگزاری کنفرانس بینالمللی وحدت اسلامی در تهران اظهار داشت: در داخل کشور دستکم در ۱۰ استان کشور برادران اهل سنت را داریم که انتظار دارند در این رویداد حضور داشته باشند و در خارج از کشور نیز دهها کشور اسلامی خواهان مشارکت گستردهتر هستند. طبیعتاً امکان دعوت از همه علاقهمندان در قالب یک کنفرانس متمرکز وجود ندارد و این مسئله از آسیبهای جدی کنفرانس وحدت بود.
دبیرکل مجمع جهانی تقریب مذاهب اسلامی افزود: بر همین اساس، علاوه بر کنفرانس وحدت اسلامی، دو قالب جدید شامل کنفرانسهای منطقهای داخلی و کنفرانسهای منطقهای بینالمللی طراحی شد تا زمینه مشارکت شمار بیشتری از علما و اندیشمندان فراهم شود.
حجت الاسلام والمسلمین حمیدشهریاری با اشاره به برگزاری نشستهای منطقهای در استانهای کردستان، آذربایجان غربی و گلستان گفت: این نشستها با حضور صدها نفر از علمای شیعه و اهل سنت و همچنین مهمانانی از کشورهای مختلف اسلامی برگزار شد و ظرفیتهای تازهای برای گفتوگوی علمی و تقریب مذاهب ایجاد کرد.
وی یکی دیگر از مشکلات کنفرانسهای بزرگ همانند کنفرانس وحدت را محدود شدن فرصت سخنرانی مهمانان دانست و اظهار کرد:در کنفرانس بین المللی وحدت اسلامی بسیاری از شرکتکنندگان تنها شنونده بودند و هنگام بازگشت گلایه میکردند که فرصت بیان دیدگاههای خود را نیافتهاند؛ از اینرو ساختار نشستها به گونهای اصلاح شد که در برنامههای جانبی نیز امکان سخنرانی و گفتوگوی مستقیم برای مهمانان فراهم شود.
دبیرکل مجمع همچنین با اشاره به تجربه طراحی شیوه جدید چیدمان نشستهای گفتوگومحور گفت: در یکی از نشستها با الگوبرداری از برخی اجلاسهای بینالمللی، میزهای هشتضلعی به گونهای طراحی شد که همه شرکتکنندگان در یک فضای مشترک و برابر به گفتوگو بپردازند؛ روشی که با استقبال گسترده حاضران و حتی مدیران محل برگزاری روبهرو شد.
شهریاری ادامه داد: تجربه موفق نشستهای منطقهای موجب شد همین الگو در خارج از کشور نیز اجرا شود؛ بهگونهای که در کشورهایی مانند عراق، مالزی و لبنان، مسئولیت دعوت از علما به نهادهای دینی همان کشورها سپرده شد و مجمع تقریب تنها نقش همراه و پشتیبان را ایفا کرد.
وی با اشاره به نخستین تجربه این الگو در عراق گفت: این نشست با همکاری دیوان وقف اهل سنت عراق برگزار شد و تمام دعوتها از سوی طرف عراقی انجام گرفت؛ موضوعی که سبب شد حساسیتهای احتمالی از میان برود و برنامه با استقبال گسترده علمای شیعه و اهل سنت مواجه شود. دبیرکل مجمع جهانی تقریب مذاهب اسلامی، تجربه برگزاری نشست تقریب در مالزی را نیز موفق ارزیابی کرد و افزود: در این برنامه علاوه بر حضور شخصیتهای علمی و دینی، برخی مسئولان عالیرتبه مالزی از جمله وزیر کشاورزی و نمایندگان نهادهای حاکمیتی نیز شرکت کردند و زمینه تعاملات جدید میان نخبگان دو کشور فراهم شد.
وی با اشاره به تجربه برگزاری نشستهای تقریب در لبنان گفت: این برنامه مورد استقبال شهید سید حسن نصرالله و شهید سید هاشم صفیالدین قرار گرفت و آنان از گردهم آمدن علمای مذاهب مختلف اسلامی در یک فضای صمیمی و اقامه نماز جماعت مشترک ابراز خرسندی کردند.
حجتالاسلام والمسلمین شهریاری همچنین به تجربه موفق برگزاری وبینارهای بینالمللی در دوران شیوع کرونا اشاره کرد و گفت: در آن مقطع بیش از ۲۵۰ سخنران از کشورهای مختلف به صورت مجازی در نشستهای تقریب شرکت کردند و پس از پایان همهگیری نیز این تجربه ادامه یافت و اکنون بخشی از برنامههای مجمع به صورت حضوری و بخشی به شکل مجازی برگزار میشود.
وی در بخش دیگری از سخنان خود با تحلیل تحولات فکری جهان اسلام، تصریح کرد: جریانهای افراطی طی دهههای گذشته با حمایت مالی گسترده در برخی کشورها از جمله پاکستان گسترش یافتند، اما رخدادهایی همچون حوادث پس از ۱۱ سپتامبر، پرونده قتل جمال خاشقجی و تغییر رویکرد سیاستهای عربستان، شرایط جدیدی را در جهان اسلام رقم زده است.
دبیرکل مجمع جهانی تقریب مذاهب اسلامی با اشاره به تحولات اخیر در روابط علمای اهل سنت پاکستان با جمهوری اسلامی ایران اظهار داشت: امروز فضای تعامل با علمای پاکستان نسبت به گذشته بسیار مناسبتر شده است و حمایت شخصیتهایی همچون مفتی محمدتقی عثمانی از ایران در جریان جنگ ۱۲ روزه، رویدادی کمسابقه در میان جریانهای دیوبندی به شمار میرود.
حجت الاسلام والمسلمین حمیدشهریاری همچنین با معرفی نظریه «امت واحده اسلامی» به عنوان یکی از پروژههای فکری مجمع تقریب گفت: این نظریه با هدف ارائه الگویی برای همگرایی شیعه و سنی در برابر جریانهای تکفیری تدوین شده و تاکنون به هشت زبان زنده دنیا ترجمه شده است.
وی با تأکید بر اینکه پروژه تقریب باید به دست خود ملتها و علمای کشورهای اسلامی پیش برود، خاطرنشان کرد: در پاکستان نیز معتقدیم محور اصلی این حرکت باید علمای پاکستانی باشند و مجمع جهانی تقریب تنها در جایگاه همراه و حامی ایفای نقش کند.
در پایان این دیدار، اعضای هیأت علمای پاکستان با قدردانی از فعالیتهای حجتالاسلام والمسلمین شهریاری در عرصه تقریب مذاهب اسلامی، بر ضرورت تداوم همکاریهای علمی و دینی میان علمای ایران و پاکستان و گسترش برنامههای وحدتآفرین در جهان اسلام تأکید کردند.
انتهای پیام/