تردیدهای شهیدآوینی برای نمایش یک نمای کاملا واقعی از کجا نشأت گرفت؟
: آوینی خودش نقل کرده که برای انتخاب نماهای مربوط به ممانعت یک مادر از حضور فرزندش در جبهه به تردید افتاده که آیا این نماها را در "روایت فتح" بگنجاند یا نه و در نهایت به این نتیجه گیری میرسد که بهتر است از این نماها در تدوین استفاده نکند چون ممکن است به اصالت حس و حال جبهه ها لطمه بزند. طبیعی است که مانند این تردیدها باز هم برای آوینی وجود داشته اند و البته که باید دید آنها از کجا نشأت گرفته اند؟ و آن شهید بزرگ چگونه با این تردیدها روبرو میشد.
به گزارش هفدهمین جلسه از سلسله نشستهای نمایش فیلم "سینماروایت" با نمایش فیلم سینمایی "خانه ای کنار ابرها" برگزار شد. "خانه ای کنار ابرها" که توسط جلال دهقانی اشکذری کارگردانی شده درامی است که داستان آن در دوران دفاع مقدس می گذرد؛ اما نه در خط مقدم جبهه ها که در تهرانی که مردمانش کم یا زیاد درگیر اثرات دفاع مقدس هستند؛ ورود دو جوان نابکار به خانه یک رزمنده و آشنایی با مادر این رزمنده پیش برنده درام اثر است.
تولید با سرمایه گذاری شخصی صورت گرفت
به گزارش روابط عمومی سینما روایت، در نشست گپ و گفت این فیلم علاوه بر محسن یزدی فعال رسانه ای و محمدامین نوروزی منتقد سینما، سالکی مجری طرح کار نیز حضور داشت. سالکی در ابتدای صحبتهای خود با بیان اینکه ایده اصلی این فیلم در شهر یزد شکل گرفت ولی در تهران اجرایی شد گفت:«اشکذری پیش از این هم سابقه ساخت تلفیلم داشته است و اتفاقا تلفیلمهای خوبی هم ساخته است برای همین در تولید این کار نیز به شدت خوب ظاهر شد و توانست کار را در 32 روز به اتمام برساند.»
وی ادامه داد:«تولید فیلم با سرمایه گذاری شخصی و بدون حمایت دولتی صورت گرفت و خوشحالیم که نتیجه ای به نسبت خوب هم از کار گرفتیم. انشاا.. از ابتدای دی ماه نیز اکران مان آغاز خواهد شد.»
این فیلم مرا به یاد "هویت" حاتمی کیا انداخت
به گزارش روابط عمومی «سینماروایت» بعد از سالکی این نوروزی بود که رشته کلام را به دست گرفت و با اشاره به اینکه «خانه ای...» بلحاظ داستانی شباهتهایی به فیلم «هویت» حاتمی کیا دارد گفت:«در "هویت" هم با دزدی روبرو بودیم که به میان رزمندگان ورود میکند و در آنجاست که به هویت جدیدی میرسد.»
وی ادامه داد:«در اینجا حضور کودک به عنوان یکی از کاراکترهای اصلی به شدت کمک به درک مفهوم فیلم میکند چون کودکان به فطرت الهی نزدیکترند و همین باعث میشود مخاطب هم بیشتر با حال و هوای فضای پشت جبهه ها و آنچه در زندگی خانواده رزمندگان می گذرد آشنا شود.»
«گیلانه» بیانیه نهضت آزادی را تبیین میکند
در ادامه محسن یزدی درباره صدجنگ بودن برخی آثار سینمایی از نوروزی پرسید و دلیل اینکه چطور میشود برخی به سراغ ساخت چنین آثاری میروند. نوروزی با اشاره به اینکه آثار ضدجنگ به آن دسته از آثاری اطلاق میشود که سعی در القای نومیدی به مخاطب دارند اظهار داشت:«نکته اصلی که در فیلمهای موسوم به ضدجنگ دیده میشود این است که با بزرگنمایی مشکلات برآمده از جنگ سعی دارند مخاطب را نسبت به فلسفه دفاع نومید کنند.»
وی افزود:«مثلا "گیلانه" رخشان بنی اعتماد مادری را نشان میدهد که مرتب از مضائب جنگ و اثرات آن به زحمت و دردسر می افتد و البته که این رنج و سختی آن قدر غلوشده عرضه میشود که مخاطب را نسبت به تمامی ارزشهای مرتبط با دفاع مقدس بدبین کند.»
نوورزی ادامه داد:«در نگاهی که "گیلانه" و آثاری شبیه به آن دارند دفاع اسباب سرافکندگی است و آدمهای داستان هم مرتب در حال اعتراض به این هستند که چرا درگیر جنگ شده ایم اما حتی یک نفر پیدا نمیشود بگوید این جنگ به ما تحمیل شده و ما فقط دفاع میکنیم و در نهایت شرایط به سمتی پیش می رود که "گیلانه" بیانیه جریانهایی مثل نهضت آزادی را تبیین میکند.»
در اینجا فقر آدمهای درگیر دفاع هم فقری باعزت نشان داده میشود
به گزارش روابط عمومی "سینماروایت" محمدامین نوروزی سپس با مقایسه کردن «خانه ای ...» با آثاری مانند «گیلانه» خاطرنشان ساخت:«آثاری مانند "گیلانه" از این میگویند که در زمان جنگ همه درگیر فقر و بدبختی بوده اند و اصلا وجوهی مثل ایثار و ازخودگذشتگی و حس نوعدوستی که آن روزها وجود داشت در این آثار جایی ندارد در صورتی که "خانه ای..." سعی میکند حتی فقر آدمهای درگیر دفاع را هم فقری با عزت نشان دهد.»
وی افزود:«هر دو فیلم در عقبه جنگ هستند اما در "گیلانه" هدف نمایش کاستیهاست برای ایجاد نومیدی اما اینجا کارگردان به دنبال تبیین اعتقادات مردم حین جنگ است.»
در خانه های اعیانی خود نشسته اند و با ژست واقع گرایی درباره طبقات پایین فیلم می سازند
در ادامه نشست محسن یزدی از محمدامین نوروزی درباره دلایل شکل گیری چنین نگاهی در آثار ضدجنگ پرسید و اینکه آیا عدم آگاهی مسبب ایجاد این نگره است. نوروزی پاسخ داد:«ناظر بیرونی عموما ضعفها را پررنگ می بیند اما ناظر درونی هم سختیها را می بیند و هم ارتقای وضعیت روحی آدمها را به سبب درگیری در شرایط سخت.»
نوروزی با اشاره به یکی از گفتگوهای شهید مرتضی آوینی گفت:«آوینی خودش نقل کرده که برای انتخاب نماهای مربوط به ممانعت یک مادر از حضور فرزندش در جبهه به تردید افتاده که آیا این نماها را در "روایت فتح" بگنجاند یا نه و در نهایت به این نتیجه گیری میرسد که بهتر است از این نماها در تدوین استفاده نکند چون ممکن است به اصالت حس و حال جبهه ها لطمه بزند. طبیعی است که مانند این تردیدها باز هم برای آوینی وجود داشته اند و البته که باید دید آنها از کجا نشأت گرفته اند؟ و آن شهید بزرگ چگونه با این تردیدها روبرو میشد.»
وی ادامه داد:«متاسفانه برخی که در خانه های اعیانی خود نشسته اند ژست واقع نمایی گرفته و درباره طبقات پایین جامعه آثار نومیدکننده می سازند در صورتی که باید میان واقعیت و حقیقت تفاوت قائل شویم و سعی کنیم در آثارمان هر دو را تصویر کنیم.»
این منتقد جوان افزود:«جنگ کارخانه آدم سازی بود و پالایش روحی که در رزمندگان روی میداد حتی برای امام(ره) هم غبطه آور بود. پس در برخورد با آن بهتر است منصفانه تصویرسازی کنیم.»
طرح را با سه ارگان متولی سینمای انقلاب مطرح کردیم اما هیچ کدام جواب مثبت ندادند
سالکی مجری طرح «خانه ای...» درباره چگونگی حمایت از فیلمسازان جوان اظهار داشت:«در نسل جوان انقلاب، فیلمسازان مستعد بسیاری وجود دارند که آنها نیز انگیزه های جدی برای کار دارند و اینها رفته رفته از راه میرسند و البته که به تدریج آثار خوبی را هم به سبد آثار ارزشی خواهند افزود اما درباره حمایت وضعیت چندان مطلوب نیست. خودمان در زمان پیش تولید طرح را با سه ارگان متولی سینمای انقلاب مطرح کردیم اما هیچ کدام جواب مثبت ندادند و حمایتی نکردند برای همین خودمان وارد عمل شدیم.»
وی سپس با تشبیه این وضعیت با وضعیت رزمندگان زمان دفاع مقدس ادامه داد:«در آن دوران هم رزمندگان ما با حداقل امکانات دفاع می کردند. همان طور که آنها از کمبودها نمی نالیدند ما نیز با این کمبودها کنار آمدیم و سعی کردیم فیلممان را با سرمایه شخصی جمع کنیم.»
سالکی افزود:«با این حال همین تلاش هم دیده شد و باعث شد کارگردان کار با پیشنهاد ساخت سریالی 13 قسمتی از رسانه ملی مواجه شود ضمن اینکه حوزه هنری هم کار بعدی شان را سرمایه گذاری خواهد کرد. ما هم طلبکار هیچ نهاد و ارگانی نیستیم و وظیفه ما این بود که این فیلم را بسازیم و ساختیم.»
جوانان مومن از راه می رسند
در ادامه نشست یکی از مخاطبان درباره کمبود معنویت حاکم بر اثر پرسید و سالکی پاسخ داد:«به دنبال نمایش حس اعتماد به نفس فضاهای پشت جبهه بودیم و سعی کردیم همراهی آدمهای آن دوران را نشان دهیم و اگر این حس به وجود نیامده بگذارید به حساب تجربه های ابتدایی وگرنه تلاش برای القای همین حس بوده است.»
وی ادامه داد:«امیدوار باشید به آینده سینمای دفاع مقدس چون جوانان رفته رفته از راه می رسند و همین جوانان مومن هستند که آینده این سینما را خواهند ساخت.»
