آرا و رویه قضایی، تبلور حکمت عملی و ابزار تحقق عدالت در نظام قضایی

سیدعلی کاظمی، رئیس پژوهشگاه قوه قضاییه در آیین تجلیل از آرای منتخب قضات دیوان عالی کشور، دیوان عدالت اداری و دادگستری استان‌ها اظهار داشت: آرا و رویه قضایی، نماد حکمت عملی در قوه قضاییه است و آنچه اخلاق و قانون را با موقعیت‌های حقوقی پیوند می‌دهد، قلم و رای قضات و تأثیر آن بر جامعه است.

وی با بیان اینکه رأی یک قاضی، حاکمیتی‌ترین انشای حقوقی در یک کشور به‌شمار می‌رود، افزود: آثار یک رأی می‌تواند در جامعه اعتبار و سرمایه اجتماعی ایجاد کند، نظریه عدالت و نظریه حق را شکل دهد و به‌عنوان سرلوحه‌ای برای نگارش‌های حقوقی و اصلاح قوانین و مقررات مورد استفاده قرار گیرد.

کاظمی ادامه داد: تار و پود یک رأی، به گونه‌ای شکل و محتوا را در هم می‌آمیزد که عدالت در کشور جاری شود. از همین روست که برخی نظریات و مکاتب حقوقی معتقدند تمام تبلور نظام حقوقی در رویه قضایی جلوه‌گر می‌شود.

وی تأکید کرد: قاضی خوب، صرفاً کسی نیست که در یک اتاق دربسته و فقط با ابزار قانون مسائل حقوقی مردم را حل کند؛ بلکه باید اشراف و وقوف جامعی بر همه امور مرتبط داشته باشد. قاضی باید هم مسائل اجتماعی و هم مسائل اخلاقی را به‌خوبی بشناسد و از دانش‌های مختلف بهره بگیرد، به‌درستی از نظر کارشناسان استفاده کند و به‌عنوان یک محور و تسهیل‌گر در نظام عدالت، بداند چگونه تمام این دانش‌ها را از مجرای قلم خود به رأیی تبدیل کند که نشان‌دهنده اراده حاکمیت برای تحقق عدالت باشد.

رئیس پژوهشگاه قوه قضاییه با اشاره به اصل دوم قانون اساسی گفت: اگر بخواهیم مهم‌ترین رکن اجرای اصل قسط و عدل را که حسن مطلع قانون اساسی و اساس حاکمیت جمهوری اسلامی ایران است بیان کنیم، بی‌تردید نظام قضایی و به‌ویژه رویه قضایی و قلم قضات، نقش محوری در تحقق آن دارد. حضرت امام (ره) فرمودند حکومت جمهوری اسلامی همان حکومت عدل است؛ به‌بیان دیگر، تجلی عملی توحید در عرصه اجتماع، عدالت است و این معنا به‌روشنی در اصل دوم قانون اساسی قابل مشاهده است.

وی افزود: مهم‌ترین ابزار تحقق این اصل، نظام حقوقی و قضایی و ارا و رویه قضایی است که می‌تواند در حوزه‌های مختلف، ارزش‌آفرینی مؤثری در عرصه حق و عدل داشته باشد.

کاظمی در پایان ضمن ابراز خرسندی از حضور در جمع اساتید و قضات برجسته گفت: هر یک از این بزرگان، خود نمادی برای نظام قضایی و حقوقی کشور محسوب می‌شوند و بهره‌مندی از تجارب ارزشمند آنان برای ما درس‌آموز است. پژوهشگاه قوه قضاییه افتخار دارد که در حوزه پر اهمیت رویه قضایی نقش مؤثرتری ایفا کند و در سال‌های آینده، فعالیت‌های جدی‌تری در این زمینه انجام شود.

این جشنواره امروز سه شنبه ۲۱ بهمن ماه در نشست هیئت عمومی دیوان عالی کشور با تجلیل از آرای برگزیده در سال ۱۴۰۴ به کار خود پایین می‌دهد.

انتهای پیام/