«مدرسۀ خلاق، مدرسۀ زندگی» منتشر شد

به ، «مدرسۀ خلاق، مدرسۀ زندگی» عنوان کتاب تازۀ دکتر افضل­ السادات حسینی، دانشیار دانشگاه تهران است که با همکاری گل‌رخ برارپور تدوین یافته است. این اثر به کوشش انتشارات مدرسه منتشر و روانۀ بازار کتاب شده است.

کتاب «مدرسۀ خلاق، مدرسۀ زندگی» که حاصل جست‌وجوهای نظری و تجربه‌های عملی دکتر حسینی در زمینۀ آموزش ‌و پرورش خلاقیت است در سه فصل، ویژگی‌هایی یک مدرسۀ خلاق و پویا، جنبه‌ها و ابعاد آموزشی متناسب برای مدرسۀ خلاق و نتایج عملی به‌کارگیری راه­کارهای آموزش و مشارکت خلاقانه در مدرسه را شرح می‌دهد.

دکتر حسینی طی دو دهه فعالیت در حوزه آموزش، یکی از مؤثرترین راه‌ها برای آغاز اصلاحات و تحول به معنای واقعی در حوزه آموزش را تحقق الگویی مناسب از طریق مدارس نمونه و خاص می‌داند. وی در صدد است تا از رهگذر کتاب «مدرسه خلاق، مدرسه زندگی» به پرسش‌هایی از قبیل «مدرسه خلاق ما کجاست؟»، «مدرسه خلاق ما چگونه است؟»، «فضای فیزیکی آن با مدرسه‌های دیگر چه فرقی دارد؟»، «تجارب یادگیری چگونه شکل می‌گیرد» و «چگونه شیوه‌های خلاقانه با برنامه‌های درسی رسمی پیوند می‌خورد؟» پاسخ دهد.

نویسنده در فصل‌های این کتاب که تحت عناوین «مدرسه خلاق، مدرسه زندگی، مدرسه شاد»، «مدرسه خلاق، مدرسه پویا، زنده و چند سویه» و «مدرسه خلاق، اجتماع یادگیری» تنظیم شده است به این سؤالات پاسخ مفصل داده است اما در مقدمۀ اثر تجسم و تصویری کوتاه از مدرسه خلاق ارائه می‌دهد که شاید بتواند نمای اصلی مدرسه باشد.

حسینی در این باره می­ نویسد: «مدرسه خلاق ما جایی است که شاگردان و معلمان در آن‌جا زندگی را با انرژی بالا و شادمانی سپری و با مسائل واقعی زندگی دست‌وپنجه نرم می‌کنند. همه با لذت و انگیزه بالا در تلاش‌اند و ساعت‌های طولانی دربارۀ حل مسائل فکر می‌کنند، بدون احساس گذشت زمان برای رسیدن به مقصد تکاپو می‌کنند اما وقتی به مقصد می‌رسند آن را شروع دوباره برای مواجه شدن با ابهام و مسئله‌ای دیگر می‌دانند.»

وی با اشاره به سبک یادگیری در این مدارس، بیان می­ کند: «در مدرسۀ خلاق ما یادگیری با تعامل معلم و دانش‌آموزان با هم شکل می‌گیرد. آن‌ها در کنار هم یاد می‌گیرند از اشتباه کردن نمی‌ترسند، به استقبال تازه‌های عجیب‌وغریب و غیرمنتظره‌ها می‌روند و چنین است که هم‌یاری جایگزین رقابت می‌شود.»

وی در ادامه، به نقش تفکر، تخیل، بازی، نظم و ماجراجویی در پرورش خلاقیت اشاره می­ کند و مدرسه خلاق را این‌گونه توصیف می ­کند: «در مدرسۀ خلاق ما، از کودکان خواسته می‌شود فرضیه‌سازی کنند و از قدرت تخیل خود برای انجام آن یاری جویند. به مسائل از زوایا و جوانب مختلف بنگرند تا بتوانند افکار بیشتری تولید کنند. در آن­جا تلاش می‌شود با کاشتن بذر کنج‌کاوی، یادگیری امری شوق‌انگیز و پرهیجان باشد. بازی، محور یادگیری و آموزش است و این‌چنین یادگیری به فعالیتی خودجوش و مورد علاقۀ کودکان و نوجوانان تبدیل می‌شود و آن‌ها بر اساس توان قدرت تخیل، دنیای خیالی خود را می‌سازند و در آن ایفای نقش می‌کنند.

در مدرسۀ خلاق ما فرصت‌های زیادی در اختیار دانش‌آموزان قرار می‌گیرد که بتوانند قدرت تخیل و به دنبال آن خلاقیت را توسعه دهند تا بر اساس آن بتوانند به راه‌حل‌های تازه و افکار جدید برای مقابله با چالش‌ها و مشکلات واقعی‌شان در عصر پرتنش امروز دست یابند. در مدرسه خلاق ما نظم و ماجراجویی با هم وجود دارند. معلم و دانش‌آموزان با هم دست به ریسک زده و وارد ماجراهایی می‌شوند که انتهای آن را نمی‌دانند.

آن‌ها به طور مداوم در صدد اصلاح و دست‌کاری ایده‌ها و کارهایشان هستند. در مدرسه خلاق ما دانش‌آموزان و معلم آن‌قدر به خود اطمینان دارند که به خود اجازه اشتباه می‌دهند و چون می‌دانند بدون اشتباه کردن کم‌تر خلاقیتی شکل می‌گیرد، لذا به دنبال فرصت‌هایی می‌گردند تا راه‌های کم‌تر رفته را بیازمایند.»

دکتر حسینی در این کتاب تلاش کرده است با ترسیم و نمایش یک مدرسۀ خلاق و اجزای مختلف آن، نشان دهد که چگونه دانش‌آموزان تشویق می‌شوند که یادگیری را با علاقه و خلاقیت بیش از پیش دنبال کنند و معلمان با بارور کردن زمینه‌های توانمندی خود در حوزۀ آموزش پویا و خلاق، سبب‌ساز تحولات بنیادین در آموزش‌وپرورش شوند.

گفتنی است کتاب­ های «ماهیت خلاقیت و شیوه­های پرورش آن»، «یادگیری خلاق، کلاس خلاق»، «هرمنوتیک مبنایی برای تربیت پویا و خلاق» به قلم این نویسنده منتشر شده است. وی همچنین بیش از بیست مقاله با موضوع «خلاقیت» را در کارنامه خود دارد که از جمله می‌توان به مواردی مانند «بررسی رابطه تفکر قطعی‌نگر با خلاقیت و خلاقیت هیجانی»، «مقایسه نظری و عملی خلاقیت در کلاس درس معلمان ایرانی و استرالیایی»، «بررسی تأثیر آموزش خلاقیت بر دانش نگرش و مهارت معلمان»، «نقش نیم‌کره‌های مغز در خلاقیت» اشاره کرد.

علاقه­ مندان می‌توانند کتاب «مدرسۀ خلاق، مدرسۀ زندگی» را به بهاء ۱۲۰۰۰ تومان از  فروشگاه مجازی انتشارات مدرسه به نشانی www.en-madreseh.ir تهیه نمایند.