تغییر مجازات‌های مواد مخدر نیازمند عزم بین‌المللی است

: معاون امور بین‌الملل ستاد حقوق بشر قوه قضاییه گفت: اگر در امر مبارزه با مواد مخدر یک عزم جدی بین المللی وجود داشته باشد، هرگونه تغییر نگاهی نسبت به مجازات‌های جرایم مواد مخدر می تواند ممکن باشد.

به گزارش خبرنگار میزان، در حالی که کشورهای غربی، خود را به عنوان مدعیان حقوق بشر در سطح جهان معرفی می کنند شواهد متعددی وجود دارد که نشان می‌دهد سیاست‌های ضد حقوق بشری در برخی از همان کشورهای غربی وجود دارد، همین کشورهای غربی چندین سال است که ایران را متهم به نقض حقوق بشر می‌کنند؛ اما از خشونت و رفتار ضد انسانی خود چشم پوشانده و با دادن شعار دفاع از حقوق بشر توسط رسانه‌های وابسته به خود، این شعار را به ابزاری برای استعمارگری‌های خود تبدیل کرده‌اند.

در سال‌های اخیر پلیس آمریکا با خشونت‌های خود چندین فرد سیاه‌پوست را به قتل رساند، اتفاقاتی که به دفعات زیاد در آمریکا تکرار شده و چندین بار هم منجر به تظاهرات مردم در نیویورک و دیگر شهرهای این کشور گردیده و نه تنها این جنایت پلیس آمریکا از سوی رسانه‌های غربی به عنوان نقض حقوق بشر محکوم نشده بلکه بخش اعظم اخبار مربوط به آن هم سانسور شده است. سال گذشته پلیس کانادا حدود ۲۰۰ دانشجوی معترض را با خشونت و خوی غربی خویش بازداشت کرد تا نشان دهد معنای آزادی بیان در آن کشور چگونه است و البته باز هم رسانه‌های غربی چشمان خود را به روی این نقض حقوق دانشجویان بستند و همچنان دم از نقض حقوق دانشجویان در ایران زدند و هزاران اتفاق دیگر از این دست که باعث شد تا در چند ماه اخیر اسناد نقض حقوق بشر کشورهای غربی در ایران رونمایی شود.

رونمایی از اسناد نقض حقوق بشر در کشورهای غربی بهانه‌ای شد تا گفت‌وگویی با دکتر کاظم غریب‌آبادی معاون امور بین‌الملل ستاد حقوق بشر قوه قضاییه داشته باشیم. کارشناس سرپرست آسیا و آقیانوسیه، اداره کل امور بین الملل مجلس شورای اسلامی، کارشناس ارشد وزارت امور خارجه، مدیر ارتباطات و امور بین الملل، برون مرزی صدا و سیما، معاون مدیرکل سیاسی وزارت امور خارجه و مشاور وزیر خارجه و و عضو تیم مذاکره کننده هسته ای جمهوری اسلامی ایران در دولت نهم و دهم و همچنین سفیر ایران در هلند در کارنامه فعالیت دکتر غریب آبادی به چشم می‌خورد.

از جمله تالیفات دکتر غریب آبادی می‌توان به معاهدات خلع سلاح و کنترل تسلیحات، بررسی تحلیلی معاهده منع جامع آزمایش‌های هسته‌ای، معاهده منع گسترش سلاح‌های هسته‌ای و پروتکل الحاقی، موضوع هسته‌ای ایران به روایت اسناد، نهضت ملی هسته‌ای، واقعیت‌های اساسی در مورد برنامه هسته‌ای ایران و آژانس بین المللی انرژی اتمی و حقانیت ایران در برنامه صلح آمیز هسته ای اشاره کرد.

آنچه در ادامه می‌آید مشروح گفت‌وگوی با معاون امور بین‌الملل ستاد حقوق بشر قوه قضاییه است:

: به عنوان سئوال اول، ما در هفته‌های گذشته شاهد رونمایی از اسناد نقض حقوق بشر در کشورهای غربی بوده‌ایم که در هر کدام از این اسناد، گزارش‌های مفصلی در زمینه نقض حقوق بشر در این کشورها به چشم می‌خورد، فلسفه این قبیل اقدامات از نگاه شما چیست؟

غریب آبادی: رصد نقض حقوق بشر در کشورهای مدعی از جمله جمهوری اسلامی ایران پدیده جدیدی نیست، البته یک پدیده دولتی هم نیست. قطعا ما در زمینه نقض حقوق بشر در آمریکا پیگیری‌های لازم را انجام خواهیم داد؛ ولی آنقدر پرونده آمریکا در زمینه حقوق بشر سیاه و تاریک است که نه تنها دولت‌ها بلکه سازمانهای مردم نهاد، جامعه مدنی، موسسات مطالعاتی و پژوهشی هم در این زمینه فعالیت می‌کنند.

در جمهوری اسلامی ایران سازمان‌ها و جوامع مختلفی اقدام به رصد نقض حقوق بشر می‌کنند. به عنوان مثال، رونمایی از سند نقض حقوق بشر در آمریکا و انگلیس توسط موسسه مطالعاتی و پژوهشی صورت گرفته است. در سایر کشورها نیز موسسات بسیاری، علاوه بر نهاد های دولتی، در زمینه نقض حقوق بشر در آمریکا بررسی کرده و گزارش تهیه می‌کنند. اخیرا گزارشی را در مورد نقض حقوق بشر در آمریکا در سال 2014 دریافت کردم که توسط موسسه‌ای به نام «بنیاد دموکراسی و مشارکت» تهیه شد. این بنیاد که توسط یک وکیل روسی ایجاد شده است، گزارشی 150 صفحه ای در مورد نقض حقوق بشر در سال 2014 در آمریکا تهیه کرده است.



: این گزارش به چه موضوعاتی اشاره دارد؟

غریب آبادی: این گزارش بسیار مستند در حوزه‌های مختلف تدوین شده است و پنج بخش اساسی دارد: جاسوسی و نقض حریم خصوصی افراد، تخلفات نیروهای پلیس، نقض حقوق و وضعیت بد زندانیان، نقض آزادی بیان، جنگ غیرقانونی علیه ترور و شکنجه.

در واقع، باید گفت که رصد نقض حقوق بشر یک پدیده جدید در جمهوری اسلامی ایران و در سایر کشورها نیست. در ایران، هم جوامع مدنی و سازمانهای غیر دولتی این موضوع را رصد می‌کنند و هم ما در ستاد حقوق بشر مرکز پایش را ایجاد کردیم.

ما تقریبا به صورت روزانه وضعیت حقوق بشر را در کشورهای اتحادیه اروپا، آمریکای شمالی و رژیم صهیونیستی رصد کرده و اخباری که در مورد نقض حقوق بشر در این کشورها به نقل از منابع خودشان منتشر می‌شود را گردآوری و باز نشر می‌کنیم. البته ما رصد سایر کشورها را هم در برنامه خودمان داریم، ولی این اولین مرحله از فعالیت مرکز پایش است. نوع دیگری از رصد که انجام می‌دهیم، رصد موضوعی است. مثلا همین گزارش اخیر سنا در مورد اقدامات سیا و استفاده گسترده از شکنجه به عنوان موضوع مهم نقض حقوق بشری است که در مرود آن گزارش تحلیلی و توصیفی تهیه می‌شود. این گزارش‌ها برای رسانه‌ها و مستند سازان نیز ارسال می‌شود. این گزارشات در قالب یک مجموعه کتاب به دو زبان فارسی و انگلیسی تدوین خواهند شد تا در عرصه بین المللی نیز قابل استفاده باشند.

: ارزیابی شما از وضعیت رصد و پایشی که صورت می‌گیرد، چگونه است؟

غریب آبادی: رصد وضعیت حقوق بشر در جهان هم در سطح دستگاههای مسئول و هم در سطح سازمان‌های غیر دولتی در جمهوری اسلامی ایران، رصد جامعی است. اگر در بحث حقوق بشر رصدی انجام می‌شود، هدف این نیست که بگوییم ما خودمان آماج اتهامات و ادعاها هستیم پس وضعیت مدعیان را هم در واقع رصد می‌کنیم تا نقاط ضعف آنها را برجسته و یاد آوری کنیم، بلکه ما به دلیل اعتقادی و مواضع اصولی خودمان این فعالیت‌ها را انجام می‌دهیم. ما به عنوان جمهوری اسلامی ایران کشوری هستیم که برمبنای اصول دینی و اعتقادی به کرامت و شرافت انسانی توجه بسیار زیادی داریم و حقوق بشر و حقوق شهروندی بر مبنای قانون اساسی و آموزه‌های دینی و اسلامی ما جایگاه بسیار بالایی دارد؛ یعنی ما خودمان را به عنوان یک کشور مدعی در حوزه حقوق بشر می‌دانیم. از این نگاه و رهیافت اگر جایی نقض حقوق بشر صورت بگیرد، رصد می‌کنیم و واکنش نشان می‌دهیم و پشت این واکنش و راهبرد یک دیدگاه سیاسی قطعا وجود ندارد بلکه، یک دیدگاه اخلاقی و مسئولیت مدار قرار دارد و این تفاوت ما با کشورهای غربی در این زمینه است.

: دکتر لاریجانی اخیرا صحبتی داشتند مبنی بر اینکه که بیشتر مجازات های اعدام ما در رابطه با مواد مخدر هستند و ما باید کاری کنیم که مجازات‌ها در حوزه جرایم مربوط به مواد مخدر تغییر کند. در این خصوص آیا با مجلس و دولت رایزنی داشته‌اید؟

غریب آبادی: در جمهوری اسلامی ایران در واقع مجازات‌ها دو هدف را دنبال می‌کنند، یکی هدف بازدارندگی است و دیگری هم هدف تربیتی و اصلاحی است. در واقع هدف صرفا برخورد با فرد نیست؛ یعنی فلسفه مجازات برخورد شخصی و فردی نیست و در واقع از طریق مجازات‌ها می‌خواهیم از بروز مجدد آن جرائم و یا توسعه آنها پیشگیری کنیم و اگر فردی به خاطر جرمی محکوم شد، از طریق سیستم مجازات از جمله زندان دوباره بتواند به جامعه برگردد.

در موضوع مواد مخدر مطلعید که ما همسایه کشوری هستیم که در واقع بزرگترین تولید کننده مواد مخدر است. ما هم به دلیل قوانین داخلی و هم به دلیل مبانی دینی و اسلامی خودمان، نمی‌پذیریم که با استفاده از مواد مخدر جوانان کشور ما آلوده شوند و یا حتی ایران به عنوان مسیر ترانزیت تعیین شود و مواد مخدر به کشورهای دیگر صادر شود و ملت‌های دیگر را گرفتار کند. در واقع، ما با هر دو آن مخالف هستیم. از این رو، جمهوری اسلامی ایران سیاست‌ها و مقررات سختگیرانه‌ای را در برخورد با جرائم مرتبط با مواد مخدر وضع کرده است که شاید برخی دیگر از کشورها چنین مجازات‌هایی در برخورد با مواد مخدر نداشته باشند؛ چراکه دغدغه‌های ما را ندارند.

دغدغه ما این است که می‌خواهیم جوانان‌مان سالم باشند و اعتیاد به مواد مخدر پیدا نکنند. نظام جمهوری اسلامی ایران خودش را ملزم می‌داند که به تربیت و پرورش جامعه و جوانان و همچنین ایجاد جامعه‌ای سالم توجه کند، ولی کشورهای غربی این اعتقاد را ندارند؛یعنی این کشورها تربیت و پرورش افراد جامعه را به عنوان یکی از مسئولیت‌های خود نمی‌دانند. ما چون به این ارزش‌ها توجه داریم، پس طبیعتا نگاه ما در برخورد با مواد مخدر و جرائم مرتبط با مواد مخدر با آنها متفاوت است. ما همسایه کشوری هستیم که بزرگترین تولید کننده مواد مخدر است و بسیار بیشتر از کشورهای غربی در معرض این پدیده شوم هستیم که هزاران کیلومتر با افغانستان فاصله دارند. شرایط ما با آنها متفاوت است.
وقتی آن کشورها اعلام می کنند که اعدام جرائم مرتبط با مواد مخدر باید حذف شود،آنها شرایط ما را درک نمی کنند؛ چرا که شرایط آن ها با ما یکسان و مساوی نیست. فلسفه وضع مجازات‌های سختگیرانه در رابطه با مواد مخدر و سرمایه‌گذاری برای مقابله با آن درجمهوری اسلامی ایران مشخص است. هزاران نفر از نیروهای مرزی و پلیس ما در مبارزه با قاچاقچیان مواد مخدر شهید شدند و جان خودشان را از دست دادند و ما سالانه میلیاردها تومان برای مبارزه با مواد مخدر و ایمن سازی مرزهایمان در مقابل ترانزیت و همچنین توزیع مواد مخدر در داخل هزینه می‌کنیم. کشورهای مدعی مبارزه با مواد مخدر به هیچ عنوان به ایران کمک نمی‌کنند. اگر در امر مبارزه با مواد مخدر یک عزم جدی بین المللی وجود داشته باشد، هرگونه تغییر نگاهی نسبت به مجازات‌های جرایم مواد مخدر می تواند ممکن باشد. وقتی که شرایط عوض شود، وقتی که شما احساس خطر کمتری نسبت به توزیع مواد مخدر و آلوده کردن جوانان احساس کنید و وقتی نسبت به ترانزیت مواد مخدر عزم جوامع بین المللی را در مبارزه با این پدیده خطرناک ببینیم، پس طبیعتا نگاه‌های داخلی هم نسبت به مجازاتهای مرتبط با جرایم مرتبط با مواد مخدر تغییر می‌کند. ما هنوز شاهد عزم جامعه بین المللی و جوامع مدعی در همکاری برای مبارزه با مواد مخدر نیستیم.

ضمن اینکه به این مبحث هم اعتقاد داریم که به هر صورت خودمان در داخل باید فلسفه بازدارندگی مجازات‌ها در جرائم مرتبط با مواد مخدر را مجددا مورد بررسی قرار دهیم. البته نگاه‌ها در این رابطه هم متفاوت است. برخی معتقد هستند که مجازات اعدام در خصوص جرایم مواد مخدر در واقع موثر و بازدارنده بوده است، ولی برخی معتقدند اینگونه نبوده است. بحث بازدارنده بودن این نوع مجازات نیاز به یک کار کارشناسی عمیق تر و گسترده تر دارد و ثانیا هرگونه حرکتی در این مسیر نیازمند یک همکاری و عزم جدی بین المللی در مبارزه با مواد مخدر است .



: چرا احمد شهید با وجود اینکه به گزارش‌هایش آن همواره از سوی دولت ایران پاسخ داد می شود آن هم پاسخهای صحیح و منطقی، باز هم ادعاهای دروغین را هر بار در گزارش‌هایش تکرار می کند؟

غریب آبادی: ابتدا باید فلسفه نصب گزارشگر ویژه در رابطه با وضعیت حقوق بشر در جمهوری اسلامی ایران را بررسی کنیم. باید ببینیم که آیا واقعا این مسیر یک مسیر بیطرفانه، و حرفه ای و منطقی است که بخواهیم چنین انتظاری را از این گزارشگر داشته باشیم یا خیر؟

ما کشوری هستیم با سی و شش سال سابقه نظام جمهوری اسلامی. با انقلاب اسلامی مردم از شر دیکتاتوری خلاص شدند. انقلاب اسلامی را اگر بخواهیم از دید حقوق بشری نیز نگاه کنیم، کاملا در راستای حقوق بشر و حفظ حقوق شهروندان بوده است؛ چرا که ما از یک رژیم دیکتاتوری و استبدادی به سمت یک نظام مردم سالاری دینی حرکت کردیم. تلاش نظام اسلامی در رابطه با حقوق بشر و حقوق شهروندان این بود که نهادهای دموکراتیک در داخل کشور مستقر شوند. تمامی مقامات سطح بالای کشور با واسطه یابی واسطه توسط مردم انتخاب می شوند و این دستاوردی است که در قبل از انقلاب شاهد آن نبودیم.

بطور متوسط سالانه یک انتخابات در ایران برگزار می‌شود. میزان نشریات و خبرگزاری‌های کشور بسیار بیشتر از کشورهای غربی است. در بحث حقوق اقلیتها اقدامات بسیار مثبت و دستاوردهای زیادی داریم. در حوزه حقوق کودکان و زنان پیشرفتهای بسیار زیادی را بعد از انقلاب اسلامی داشتیم. در فقر زدایی، مسکن، بهداشت، غذا که همه از ابعاد حقوق بشری و جزئی از حقوق اقتصادی و فرهنگی و اجتماعی مردم تلقی می شوند، پیشرفتهای بسیاری در بعد از انقلاب اسلامی داشتیم. حداقل در منطقه خودمان بخواهیم نگاه کنیم، جمهوری اسلامی ایران بزرگترین و پیشرفته ترین دموکراسی در منطقه خاورمیانه است. در حالی که حقوق بشر از مداخلات نظامی برخی کشورهای مستکبر و زورمدار جهان رنج می برد، جمهوری اسلامی ایران هیچ وقت تهدیدی برای منطقه و جهان نبوده است. ما در چند قرن گذشته هیچ وقت کشوری را تهدید نکرده و به کشوری نیز حمله نکرده‌ایم، ولی آماج تهدید و تجاوز بوده‌ایم، تجاوزی که در واقع توسط همین کشورهای مدعی حقوق بشر مورد حمایت قرارگرفت.

مداخلات نظامی متعددی به بهانه استقرار دموکراسی و دفاع از حقوق مردم توسط آمریکا و برخی کشورهای غربی در چارچوب ناتو صورت گرفت از جمله لیبی، افغانستان و عراق، ولی جمهوری اسلامی چنین سابقه تاریخی سیاهی ندارد و سابقه بسیار روشنی در بحث حقوق بشر دارد. حقوق مردم ما نیز به بهانه های مختلف توسط این کشورها نقض شده است که مورد اخیر آن، تحمیل تحریم های ظالمانه می باشد که در مغایرت کامل با حقوق بشر قرار دارد.

رژیم صهیونیستی در جنگ 51 روزه غزه بیش از 2700 زن و کودک بی گناه را می کشد، آن وقت آمریکا و کشورهای غربی به جای اینکه این اقدامات را محکوم کنند تجهیزات نظامی به این رژیم صادر می کنند و کمک های بلاعوض مالی به رژیم صهیونیستی اعطاء می کنند.

حالا چه اتفاقی افتاده است که در سال 2011 برای چنین کشوری (ایران) گزارشگر ویژه نصب می‌کنند؟ ما نسبت به این اقدام سیاسی ملاحظه اصولی داریم و ملاحظه ما فردی و شخصی نیست. حالا احمد شهید یا هرکس دیگری فرقی نمی‌کند و ما باز هم موضعمان در رابطه با حقوق بشر تفاوتی نمی‌کرد. هر فرد دیگری هم که بود، ما معتقد هستیم که در واقع این اقدام یک اقدام نابجا و غیر منطقی، غیرسازنده و کاملا سیاسی بود.

کشورهایی هستند که حتی در عمرشان یک انتخابات آزاد ندیدند؛ اما رابطه بسیار خوب با غرب و آمریکا دارند و هیچ وقت هم وضعیت حقوق بشرشان مورد انتقاد قرار نگرفته است. ما نسبت به این تناقضات در واقع انتقاد جدی داریم و این فرآیند انتصاب گزارشگر را یک فرآیند سیاسی می‌بینیم، وقتی یک گزارشگر طی یک فرآیند سیاسی به عنوان گزارشگر ویژه منصوب می‌شود، قطعا ماموریتش هم تبدیل به یک ماموریت سیاسی می شود و ملزم هست از خواسته‌ها و اهداف سیاسی کشورهایی که در قطعنامه نصب گزارشگر ویژه دخیل بودند، تبعیت کند. بنابراین، گزارشگر ویژه هر چقدر هم که با واقعیت‌ها، اطلاعات واقعی و درست از سوی جمهوری اسلامی ایران مواجه شود، تمایلی به انعکاس آن واقعیتها ندارد؛ چرا که اگر واقعیتها منعکس شوند، اطلاعات انحرافی و اشتباهی که آنها به افکار عمومی بین المللی در این زمینه ارائه می دهند، خود را نشان خواهد داد.



: کشور ما در مواجهه با این رویکرد، چه راهبردی را در نظر گرفته است؟

غریب آبادی: ما در بحث حقوق بشر راهبردی چند بعدی را اتخاذ کردیم. یک بعد آن پرچمداری در حوزه حقوق بشر است. ما کشوری هستیم که معتقد به حقوق بشر و حفظ و ارتقای حقوق بشر هستیم، پس خودمان در این زمینه مدعی هستیم؛ یعنی پرچمدار حوزه حقوق بشر هستیم. ما مخالف حقوق بشر نیستیم، ما معتقد هستیم که مردم باید در همه جای دنیا از حقوق بشر خود در حوزه های مختلف استفاده کرده و بهره مند شوند و حقوقشان نباید نقض شود.

بعد دوم، روشنگری در مورد ادعاها و اتهامات واهی است. به دلیل اینکه در اثر تمایل، نیات و خواسته های سیاسی اطلاعات انحرافی، دروغین و جعلی با ماهیت سیاسی به افکار عمومی بین المللی در مورد وضعیت حقوق بشر و نگاه ایران به حقوق بشر ارائه می شود، ما خود را ملزم می بینیم که در این زمینه روشنگری کنیم؛ یعنی در واقع ماهیت دروغین و انحرافی این اطلاعاتی که منتشر می کنند را نشان دهیم. به همین خاطر در این زمینه فعال هستیم و تولیدات مختلفی داریم، گزارشات مختلفی ارائه می کنیم، به گزارشاتی که خود گزارشگر ویژه یا دبیرکل در زمینه حقوق بشر منتشر می کنند، پاسخ می دهیم و در این زمینه کاملا فعال هستیم و اجازه نخواهیم داد که با اطلاعات یکطرفه خود، اذهان و افکار عمومی را به سمت خودشان جلب و منحرف کنند.

بعد سوم این است که راهبرد ما در زمینه حقوق بشر تدافعی نخواهد بود، بلکه مبنی بر یک سیاست فعال خواهد بود. یک وجه اصولی این سیاست فعال این است که ما وضعیت نقض حقوق بشر در کشورهای مدعی را رصد خواهیم کرد و هم به اطلاع مردم خودمان و سایر کشورها و هم به اطلاع سازمانها و مراکز بین المللی حقوق بشری خواهیم رساند و به پیگیری آن نیز خواهیم پرداخت و این کاری است که در واقع دارد انجام می شود .

بعد چهارم نیز انعکاس دستاوردهای حقوق بشری جمهوری اسلامی ایران در حوزه‌ها و قالب‌های مختلف می باشد.

: بحثی که همواره در گزارشات احمد شهید به آن اشاره می شود، حقوق زن در ایران است. در صورتی‌که بارها این موضوعات از سوی کشور ایران پاسخ داده شده است. راهبرد و پاسخی که جمهوری اسلامی ایران در مقابله با این اتهامات حقوق بشری در حوزه زنان مطرح می‌کند چیست؟

غریب آبادی: اول باید دید که نگاه غرب اصلا به زن چه بوده و چگونه است؟ پدیده حقوق بشر در غرب یک پدیده نوین و جدیدی است که بعد از دو جنگ جهانی اول و دوم شکل گرفت. بعد از اینکه دهها میلیون انسان بی‌گناه کشته شدند، غرب تازه پی برد که حقوق بشری هم وجود دارد و مردم حقوقی دارند و باید به آن احترام گذاشت، در حالی که اسلام در بیش از 14 قرن پیش به بحث حقوق بشر توجه کافی و وافی داشته است و تاکید فراوانی به شرافت و کرامت انسانی دارد. زن در اسلام و نظام اسلامی ما جایگاه بالایی دارد. احادیث و روایات گهربار پیامبر گرامی اسلام (ص) و ائمه اطهار(علیهم السلام) درخصوص زن و نشان از منزلت و شان والای زن در جامعه دینی و اسلامی دارد. پیامبر مکرم اسلام (ص) جایگاه زن را نه تنها در منزل، بلکه در جامعه ارتقاء داد. ما معتقد نیستیم که زن فقط متعلق به منزل است و باید در منزل محبوس شود، بلکه زن دارای یک جایگاه اجتماعی نیز هست. زنان دوش به دوش مردان در پیشرفت و سازندگی کشور موثر هستند. در جامعه غربی اگر آثار برخی از اندیشمندان مثل منتسکیو را مطالعه کنید، متوجه می‌شوید که اینها زن را منشاء بدبختی جامعه، خانواده و مرد می دانستند. حال این کشورهای غربی چگونه با این پیشینه ضد حقوق بشری، در بحث حقوق زنان به ما انتقاداتی را وارد می کنند.

ما نگاه ابزاری به زن نداریم. در غرب متاسفانه نگاه ابزاری و کالایی به زن وجود دارد و در پیشبرد بعضی از برنامه ها و اهداف، بصورت ابزاری از زن استفاده می شود. ما این را در نظام اسلامی قبول نداریم و نمی توانیم برای جلب توجه جامعه یا در واقع پیشبرد برخی اهداف، به صورت ابزاری از زن و بصورت تبلیغاتی و نمایشی استفاده کنیم.

بعد از انقلاب اسلامی، دستاوردهای شگرفی در حوزه زنان داشتیم. در قانون اساسی در موارد مختلفی به جایگاه مهم زنان و حقوق آنان اشاره شده است. تقریبا نیمی از دانشجویان دانشگاههای ما ( بیش از دو میلیون نفر ) زن هستند، بیش از 75 هزار نفر از آموزشگران و اعضای هیئت علمی دانشگاهها را زنان تشکیل می دهند، و بیش از 31 هزار نفر از کادر اداری و اجرایی دانشگاهها را زنان تشکیل می دهند. در قوه قضائیه 800 قاضی زن حضور دارند. علاوه بر این، بیش از 19000 کارمند زن در این قوه مشغول به کار هستند. ساختارهای مختلفی برای ارتقای حقوق زنان در کشور ایجاد شده است که مهمترین آن تشکیل معاونت امور زنان و خانواده ریاست جمهوری می باشد. در قوه قضائیه دفتر حمایت از زنان و کودکان ایجاد شده است. در تمامی وزارتخانه ها و سازمانها مشاور امور زنان و دفاتر امور زنان مستقر شده است تا نگاهی به قوانین و سیاست‌ها و اقداماتی که در واقع به حوزه زنان مربوط می‌شود، داشته باشند و اگر نیاز به اصلاح است، فرایندها را اصلاح کنند و یا قوانین و مقررات و سیاستهای اجرائی جدیدی را پیشنهاد دهند. در کدام کشوری چنین ساختارهایی را در حوزه زنان داریم؟! در کابینه در حال حاضر سه زن در سطح معاون رئیس جمهور حضور دارند و در مجلس شورای اسلامی نیز نه نفر نماینده زن حاضر هستند و افزایش این حضور نیز معنی ندارد و منوط به موفقیت در انتخاب شدن توسط مردم است.

زنان در بسیاری از پستهای مدیریتی نیز حضور دارند. در دوره سوم انتخابات شوراها نیز بیش از 1500 زن به عنوان عضو شوراها انتخاب شدند. تعداد متخصصان زن نیز اکنون به بیش از 800 هزار نفر رسیده است. زنها نقش بسیار مهمی را در جمهوری اسلامی ایران در توسعه و پیشرفت جامعه دارند. اینکه غرب بخواهد به ما بگوید ما حقوق زنان را نقض می کنیم، بسیار مضحک است؛ چرا که اگر ما بیشتر توجه نکنیم کمتر از آنها که مدعی هستند در این زمینه نیستیم و اینها همه مرهون رویکرد دینی نظام مقدس اسلامی نسبت به زنان می باشد.



: اقدام نمایندگی های ایران در سازمان های بین المللی در زمینه افشاگری نقض حقوق بشر در آمریکا را چطور ارزیابی می کنید ؟

غریب آبادی: پرداختن به نقض حقوق بشر یک کار جامع، سیستمی و بسته ای است؛ در این کار هم جوامع مدنی نقش دارند، هم نهادهای دولتی و هم نهادهای دیپلماتیک و سیاسی در خارج از کشور. نمایندگیهای جمهوری اسلامی و سفارتخانه های ما در سایر کشورها نه تنها در زمینه نقض حقوق بشر، بلکه در طرح و پیگیری اینگونه تناقضات پیشرو و فعال هستند. ما خودمان را موظف می دانیم که اگر کشورهای مدعی با نقض تعهدات بین المللی خود مواجه شوند، اینها را مورد تذکر قرار دهیم. در این زمینه حتی کشورهای مستقل نیز به ما تاسی کرده و یا ما را همراهی می کنند. نقش جمهوری اسلامی ایران یک نقش پیشرو و مهمی در این زمینه است و اقدامات بسیار خوبی هم صورت گرفته است، نه تنها برای آمریکا بلکه موضوعات مهم دیگر.

: چقدر توانسته ایم از فرصت ریاست ایران بر جنبش عدم تعهد در زمینه پیشبرد اهدافمان در خصوص نقض حقوق بشر در کشورهای غربی و آمریکا استفاده کنیم؟

غریب آبادی: در حدود سه ماه قبل، قطعنامه ای به پیشنهاد جمهوری اسلامی ایران در مقام ریاست جنبش عدم تعهد در شورای حقوق بشر تصویب شد که بر اساس آن، اقدامات زورمدارانه یکجانبه شامل تحریم‌ها که الان جمهوری اسلامی ایران و چند کشور دیگر با آن مواجه هستند، کاملا نفی گردید. این قطعنامه از طرف جنبش عدم تعهد پیشنهاد شد؛ چرا که ما عضو شورای حقوق بشر نیستیم و منتهی این قطعنامه با حمایت اعضای جنبش عدم تعهد به ویژه آن هایی که عضو شورای حقوق بشر هستند، مطرح شد و علیرغم مخالفت و مواضع آمریکا و کشورهای غربی، رای قاطعی آورد و قرار شد یک گزارشگر ویژه برای پیگیری اجرای مفاد این قطعنامه منصوب شده و سالانه به شورای حقوق بشر و مجمع عمومی سازمان ملل نیز گزارش دهد. این اقدام بسیار مهمی است و نشان می‌دهد که جمهوری اسلامی ایران در این حوزه ها پیگیر، فعال و جلودار است. این قبیل اقدامات منشعب از همان راهبرد فعال است؛ یعنی پرچمداری در حوزه حقوق بشر. پرچمداری یعنی اینکه شما هم روشنگری خواهید کرد و هم نقض حقوق بشر را پیگیری خواهید کرد. چطور می شود که غربی ها حقوق دهها میلیون شهروند ایرانی را تحت تاثیر تحریم ها نادیده بگیرند و نقض کنند؟! این یک تناقض بسیار مهم است و ما موظف هستیم که جامعه جهانی و افکار جهانی را مطلع کنیم و این قطعنامه در این راستاست.

جمهوری اسلامی ایران در این زمینه پیشرو است و ما هم موضع اصولی داریم. ادعاهای این کشورها در زمینه حقوق بشر برای ما مسموع نمی‌باشد. این کشورها وقتی حرف از حقوق بشر می‌زنند، افکار عمومی و بین المللی نیز اکنون به این موضوع پی بردند که متاسفانه حقوق بشر به عنوان ابزار سیاسی دست این کشورها است و آنها نگاه تاکتیکی به حقوق بشر دارند و نه نگاه راهبردی.

ادعا می‌کنند که با تروریست ها مبارزه می کنند. باید پرسید با کدام تروریست؟ اصلا تروریسم و تروریستها را چه کسی در منطقه خاورمیانه ایجاد کرد؟! اگر فلسفه پیدایش آنها را بررسی کنید، همین کشورهای غربی و آمریکا منشا تروریست پروری هستند.

الان بیش از دو تا سه هزار نفر از کشورهای اروپائی در کنار داعش دارند می جنگند. شما می بینید که آن سهل‌گیری این کشورها و کمک آنها به پیدایش تروریسم در منطقه و حمایت از آنها، الان دامن این کشورها را گرفته است و این موضوعی بود که جمهوری اسلامی ایران از روز اول به اینها گوشزد کرد که اگر از تروریست ها حمایت کنید، به خود شما هم رحم نخواهند کرد. سیاست جمهوری اسلامی ایران در مبارزه با تروریسم، یک سیاست واقعی است. ما با تمامی اشکال تروریسم مخالف هستیم و مبارزه می کنیم و تروریست خوب و بد نیز نداریم، ولی برای آنها متاسفانه تروریست خوب و بد وجود دارد.

: به عنوان سئوال آخر، چقدر توانسته ایم در حوزه حقوق بشر و مقابله با نقض حقوق بشر در آمریکا، کشورهای دیگر را با خودمان همراه کنیم؟

در بحث حقوق بشر اینطور نیست که بخواهیم یک جبهه از کشورهایی تشکیل دهیم که آمریکا از نقض حقوق بشر در آنها صحبت می کند، بلکه باید وضعیت هر کشوری به صورت مستقل و در شرایط خودش مورد بررسی قرار بگیرد. ما در بحث حقوق بشر و روشنگری در زمینه تناقضات رفتاری غرب، در واقع در یک سطح وسیعتر فعال هستیم.

ما در چارچوب کشورهای در حال توسعه و مستقل، حال می خواهد این کشورها مورد انتقاد غرب و آمریکا در حوزه حقوق بشر باشند و یا نباشند، و در چارچوب جنبش عدم تعهد حرکت می کنیم و نه تنها نسبت به سیاستهای تناقض آمیز آمریکا نسبت به خودمان، بلکه کلا نسبت به مخاطراتی که این سیاست ها برای جامعه جهانی دارد، روشنگری می کنیم . صحیح است که کشورهای جنبش عدم تعهد مرکب از 120 از کشور با مواضع سیاسی مختلف و متفاوت است، ولی همواره در موضوعات بین المللی مختلف جنبش عدم تعهد توانسته است به یکسری جمع بندی مشترک برسد و این بسیار مهم است. مثلا حمایت از برنامه هسته‌ای جمهوری اسلامی ایران، موضع اصلی جنبش عدم تعهد است و یا مخالفت با اقدامات زورمدارانه یک جانبه نیز موضع اصولی عدم تعهد است. عدم تعهد، تجاوزات و جنایات رژیم صهیونیستی را همواره محکوم کرده است و اینها جزو نقاط روشن در تاریخ جنبش عدم تعهد است و جمهوری اسلامی ایران نیز از این ظرفیت استفاده می کند؛ چرا که این دغدغه، دغدغه یک کشور به نام جمهوری اسلامی ایران نیست، بلکه دغدغه کشورهای مستقل و در حال توسعه است و ما هم همواره سعی کرده‌ایم که در زمینه این مکانیزم‌ها روشنگری کنیم و در صورت فراهم بودن شرایط، این قبیل موضوعات را در سازمان‌های بین المللی و مکانیزمهای مربوطه بین المللی طرح و تبدیل به تصمیمات نماییم.

: ممنون از فرصتی که در اختیار ما قرار دادید.


گفت‌وگو از زهرا کریمی