رئیس دادگاه عالی انتظامی قضات: یک رأی متقن باید دارای استدلال قوی، استناد صحیح و نتیجه‌گیری شفاف باشد

مراسم تجلیل از آرای منتخب جشنواره ملی آرای شهید بهشتی، ویژه دادگاه عالی و دادسرای انتظامی قضات، با حضور حجت‌الاسلام والمسلمین رحیمی رئیس دادگاه عالی انتظامی قضات، قضات دادگاه عالی و دادسرای انتظامی قضات، کاظمی رئیس پژوهشگاه قوه قضاییه و هیئت همراه، در سالن اجتماعات دادگاه عالی انتظامی قضات برگزار شد.

در ابتدای جلسه، حجت‌الاسلام والمسلمین رحیمی رئیس دادگاه عالی انتظامی قضات، با اشاره به جایگاه پژوهشگاه قوه قضاییه اظهار کرد: کار در پژوهشگاه بسیار لذت‌بخش است، چرا که علاوه بر انجام فعالیت‌های تحقیقی، پژوهشی و علمی، ظرفیت خدمت‌رسانی در این مجموعه بسیار بالاست.

وی افزود: قضاتی که در حوزه‌های کیفری و مدنی فعالیت می‌کنند، گاهی با ابهامات و مشکلاتی مواجه می‌شوند که قانون در خصوص آنها صراحت و شفافیت لازم را ندارد و در چنین مواردی، پژوهشگاه می‌تواند نقش راهگشا و مؤثری ایفا کند.

حجت‌الاسلام والمسلمین رحیمی با تأکید بر استفاده از قضات توانمند و باتجربه در فعالیت‌های پژوهشی تصریح کرد: بهره‌گیری از قضات خوب و مجرب می‌تواند در شناسایی حلقه‌های مفقوده، رفع ابهامات و باز کردن گره‌های حقوقی و قضایی بسیار کارآمد باشد.

وی یکی از وظایف مهم پژوهشگاه قوه قضاییه را ارزیابی دستورالعمل اتقان آرا دانست و گفت: این موضوع بسیار مهم است و باید با جدیت دنبال شود. رأی قاضی باید با قلم خود قاضی صادر شود و از استحکام و انسجام لازم برخوردار باشد.

رئیس دادگاه عالی انتظامی قضات با تشریح ویژگی‌های رأی متقن بیان کرد: یک رأی مستحکم باید دارای گردش کار دقیق و منسجم باشد؛ به‌گونه‌ای که آینه تمام‌نمای محتوای پرونده از بدو تشکیل تا ختم رسیدگی باشد.استدلال قوی، استناد صحیح، نتیجه‌گیری شفاف و قابلیت آموزشی برای قضات دادگستری‌ها از دیگر ویژگی‌های رأی متقن است.افزون بر این، رأی باید اقناع‌کننده باشد، حتی اگر به ضرر یکی از طرفین دعوا صادر شده باشد.

حجت‌الاسلام والمسلمین رحیمی در پایان با تأکید بر اهمیت ارزیابی عملکرد قضات گفت: یکی از راه‌های دستیابی به اتقان آرا و صدور آرای محکم و مستدل، ارزیابی مستمر قضات است. پژوهشگاه قوه قضاییه می‌تواند به‌صورت دوره‌ای آرای صادره هر قاضی را بررسی کند؛ قضاتی که شایسته تشویق هستند مورد تقدیر قرار گیرند و در موارد ضعف، تذکر لازم داده شود یا در صورت نیاز، موضوع به دادسرای انتظامی قضات ارجاع شود.

در ادامه حجت‌الاسلام والمسلمین قدیانی، دادستان انتظامی قضات گفت: دادنامه هر قاضی سند هویت هر قاضی است و نباید آن را دست کم گرفت و باید با خط و نگارش و امضاء قاضی باشد و این باید امتیاز محسوب شود. رأی یک قاضی نشانه شخصیت علمی، معنوی و نشانگر دانش و تجربه شخص است. از روی یک رأی می‌توان تشخیص داد که شخص چه مقدار سابقه قضایی دارد. رسالت آقایان در پژوهشگاه هم در این وادی بسیار مهم است، باید قضات در زمینه استقلال راهنمایی و هدایت شوند تا استقلال آنان تضعیف نشود.

دادنامه؛ دریچه‌ای به دادرسی و آینه ذهن قاضی

سیدعلی کاظمی، رئیس پژوهشگاه قوه قضاییه، در این مراسم اظهار داشت: مجموعه دادگاه عالی، دادگاه عالی تجدیدنظر، دادسرای انتظامی قضات و دیوان عالی کشور، یک کانون منسجم را تشکیل می‌دهند که صرفاً نقش قضایی، دادگاهی و انتظامی ندارند، بلکه واجد نقش خط مشی گذاری اخلاقی و حقوقی در حوزه‌های حقوقی و قضایی است. این مجموعه، به جهت ماموریت و سرمایه انسانی آن جایگاهی ممتاز دارد، که نه‌تنها حرفه‌مندان امر قضا، بلکه وکلا، کارشناسان و حتی برخی فعالان سایر حوزه‌های حرفه‌ای نیز از آن تأثیر می‌پذیرند و از این حیث، رسالتی بسیار خطیر بر عهده دارد.

وی با بیان اینکه آرمان مشترک همه ما تحقق عدالت است، افزود: یک قاضی از زمانی که بر مسند قضا می‌نشیند، هزاران پرونده را رسیدگی می‌کند و با ورودی فزاینده پرونده و برخی مشکلات، شاید انتظار نرود که رسیدگی از هر حیث کامل باشد، اما به رغم مشکلات آرمان ما تحقق عدالت است و باید تلاش کنیم تا الگویی شایسته از حیث رفتار و اخلاق و عملکرد برای جامعه باشیم؛ به‌گونه‌ای که احساس عدالت، اطمینان و اعتماد به کار و شرافت قضایی در جامعه نهادینه شود. بدون این اعتماد، جامعه دچار فروپاشی خواهد شد. در میان وضع موجود و آرمان عدالت دادگاه عالی و دادسرای انتظامی کار ظریف و دشواری بر عهده دارند. آنها باید به نحوی عمل کنند که در عین توجه به مشکلات، بتوانند از تخلفات جلوگیری و الگویی مطلوب برای رسیدگی قضایی ارائه دهند. همچنبن در عین حمایت و صیانت از منزلت و استقلال قضایی باید از حقوق ملت و تمامیت و سلامت قضایی مراقبت کنند.

دادنامه؛ بنیان بالندگی نظام حقوقی و تاریخ مکتوب قضا

رئیس پژوهشگاه قوه قضاییه با اشاره به اهمیت دادنامه و آرای صادره به‌عنوان یکی از ابزار‌ها و سنجه‌های سنجش قضاوت، تصریح کرد: دادنامه، مهم‌ترین فرآورده نظام قضایی و انشایی حاکمیتی، دریچه‌ای به فرآیند دادرسی و پنجره‌ای به ذهن قاضی است که اندیشه، رفتار و شیوه رسیدگی او را بازتاب می‌دهد.

کاظمی دادنامه را بنیان بالندگی نظام حقوقی کشور دانست و گفت: دادنامه، آینه تاریخ قضا و حقوق در کشور، منشأ اثر در جامعه و حتی می‌توان آن را یک اثر هنری و سازه‌ای از عدالت دانست که در آن، شکل و محتوا درهم‌تنیده می‌شود تا عدالت مجسم شود. آثار دادنامه محدود به یک پرونده نیست، بلکه فراتر از چارچوب پرونده اثر می‌گذارد؛ استنباط‌های مثبت و منفی می‌آفریند. آثار گسترده و توقف‌ناپذیر یک رای خوب موجب توسعه و پیشرفت جامعه می‌شود. 

صیانت از قضات و تبدیل گنجینه آراء به دانش ماندگار

وی مجموعه دادگاه و دادسراق انتظامی را پیشران پیشرفت اخلاق، حقوق و عدالت توصیف کرد و افزود قضات این مجموعه طبیبان نظام قضایی و الگو‌هایی شایسته و اثرگذار محسوب می‌شوند.

کاظمی ضمن قدردانی از زحمات رئیس پیشین پژوهشگاه که آغازگر فعالیت‌های مثبت متعددی از جمله برگزاری این‌گونه جشنواره‌ها بودند، پیشنهاد کرد: با نظر مثبت بزرگان این مجموعه، کاری مشترک با نظارت قضات دادگاه عالی و دادسرای انتظامی برای استخراج آراء دادگاه عالی، دادگاه تجدیدنظر و دادسرای انتظامی آغاز شود و این آراء در قالب کتب در پژوهشگاه به چاپ برسد و برای قضات، وکلا و کارشناسان، الگوی رای نویسی و راهنمای اخلاقی، رفتاری، حقوقی و علمی باشد.

رئیس پژوهشگاه قوه قضاییه در پایان تأکید کرد: گنجینه ارزشمندی که در این مجموعه وجود دارد، باید با مدیریت دانش اثر بالنده خود را در نظام حقوقی کشور برجای بگذارد. با توجه به اهمیت رویه قضایی و نقش تعیین‌کننده آن، در تلاش هستیم تا با موافقت ریاست محترم قوه قضاییه و مسئولان عالی قضایی، ساختار مربوط به رویه قضایی و آراء در پژوهشگاه ارتقا یابد تا در رویه پژوهی، اصلاح رویه، تقریب رویه و اتقان آرا و ایجاد الگوی مناسب گام‌های مؤثرتری برداشته شود.

در ادامه طباطبایی ریاست شعبه ششم دادگاه عالی انتظامی قضات ضمن قدردانی از انتخاب یکی از آرای صادره از این شعبه به عنوان رأی برتر اظهار کرد: این انتخاب متضمن مسئولیت خطیر در آینده جهت تلاش مضاعف برای صدور آرای هر چه بهتر و منطبق بر حق و عدالت است و امیدواریم به یاری خداوند متعال بتوانیم از عهده این مسولیت مهم برآییم و انتظارات به جا را پاسخگو باشیم.

در ادامه حمیدی، معاون اول دادستان انتظامی قضات در راستای ارتقای صدور احکام مستدل و مستحکم پیشنهاد کرد برای هر موضوعی چندین نوع حکم مستدل و مستحکم انتخاب و در اختیار جامعه حقوقی قرار گیرد.

گفتنی است جشنواره ملی آرای شهید بهشتی هر ساله با هدف پاسداشت از قضات دانشوری که در راستای عدالت و احقاق حق، آرای متقن همراه با نوآوری‌های حقوقی و قضایی صادر می‌کنند برگزار می‌شود.

در این دوره از جشنواره آرای طباطبایی، دیوسالار، تبریزی کوهی خیلی از شعبه ششم دادگاه عالی انتظامی قضات، حجت الاسلام والمسلمین مرتضوی مقدم، حسینی و  فرج اللهی از شعبه اول دادگاه عالی تجدیدنظر و وطن خواهان اصفهانی و جعفری شهنی از دادسرای انتظامی قضات به عنوان آرای برتر انتخاب شد.

انتهای پیام/