توافق امنیتی «آکوس» و اعتماد از دست رفته میان اروپا و آمریکا

– لغو قرارداد زیردریایی استرالیا با فرانسه و متعاقب آن اعلام خبر پیمان «آکوس»، میان آمریکا، انگلیس و استرالیا برای ارائه فناوری زیردریایی هسته‌ای به «کانبرا»، واقعیت تغییر رویکرد واشنگتن در قبال اروپا را فراتر از وابستگی آن به روسای جمهورش تایید کرد.

 

به گزارش «رویترز»، تور پایتخت‌های اروپایی «آنتونی بلینکن»، وزیر خارجه آمریکا در ماه ژوئن، شوخی‌های فرانسوی دیپلمات ارشد «جو بایدن»، رئیس جمهور آمریکا در «پاریس» و اظهاراتش در مورد احیای روابط فراآتلانتیک، تنفسی در روابط اروپا و آمریکا پس از چهار سال ریاست جمهوری «دونالد ترامپ»، رئیس جمهور پیشین آمریکا بود.

 

ترامپ با تمرکز بر سیاست «اول آمریکا»، روابط آمریکا و اروپا را به دلیل اتخاذ سیاست‌هایی که کشور‌های اروپایی را به چالش می‌کشید، از بحرانی به بحران دیگر می‌برد.

 

اما کمتر از سه ماه پس از تور «ترمیمی» بلینکن، واشنگتن بر سر توافق سه جانبه‌ای با انگلیس برای تامین زیردریایی‌های هسته‌ای استرالیا که قرارداد ۴۰ میلیارد دلاری «کانبرا» با «پاریس» را نابود کرد، وارد بحران بی سابقه دیپلماتیکی با فرانسه شد.

 

تحلیلگران بر این باورند که بحران مذکور بیش از آن که بر سر مسائل تجاری باشد، بر سر اعتماد است و حتی اگر مقام‌های آمریکایی امیدوار به حل سریع بحران باشند، این بحران پتانسیل آن را دارد که به اتحاد آمریکا با فرانسه و اروپا آسیب دائمی وارد کرده و جبهه متحد واشنگتن علیه چین را دچار تردید کند.

 

از دیدگاه فرانسه، وعده بایدن در مورد پایان دوران ترامپ، به معنای بازگشت به چندجانبه گرایی و همکاری نزدیک با شرکا و متحدان است که اروپا، عنصر مهم آن محسوب می‌شود.

 

«بنجامین حداد»، مدیر مرکز اروپایی شورای آتلانتیک، می‌گوید «توافق مذکور سبب شد تا اروپایی‌ها متوجه شوند که فراتر از توییت‌ها و رسوایی ها، برخی از سیاست‌های ترامپ یک انحراف نبود، بلکه نشان دهنده تغییر جهت عمیق‌تر آمریکا از اروپا بود.»

 

برخی دیگر نیز بر این باورند که این توافق در ادامه سیاست‌های ناشیانه دولت بایدن در پی هرج و مرج ناشی از خروج از مداخله دو دهه‌ای از افغانستان صورت گرفت؛ در آن ماجرا نیز کشور‌های اروپایی از طرف مشورت قرار نگرفتن شاکی بودند.

اگرچه بلینکن در تلاش برای فرونشاندن خشم فرانسه، این کشور را متحد حیاتی و دیرینه خود در اقیانوس هند و آرام و فراتر از آن خواند، کاخ سفید و وزارت خارجه پس از فراخواندن سفیران فرانسه از آمریکا به سرعت اقدام به انتشار بیانیه آرام کننده پرداختند و واشنگتن ابراز امیدواری کرد در روز‌های آینده در مجمع عمومی سازمان ملل، بحث‌ها در سطح بالاتری ادامه یابد، اما فرانسه اقدام آمریکا را در چارچوب سیاست «اول آمریکا» توصیف کرد.

 

ضمن اینکه استراتژی گسترده بایدن در قبال چین در میان متحدان ناتویی آمریکا نیز آسیبی جدی خواهد داد.

 

البته برخی نیز واکنش تند پاریس به توافق «آکوس» را اقدام «امانوئل مکرون»، رئیس جمهور فرانسه، در آستانه انتخابات تنگاتنگ سال آینده پیش روی وی و تلاش برای احیای سنت گالیستی (یک موضع سیاسی فرانسوی براساس اصول و سیاست‌های شارل دوگل که با محافظه کاری، ملی گرایی و حمایت از دولت متمرکز مشخص می‌شود) در سیاست خارجی دانستند.