دلایل اصلی چالش برجامی؛ خروج آمریکا و جنگ اقتصادی علیه ایران

- «پل پیلار»، عضو سابق آژانس اطلاعات مرکزی آمریکا (سیا) و تحلیلگر روابط بین الملل در یادداشتی که در پایگاه «نشنال اینترست» منتشر شد، از «برجام» به عنوان مهم‌ترین و برجسته‌ترین چالش سیاست خارجی آمریکا یاد و دلیل ادامه این چالش را تشریح کرده است.

 

«پیلار» در این یادداشت در بررسی دلایل تداوم چالش برجام برای دولت آمریکا، به مسئله عدم موفقیت دولت «جو بایدن»، رئیس جمهور این کشور در بازگشت به برجام به عنوان ساده‌ترین و مستقیم‌ترین راه اشاره کرده و نوشت، از آنجا که آمریکا در دوره ریاست جمهوری «دونالد ترامپ» با خروج از برجام، عامل نقض آن شد، اکنون نیز آمریکا باید در ریاست جمهوری بایدن برعکس عمل کرده و به برجام بازگردد.

 

نقش ایران در این ماجرا کاملا واکنشی بود و پس از گذشت یک سال از خروج آمریکا از برجام، تشدید جنگ اقتصادی ترامپ علیه ایران و اعمال فشارها، رعایت داوطلبانه محدودیت‌های برجام را متوقف کرد؛ ضمن اینکه همچنان از بازگشت متقابل به برجام استقبال می‌کند.

 

نویسنده در ادامه به موانع سیاسی داخلی پیش روی بایدن برای شکستن «دیوار تحریمی» ترامپ علیه ایران پرداخته و نوشت، دولت بایدن به جای غلبه بر این موانع، ضمن تلاش برای گسترش موضوع‌های مذاکره با ایران جهت اخذ تعهدات فراتر از موضوع هسته‌ای برجام، مسائل را پیچیده‌تر کرده است.

از این رو باید گفت که تاکتیک لفاظی‌های دولت آمریکا با هدف فشار بر ایران، اعتماد مورد نیاز برای بازگشت به برجام را کاهش داده است.

 

در این زمینه می‌توان به صحبت‌های «آنتونی بلینکن»، وزیر خارجه آمریکا اشاره کرد که بدون توجه به این واقعیت که آمریکا نخست از برجام خارج شد، مدعی بود ایران باید گام نخست برای بازگشت به برجام را بردارد.

 

از دیدگاه «پیلار»، پیامد‌های سیاسی داخلی ناشی از توجه گسترده به تحولات اخیر افغانستان، رویکرد بایدن را سخت‌تر کرده است.

 

ضمن اینکه بایدن در مورد برجام، باید ملاحظه موضع اسرائیل در مورد ایران را نیز بکند؛ این در حالی است که اقدام‌های خرابکارانه این رژیم، کارزار «فشار حداکثری» ترامپ و بی اعتمادی را تشدید می‌کند.

 

تجربه ناخوشایند بی توجهی آمریکا به تعهداتش با وجود شیوع کرونا، سبب شده تا ایران به اخذ تضمین مبنی بر عدم خروج مجدد آمریکا اصرار داشته باشد؛ این خواسته ایران که براساس مقابله با خواسته‌های جدید آمریکا مطرح شده، اصلا عجیب نیست.

 

تحلیلگر آمریکایی در پایان ضمن تاکید بر ناتوانی بایدن از ارائه چنین تضمینی، علت اصلی بحران برجامی را خروج آمریکا از برجام و آغاز جنگ اقتصادی نامحدود علیه ایران می‌خواند.