قیمتهای هنگفت کتاب، حقالزحمههای کم نویسندگان
سید محمد مهاجرانی در گفتوگو با میزان درباره مشکلات نویسندگان در مسیر تولید کتاب گفت: برخی نویسندگان معتقدند نمیتوان نویسندگی را به عنوان یک شغل در نظر گرفت، اما من تاکید دارم که اگر در مسیر نویسندگی قدم برمیدارم برای این که تمام فکر و ذهنم معطوف به تولید یک اثر خوب و ارزشمند باشد، باید تنها نویسندگی را به عنوان یک شغل در نظر بگیرم.
وی به تعامل بین نویسندگان و ناشران اشاره و بیان کرد: ناشران و نویسندگان هر دو تحت تاثیر شرایط اقتصادی قرار دارند و این مهم هم برای ناشر و هم برای نویسنده دشواریهای فراوانی را به دنبال دارد. برخی از همکاران و نویسندگان برای تامین معیشت خود اقدام به انتخاب شغل دیگری در کنار نویسندگی میکنند و همین امر صدمات زیادی را به آنها وارد میکند.
مهاجرانی به نوع پرداخت حقالزحمه از سوی ناشران اشاره و اظهار کرد: پرداخت حقالزحمه از سوی ناشران بر اساس قراردادهایی است که بین ناشر و نویسنده منعقد میشود، اما در همین قراردادها چندین نوع از پرداخت حقالزحمه نویسندگان گنجانده شده است. در روش اول پرداخت حقالزحمه بر اساس زمانبندی انجام میشود یعنی نویسنده پس از دادن اثر حقالزحمه خود را به صورت کامل دریافت میکند که البته در این نوع از پرداختها مشکلی وجود ندارد و عموما برای نویسندگانی است که دارای تجربههای نگارشی زیاد هستند.
وی تصریح کرد: در برخی از قراردادها نیز حقالزحمه مرحله به مرحله پرداخت میشود یعنی نویسنده در مرحله اول و با ارائه محتوای خود به ناشر بخشی از حقالزحمه خود را دریافت میکند و مابقی حقالزحمه بعد از چاپهای مرحله بعدی به نویسنده پرداخت میشود که این گونه پرداخت عموماً به ضرر نویسندگان است.
این نویسنده پایین بودن حقالزحمه و قراردادهای بین ناشر و نویسنده را نیز مورد تاکید قرار داد و افزود: حقالزحمه نویسندگان عموما بین ۸ تا ۱۰ درصد است، البته حقالزحمه نویسندگان توانمند تا ۱۵ درصد ازقیمت پشت جلد کتاب نیز افزایش دارد و ناشران براساس قراردادها قبل از چاپ درصدی را به نویسنده پرداخت میکنند، اما در چاپهای بعدی هیچ مبلغی به نویسنده پرداخت نمیشود؛ این مشکلی است که برای خود من به عنوان یک نویسنده روی داده است. برای مثال ناشری بود که دچار مشکلات اقتصادی شده و از من خواست تا کتابی با مشخصات معین را برای او نوشته و ارائه کنم، من هم کتاب را نوشتم و با قیمت ۳۰۰هزار تومان به او فروختم، اگرچه این مقوله متعلق به ۱۶ سال پیش است، اما چندین سال بعد از من برای کتابی که نوشته بودم و سود ۲۰ میلیون تومانی که بابت این کتاب در جیب ناشر رفته بود، تشکر کرد. این کتاب برای او برکت داشت، اما مشکلات مالی برای نویسنده باقی میماند، به عبارتی زحمات مولف در نظر گرفته نمیشود، بدین ترتیب حقوق نویسنده در بسیاری از موارد به راحتی نادیده گرفته میشود و از بین میرود.
مهاجرانی پیشنهاد کرد: چنانچه نشست سه جانبه بهمنظور تبیین و تصمیمی درست برای میزان حق الزحمه و قرارداد بین ناشر و نویسنده در نظر گرفته شود و این مهم با حضور نویسندگان و ناشران شکل بگیرد، نتایج مطلوبی بدست خواهد آمد.
وی شاخصهای کتاب خوب را مورد بررسی قرار داد و افزود: کتابهایی که چه از نظر محتوا و چه از نظر سوژه پرداخت خوبی داشته و بتواند بردی جهانی داشته باشد، میتواند در رسته کتابهای خوب و ارزشمند جای داده شود.
مهاجرانی مشکلات ناشران را نیز مورد تاکید قرار داد و خاطرنشان کرد: ناشران نوپا سرمایههای کمی دارند و نمیتوانند هزینههای قابل توجهی را به مولفان پرداخت کنند، لذا برای اینگونه ناشران نوپا باید توجهات ویژه و تسهیلات خاص در نظر گرفته شود. از سوی دیگر با بالا رفتن قیمت کاغذ طی سالهای اخیر، بازار خرید کتاب خوب نبوده و سبب شده بسیاری از کتابها روی دست ناشران باقی بماند؛ همین امر ضررهای اقتصادی را برای ناشران دربرداشته و قطعاً تاثیرش روی نویسندگان هم به جا میماند.
انتهای پیام/
خبرنگار انسیه بغدادی
