گامهای ایران برای تقویت جایگاه جهانی در مالکیت فکری/ از ثبت جهانی فرش ایرانی تا توسعه همکاریهای بینالمللی
۲۶ آوریل، سالروز تشکیل سازمان جهانی مالکیت فکری، از سال ۲۰۰۰ به نام روز جهانی مالکیت فکری نامگذاری شده است که فرصتی برای تأکید بر نقش کلیدی مالکیت فکری در حمایت از خلاقیت و نوآوری در سراسر جهان فراهم میکند.
این روز از ۲۶ سال گذشته بنیانگذاری شد تا درک عمومی درباره اهمیت حمایت از مالکیت صنعتی، آثار هنری، موسیقی و دیگر جلوههای خلاقانه ارتقا یابد و بستری برای تجلیل از دستاوردهای پدیدآورندگان و خالقان اثر ایجاد شود. شعار محوری امسال، «ورزش و مالکیت فکری»، بر اهمیت پیوند ورزش و مالکیت فکری در توسعه اقتصادی و فرهنگی تاکید دارد.
مرکز مالکیت معنوی سازمان ثبت اسناد و املاک کشور در مقام مرجع ملی ثبت و حمایت حقوقی از داراییهای فکری و نماینده قانونی جمهوری اسلامی ایران در سازمان جهانی مالکیت معنوی (WIPO)، با بهرهگیری از ظرفیتهای تخصصی و هماهنگی میاننهادی همواره در راستای پیشبرد اهداف متعالی این سازمان پیشگام بوده و اقدامات موثری به ثمر رسانده است.
در کنار وظایف معمول از جمله اقداماتی که در سال گذشته صورت گرفت میتوان به الحاق جمهوری اسلامی ایران به «موافقتنامه وین درباره تأسیس طبقهبندی بینالمللی عناصر تصویری علائم» و «موافقتنامه استراسبورگ درباره طبقهبندی بینالمللی اختراعات»، امضای یادداشت تفاهم با مراکز مالکیت فکری کشورهای ترکیه و قزاقستان، ثبت بینالمللی فرشهای دستباف ایران در نظام لیسبون و اقدامات بسیار دیگری نام برد.
این مرکز در نظر دارد در سال پیش رو به معاهدات و توافقنامههای دیگری از جمله «توافقنامه لاهه درباره بینالمللی طرحهای صنعتی»، «معاهده مراکش برای تسهیل دسترسی افراد نابینا، کم بینا یا دارای دیگر معلولیتهای خوانشی به آثار منتشره» پیوسته و پیوندهای موثر با مراکز مالکیت فکری سایر کشورها برقرار کند. مرکز مالکیت معنوی همواره تأکید دارد که این اقدامات با هدف تقویت منافع ملی و ارتقای جایگاه ایران در حوزه مالکیت فکری بینالمللی بهصورت مستمر دنبال میشود.
این مرکز از سال ۲۰۲۲ اولین دوره مدرسه تابستانی مالکیت فکری را با همکاری سازمان جهانی مالکیت فکری (وایپو) آغاز کرده است. طی این سالها با انباشت تجارب ارزشمند در زمینه پروتکلهای برگزاری، محتوای آموزشی و آییننامههای اجرایی توانست با رویکردی نوین وارد عرصه جدیدی از برگزاری این دورهها شود.
برای نخستین بار در این دوره، مکانیزم انتخاب شرکتکنندگان بر اساس شاخصهای اثربخشی طراحی شد. بدین ترتیب تمام افرادی که در سایت جهانی مالکیت فکری ثبتنام کرده بودند، از نظر پیشینه، رزومه و انگیزههای فردی مورد ارزیابی قرار گرفتند تا با توجه به محدودیت ظرفیت، افرادی که در اولویت هستند پذیرش شوند.
در این دوره تلاش شد با پوشش رسانهای منسجم و برنامهریزی دقیقتر، کیفیت برگزاری را افزایش دهد. همچنین عناوین آموزشی متناسب با جریانهای روز جهانی و فرایندهای نوظهور همچون هوش مصنوعی، موضوعات زیستمحیطی در مالکیت فکری، تجاریسازی اختراعات و حفظ اسرار تجاری در دستور کار قرار گرفت.
اثربخشی این دورهها در دو بعد قابل ارزیابی است؛ نخست ارتقای امتیاز و جایگاه کشور در عرصه بینالمللی و افزایش کیفیت آموزشدهندگان و آموزشگیرندگان، و دوم ایجاد شبکهای از فعالان و نقشآفرینان حوزه مالکیت فکری که در ادوار مختلف مدارس حضور یافتهاند. این شبکه بهعنوان مبلغان نوین مالکیت فکری میتوانند در کشور منشأ اثر و همافزاییهای مؤثر باشند.
مرکز مالکیت معنوی دستاوردهای بسیاری داشته است به طوری که مرکز مالکیت معنوی بیش از ۱۲ سال به صورت الکترونیکی فعالیت میکند و در این مرکز هیچ پرونده کاغذی تشکیل نمیشود. در سامانه جدید مالکیت معنوی بازطراحی جدیدی انجام شده که این یک گام بسیار بزرگ است و در حال حاضر تمام سامانه هوشمند شده و مقرر است که طی ماههای آینده اجرایی شود.
بازطراحی سامانه مالکیت معنوی تجربه متفاوتی را برای کاربران و متقاضیان و همکاران مرکز به لحاظ رسیدگی به پروندههای حوزه علائم تجاری، اختراعات، طرحهای صنعتی ایجاد میکند.
دستاورد دیگر مرکز مالکیت معنوی در حوزه مشاغل خانگی بود. با توجه به اینکه یکی از موضوعات بسیار مهم و مورد نیاز کسب و کارها داشتن علامت تجاری است چرا که باعث تمایز کالاها و خدمات میشود بنابراین صاحبان مشاغل خانگی و کسب و کارهای خرد در کشور درخواست داشتند که با رعایت مقررات در این زمینه به آنها کمک کنیم و خوشبختانه در تعامل با وزارت تعاون، کار و رفاه اجتماعی مشکل ۸۰ درصد مشاغل خانگی کشور حل شد و متقاضیان این حوزه به صورت الکترونیکی میتوانند درخواست ثبت علامت تجاری داشته باشند.
مرکز مالکیت معنوی در بحث استعلامهای بر خط احراز فعالیت متقاضیان گامهای بسیار بزرگی را برداشته است و اگر تمام کسب و کارهای کشور بخواهند فعالیتی را انجام دهند حتما یک سمت کار آنها با مرکز مالکیت معنوی و حوزه علائم تجاری ارتباط پیدا میکند. در این حوزه دایره فرایند احراز فعالیت متقاضیان علائم تجاری را کلاً بهبود دادهایم استعلامهایی که از بخشهای مختلف دریافت میکنیم همگی بر خط است که عملاً هر کسی که متقاضی درخواست علامت تجاری باشد میتواند در کمترین زمان پرونده خود را تشکیل دهد و به لحاظ شکلی و ماهوی این پرونده به سرعت مورد رسیدگی قرار میگیرد.
انتهای پیام/
