بررسی کارنامه تحول قضایی؛ از تقویت حمایت از حقوق شهروندی تا استقرار عدالت هوشمند و حمایت از تولید

محمد سرگزی، رئیس کمیسیون قضایی و حقوقی مجلس شورای اسلامی، در گفت‌وگو با میزان، با تشریح مهم‌ترین دستاورد‌های قوه قضاییه در پنج سال اخیر، گفت: اجرای سند تحول و تعالی قوه قضاییه موجب ارتقای کارآمدی نظام قضایی، صیانت از حقوق مردم و افزایش اعتماد عمومی به دستگاه عدالت شده و آثار این اقدامات در حوزه‌های مختلف اقتصادی، اجتماعی و حقوقی به‌طور ملموس قابل مشاهده است.

سرگزی با اشاره به تقویت حمایت از حقوق شهروندی و حریم خصوصی افراد اظهار کرد: در سال‌های اخیر ضابطان و مراجع اجرایی بیش از گذشته ملزم به رعایت ضوابط قانونی در بازرسی‌ها، دسترسی به اطلاعات شخصی و ورود به حریم خصوصی شهروندان شده‌اند. همچنین در بسیاری از پرونده‌ها، ادله‌ای که خارج از چارچوب‌های قانونی جمع‌آوری شده‌اند از سوی محاکم پذیرفته نشده که این موضوع نشان‌دهنده ارتقای جایگاه حقوق شهروندی در فرآیند دادرسی است.

وی در ادامه به اقدامات قوه قضاییه در حوزه حمایت از تولید و اقتصاد اشاره کرد و افزود: در گذشته برخی واحد‌های تولیدی به دلیل بدهی‌های بانکی یا اختلافات مالی در معرض تعطیلی قرار می‌گرفتند، اما امروز با ورود ستاد‌های اقتصاد مقاومتی و حمایت دستگاه قضایی، بسیاری از این واحد‌ها به فعالیت خود ادامه داده‌اند. احیای کارخانه‌ها، بازگشت کارگران به محل کار و جلوگیری از بیکاری هزاران نفر از جمله نتایج این رویکرد حمایتی بوده است.

رئیس کمیسیون قضایی و حقوقی مجلس، آزادسازی سواحل، رفع تصرف از اراضی ملی و مقابله با ساخت‌وساز‌های غیرمجاز را از مهم‌ترین اقدامات قوه قضاییه در حوزه حقوق عامه دانست و تصریح کرد: آزادسازی بخش‌های گسترده‌ای از سواحل شمال و جنوب کشور که سال‌ها در اختیار اشخاص یا نهاد‌های مختلف قرار داشت، زمینه بهره‌مندی عمومی مردم از این سرمایه‌های ملی را فراهم کرده و به یکی از مطالبات دیرینه جامعه پاسخ داده است.

وی همچنین ساماندهی اموال تملیکی و تعیین تکلیف کالا‌های رسوبی را از دیگر دستاورد‌های مهم این دوره برشمرد و گفت: با ورود مستقیم قوه قضاییه، بخش قابل توجهی از کالاها، خودرو‌ها و تجهیزات موجود در انبار‌ها و گمرکات کشور تعیین تکلیف شد و از هدررفت اموال عمومی جلوگیری به عمل آمد.

عدالت الکترونیک؛ یکی از موفق‌ترین جلوه‌های تحول قضایی

سرگزی توسعه عدالت الکترونیک را یکی از موفق‌ترین جلوه‌های تحول قضایی عنوان کرد و افزود: امروز میلیون‌ها خدمت قضایی از طریق سامانه‌های الکترونیکی ارائه می‌شود و شهروندان در نقاط مختلف کشور می‌توانند بسیاری از امور قضایی خود را بدون مراجعه حضوری انجام دهند. برگزاری جلسات دادرسی برخط، ثبت الکترونیکی لوایح و ابلاغ‌های الکترونیکی از جمله خدماتی است که موجب صرفه‌جویی در زمان و هزینه مردم شده است.

وی با اشاره به اقدامات صورت‌گرفته در حوزه زندانبانی اظهار کرد: استفاده از پابند‌های الکترونیکی برای محکومان واجد شرایط، امکان حضور آنان در کنار خانواده و حفظ اشتغال را فراهم کرده است. همچنین بازدید‌های مستمر قضات از زندان‌ها و بهره‌گیری گسترده‌تر از نهاد‌های ارفاقی، زمینه بازگشت مؤثر بسیاری از محکومان اصلاح‌شده به جامعه را مهیا کرده است.

رئیس کمیسیون قضایی و حقوقی مجلس در بخش دیگری از سخنان خود به اقدامات قوه قضاییه در حوزه مقابله با فساد اشاره کرد و گفت: راه‌اندازی سامانه‌های هوشمند ارجاع کارشناسی، ثبت دارایی مسئولان و توسعه شفافیت در فرآیند‌های قضایی از جمله اقدامات مهم این دوره بوده است. حرکت به سمت سامانه‌های هوشمند و کاهش دخالت عوامل انسانی در فرآیند‌ها نیز زمینه بروز بسیاری از سوءاستفاده‌ها و امضا‌های طلایی را محدود کرده است.

وی همچنین تقویت جایگاه دیوان عدالت اداری در رسیدگی به شکایات مردم از دستگاه‌های اجرایی را از دیگر نتایج مثبت اجرای سند تحول قضایی دانست و افزود: در سال‌های اخیر، مصوبات متعددی که مغایر قانون یا حقوق مردم تشخیص داده شده‌اند، از سوی دیوان عدالت اداری ابطال شده و این امر نقش مهمی در حمایت از حقوق شهروندان در برابر تصمیمات غیرقانونی داشته است.

سرگزی در پایان تأکید کرد: بخش مهمی از اقدامات قوه قضاییه، مصادیق عینی تحقق عدالت در زندگی مردم است. هر جا کارخانه‌ای از تعطیلی نجات یافته، بخشی از سواحل و اراضی ملی به مردم بازگردانده شده، خدمات قضایی بدون مراجعه حضوری ارائه شده، خانواده‌ای با بهره‌گیری از نهاد‌های ارفاقی از آسیب‌های اجتماعی مصون مانده و حقی از حقوق عامه احیا شده است، می‌توان آثار ملموس اجرای سند تحول و تعالی قوه قضاییه را مشاهده کرد.

انتهای پیام/