بحران در میان کادر درمان؛ موج جدید ابتلای پرستاران به کرونا

_ روزنامه همشهری نوشت: خبر‌های خوبی از مراکز درمانی به گوش نمی‌رسد. میزان مراجعه‌های سرپایی به‌شدت بالا رفته؛ به‌طوری‌که براساس اعلام فرمانده ستاد عملیات مقابله با کرونای استان تهران، در هفته‌ای که گذشت میزان این مراجعه‌ها، رشد ۱۵۷ درصدی در تهران داشته و مراجعه به بخش مراقبت‌های ویژه هم در ۳ هفته اخیر، ۵۱ درصد افزایش داشته است.

آمار ابتلای روزانه روند صعودی خود را حفظ کرده و حالا تعداد مرگ‌ها هم رو به افزایش است؛ تنها در ۲۴ ساعت اخیر، ۶۴ نفر جانشان را از دست داده‌اند که نسبت به ۵۰ روز گذشته، عدد بالایی است. هشدار‌ها نسبت به بحران قریب‌الوقوع در مراکز درمانی، افزایش پیدا کرده و با ورود به پیک ششم، نگرانی از تکرار وضعیت قرمز پیک‌های قبلی هم جدی‌تر از قبل شده است. حالا در این وضعیت، کادر درمان بار دیگر، دچار بحران شده است؛ نیرو‌هایی که پس از پیک پنجم، استراحت چند ماهه‌ای داشتند، حالا با لغو مرخصی‌ها و شیفت‌های طولانی ۲۴ و ۱۲ ساعته، وارد وضعیت خطر شده‌اند. در این شرایط خبر می‌رسد که از میان کادر درمان، پرستاران با موج جدیدی از ابتلا به کرونا (این‌بار اومیکرون) مواجه شده‌اند که آمار مرخصی‌های استعلاجی‌شان را بالا برده است؛ هرچند که به‌گفته محمد شریفی‌مقدم، دوره درمان این سویه، مانند سویه‌های قبلی نیست و فرد مبتلا در یک هفته بهبود پیدا می‌کند. با این حال، مراکز درمانی برای همان‌مدت هم به‌دلیل نبود نیروی جایگزین وارد بحران کمبود پرستار شده است.

این وضعیت تنها شامل تهران نمی‌شود. با قرمز شدن ۱۲۰ شهر، حالا مراکز درمانی تمام این مناطق، با وضعیت بحرانی مواجه شده‌اند. گیلان هم یکی از همین مناطق است که به‌گفته محمدحسین‌پور، رئیس خانه پرستار گیلان، پرستاران این استان هم درگیر اومیکرون شده‌اند.

حسین‌پور که خودش هم مبتلا به کروناست و در مرخصی به‌سر می‌برد، می‌گوید: «کادر درمان این استان با افزایش مراجعه بیماران، دوباره درگیر کرونا شده‌اند. هم‌اکنون در مرکز فوریت‌های پزشکی این استان، اغلب کارکنان بیمار هستند و با همان شرایط هم ناچارند به محل کار بروند. از آنجایی که آزمایش پی‌سی‌آر هم ابتلا را مشخص نمی‌کند، اغلب افراد سرماخورده، همان مبتلایان به اومیکرون هستند. برخی که نشانه‌هایشان شدیدتر است، به مرخصی استعلاجی می‌روند و مابقی سرکارند.»

به‌گفته او، این افراد معمولا تب شدید و بدن‌درد دارند، اما نکته اینجاست که ابتلا‌ها خانوادگی است؛ یعنی با مبتلا شدن یکی از افراد، سایر اعضای خانواده هم درگیر می‌شوند؛ درحالی‌که در پیک قبلی اینطور نبود: «کادر پرستاری تاکنون چندین‌بار مبتلا به کرونا شده‌اند، اما قبلا یک نفر درگیر می‌شد و پس از بهبودی به مرکز درمانی بازمی‌گشت، حالا یک نفر که مبتلا می‌شود، سایر اعضای خانواده‌اش هم درگیر می‌شوند. مسئله اینجاست که با مبتلا شدن یک نفر، یک پرستار از مرکز درمانی کم می‌شود و نیروی جایگزینی وجود ندارد.»

حسین‌پور می‌گوید که هم‌اکنون ۵۰۰ بیمار در مراکز درمانی استان گیلان بستری‌اند که ۵۰ نفرشان حال مساعدی ندارند. در میان پرستاران هم موارد ابتلای شدید گزارش شده است. همین روز گذشته، یکی از همکاران به نام مرضیه فلاحی که بهیار بیمارستان تامین اجتماعی رسول اکرم (ص) رشت بود، به‌دلیل ابتلا به کرونا جانش را از دست داد. این بهیار، بار اولی نبود که مبتلا می‌شد. در روز‌های گذشته هم ۲ پرستار جوان در تبریز فوت کردند که اعلام شد ظاهرا دلیلش ایست قلبی بوده، اما بعید نیست که منشأ این ایست قلبی کرونا باشد؛ چراکه این افراد هم در بخش کرونا مشغول به‌کار بودند.

۱۵ درصد از پرستاران در مرخصی استعلاجی‌اند

علیرضا طریقی‌خدام، رئیس نظام پرستاری قم و پرستار بیمارستان شهیدبهشتی قم هم می‌گوید که در این استان، در هر بخش ۲۰ تا ۲۵ درصد از پرستاران درگیر کرونا شده‌اند؛ روندی که از دی‌ماه آغاز شده و همچنان هم ادامه دارد: «پرستاران این بار خفیف‌تر از پیک‌های قبلی، مبتلا می‌شوند، ۲، ۳ روز اول تب و درد عضلانی دارند و بعد بهبود پیدا می‌کنند. میزان بستری آن‌ها هم کمتر شده است، اما گزارش‌های ما نشان می‌دهد که هم‌اکنون به‌طور میانگین ۱۰ تا ۱۵ درصد از پرستاران در مرخصی استعلاجی به‌سرمی‌برند.» به‌گفته او، مبتلایان جدید به‌طور میانگین، باید یک هفته در بیمارستان بستری شوند و بیشتر هم علائم گوارشی و تنفسی دارند.

تمام پرستاران اومیکرون می‌گیرند

محمد شریفی‌مقدم، دبیرکل خانه پرستار، درباره وضعیت جدید پیش‌آمده می‌گوید: «پرستاران بیشترین مواجهه را با عوامل بیماری‌زا دارند؛ یک زمانی سل بود، یک زمان آنفلوآنزای مرغی و حالا هم اومیکرون. به هر حال شدت و سرایت این بیماری به کادر پرستاری بیشتر از مردم است. علائم در این افراد هم همان علائم شایع است.»

به‌گفته او، قطعا بار دیگر تمام کادر پرستاری مبتلا به کرونا می‌شوند: «پرستاران یک‌بار را حتما مبتلا شده‌اند، خیلی‌هایشان ۲ و ۳ بار مبتلا شده‌اند و حالا تمام‌شان مبتلا می‌شوند. در بخش کرونا، بیماران دچار عطسه و سرفه‌اند، محیط برای پرستاران آلوده است؛ به همین دلیل احتمال ابتلایشان بالاست.» ماجرا، اما تنها محدود به ابتلای پرستاران به کرونا نمی‌شود. با ابتلای آنها، نیرو‌ها هم در مراکز درمانی کم می‌شوند تا قرنطینه را طی کنند و در این وضعیت، مراکز درمانی به‌شدت با کمبود نیرو مواجه می‌شوند.

شریفی‌مقدم ادامه می‌دهد: «مراکز درمانی همین حالا هم دچار بحران شده‌اند، پرستاران همچنان از وضعیت‌شان ناراضی‌اند، مشکلات آن‌ها پابرجاست و اخیرا هم اعتراضاتی داشته‌اند. ۲ سال از شیوع کرونا می‌گذرد و تکلیف کمبود نیرو مشخص نشده و خیلی‌ها همچنان استخدام‌های نامتعارفی دارند.» به‌گفته او در کشور‌های اروپایی و آمریکایی، به ازای هر هزار نفر، ۸ تا ۹ پرستار وجود دارد، در ایران، اما آمار‌ها به‌شدت پایین است: «گفته می‌شود از سال ۹۲ تاکنون نزدیک به ۳۰ هزار نفر به کادر پرستاری اضافه شده، اما این عدد درست نیست. سال گذشته پس از ۳ سال انتظار برای برگزاری آزمون استخدامی، ۳۹ هزار نفر پذیرفته شدند. قرار بود بیشتر از گروه پرستاری جذب شود، اما درنهایت ۱۰ تا ۱۱ هزار پرستار به مراکز درمانی اضافه شدند؛ درحالی‌که خیلی‌ها نیاز به تغییر وضعیت دارند.»

ترک کار ۷ تا ۸ هزارپرستار در دوران کرونا

او درباره ترک کار پرستاران در دوران کرونا هم توضیح می‌دهد؛ «براساس اعلام معاونت پرستاری، یک‌درصد از کل پرستاران، یعنی ۱۵۰۰ نفر، در این دوره ترک کار کرده‌اند، اما بررسی‌های ما نشان می‌دهد که این عدد ۷ تا ۸ هزار نفر است؛ چراکه وزارت بهداشت نیرو‌های شرکتی که قراردادشان را تمدید نکرده‌اند حساب نکرده است؛ درحالی‌که آن‌ها هم باید جزو این آمار به شمار بیایند.»