موضع اتخاذ شده در برجام هماهنگ با سیاست قطعی کشور باشد

- ۲۷ شورای تبیین مواضع بسیج دانشجویی خطاب به سیاستمداران کشورمان طی بیانیه‌ای اعلام کردند: مبادا موضعی اتخاذ نمایید که با سیاست قطعی کشور در رابطه با برجام در تضاد باشد.

«اگر می‌خواهند ایران به تعهدات برجامی برگردد آمریکا بایستی تحریم‌ها را کلا در عمل لغو کند و ما بعد راستی آزمایی کنیم و ببینیم که درست تحریم‌ها لغو شده، آن وقت به تعهدات برجامی برمی گردیم». مقام معظم رهبری (مدظله) ۱۹/۱۱/۱۳۹۹

نشست کمیسیون مشترک برنامه جامع اقدام مشترک (برجام) در روز جمعه، ۲ آوریل (مصادف با ۱۳ فروردین ۱۴۰۰) بصورت مجازی برگزار شد. در انتهای این نشست بیانیه‌ای نیز صادر شده که در آن آمده است: «اعضا در راستای بیانیه مشترک وزرا مورخ ۲۱ دسامبر ۲۰۲۰، چشم‌انداز بازگشت کامل ایالات متحده به برجام را مدنظر قرار دادند و آمادگی خود را جهت بررسی موضوع با نگرش مثبت و در یک تلاش جمعی مورد تاکید قرار دادند. آن‌ها همچنین بر تعهدشان جهت حفظ برجام تاکید کرده و سازوکار‌هایی جهت تضمین اجرای کامل و موثر آن را مورد بحث قرار دادند».

 

با بررسی بیانیه پایانی نشست مجازی کمیسیون مشترک و هم چنین موضع‌گیری افراد شرکت کننده در این نشست و انطباق آن با مواضع جمهوری اسلامی ایران در می‌یابیم که اختلافات بزرگ و مبنایی میان آن‌ها وجود دارد. سیاست قطعی جمهوری اسلامی ایران در موضوع برجام» و «قانون اقدام راهبردی مجلس شورای اسلامی برای لغو تحریم‌ها» به‌عنوان دو معیار اصلی برای سنجش هرگونه طرح و پیشنهادی باید مدنظر همگان قرار گیرد.

 

آنچه در بیانیه پایانی نشست ذکر شده است؛ رویکرد متفاوتی داشته و حاکی از وجود یک طرح برای احیای برجام و برگزاری نشست حضوری میان اعضای برجام برای توافق درباره گام‌های متقابل دو طرف است که آمریکا نیز به‌صورت جداگانه در حاشیه این نشست حضور خواهد داشت و از طریق یک هماهنگ کننده (مسئول سیاست خارجی اتحادیه اروپا یا نماینده او) با دیگر اعضای برجام در تعامل خواهد بود.

 

علی‌رغم آنکه وزیر امور خارجه ایران تأکید دارد که «واشنگتن باید تمام تحریم‌هایی را که از زمان روی کار آمدن ترامپ اعمال، باز اعمال یا ذیل برچسب تازه قرار گرفته اند را لغو کند»، آمریکا حاضر به رفع همه تحریم‌ها نیست. نماینده ویژه آمریکا در امور ایران پس از نشست کمیسیون مشترک برجام در مصاحبه‌ای اعلام کرد: «ایالات متحده آمریکا در صورت بازگشت ایران به برجام، صرفاً تحریم‌های مغایر با توافق هسته‌ای را رفع خواهد کرد». در این صورت، اقداماتی که آمریکا برای رفع تنها بخشی از تحریم‌ها (تحریم‌های مرتبط با برنامه هسته‌ای) در نظر دارد نه‌تن‌ها منافع اقتصادی ایران را تأمین نخواهد کرد، بلکه این کشور با حفظ ساختار تحریم‌ها به دنبال ایجاد اهرم فشاری علیه ایران در موضوعات موشکی و منطقه‌ای خواهد بود. به‌عبارت دیگر، آمریکا به دنبال ایجاد شرایطی است که حتی در صورت احیای برجام ساختار تحریم‌های این کشور علیه ایران حفظ شود.

مطابق با مفاد قانون مجلس و تأکید همه مسئولان نظام و رهبر معظم انقلاب، لغو تحریم‌ها باید به صورت کامل و پس از راستی‌آزمایی ایران انجام گیرد. مقام معظم رهبری (مدظله) بار‌ها فرموند: «حرف و وعده فایده ندارد و فقط عمل است که می‌تواند ایران را قانع کند». ایشان در تاریخ ۱۹/۱۱/۱۳۹۹ صراحتا می‌فرمایند: «اگر می‌خواهند ایران به تعهدات برجامی برگردد آمریکا بایستی تحریم‌ها را کلا در عمل لغو کند و ما بعد راستی‌آزمایی کنیم و ببینیم که درست تحریم‌ها لغو شده، آن‌وقت به تعهدات برجامی برمی‌گردیم. این سیاست قطعی جمهوری اسلامی است و مورد اتفاق مسئولان کشور هم هست و از این سیاست برنخواهیم گشت». 

 

بعد از گذشت هشت سال از گفتمان مذاکره، همه تمایل دارند که تحریم‌ها به صورت واقعی برداشته شود؛ اما مساله مهم این است که طبق برآورد‌ها و چیزی که از سیاست‌های آمریکا قابل مشاهده است؛ آمریکایی‌ها هیچ تمایل و اراده‌ای به برداشتن واقعی تحریم‌ها ندارند. در این مدت زمان آمریکا و اروپا به هیچ عنوان به تعهدات خود عمل نکرده‌اند. اما متأسفانه رسانه‌های زنجیره‌ای در اقدامی مسبوق به سابقه به‌گونه‌ای فضاسازی می‌کنند که گویا فتح‌الفتوحی عظیم رخ داده و طرف غربی به تمامی تعهدات خود عمل کرده است.

 

اروپا و آمریکا در پی آن هستند تا هم ایران و هم آمریکا در نشست وین حضور داشته، اما به‌صورت مستقیم با یکدیگر مذاکره نکنند. این اقدام در حقیقت پاک کردن صورت‌مسئله و به حاشیه بردن مطالبات ایران است. همان‌طور که پیش از این نیز ذکر شد، مطالبه ایران کاملاً مشخص است، لغو تمامی تحریم‌ها و سپس راستی‌آزمایی آن توسط ایران، بنابراین اقداماتی همچون برگزاری نشست مشترک برجام با دستورالعمل گفت‌وگوی غیرمستقیم ایران و آمریکا، صرفاً اقدامی نمایشی و توهین‌آمیز با هدف به حاشیه رفتن مسئله «لغو تحریم‌ها» است.

 

دولتمردان ما باید مراقب فریبکاری‌های دشمن نیز باشند. دور از دهن نیست که آمریکا در اقدامی فریبکارانه و توهین‌آمیز مقدار بسیار ناچیزی از دارایی‌های ایران و یا محدودیت‌های افراد را آزاد کرده و این اقدام را معادل لغو کامل تحریم‌ها و آزادی کامل دارایی‌های بلوکه‌شده ایران جا بزند و در ادامه امتیازات جدید و نقد از ایران مطالبه کند.

 

تجربه نشان داده است؛ آمریکا می‌تواند کاغذ تحریم‌ها را لغو کند، اما همچنان آثار تحریم‌ها بر اقتصاد ایران بماند! تحریم‌هایی که وضع شده است برچسب‌هایی دارد که به دلایلی خارج از برجام و مسائل هسته‌ای برای برخی نهاد‌های ما وضع شده است؛ بنابراین اگر آمریکا کاغذ تحریم‌ها را کنار بگذارد تمام برچسب‌های غیرهسته‌ای که برای وزارتخانه ها، بانک‌ها و مراکز اقتصادی کشور هست باقی می‌ماند. نفع اقتصادی بردن از برجام اگر برای مردم اتفاق نیوفتد هیچ توجیهی ندارد که ایران بر آن تعهدات برجامی خود بماند.

 

اگرچه در رفع تحریم‌ها نباید تأخیر کرد، ولی تعجیل و تسریع در روند اقدامات طرف مقابل برای رفع تحریم‌ها نیز منطبق با اصول سیاست ایران در موضوع وادار کردن آمریکا در بازگشت به برجام نیست. تأکید وزیر امور خارجه ایران در مصاحبه با نشریه پولیتیکو بر تسریع در فرایند احیای برجام به خاطر انتخابات ریاست‌جمهوری ایران در خردادماه ۱۴۰۰ یا پایان مهلت توافق موقت ایران با آژانس بین المللی انرژی اتمی موجب عدم دقت لازم در جزئیات اقدامات آمریکا برای رفع تحریم‌ها و راستی‌آزمایی آن خواهد بود. به لحاظ زمانی، هیچ ضرورتی ندارد که تمام اقدامات دو طرف یا بخش قابل توجهی از آن در یک بازه دوماهه تا پیش از موعد انتخابات ریاست جمهوری ایران انجام شود. ملاک اصلی برای احیای برجام باید منافع بلندمدت جمهوری اسلامی ایران باشد و مقولات کوتاه‌مدت ازجمله انتخابات نباید باعث تأخیر یا تعجیل در این فرایند شود.

 

موافقت نماینده ایران در کمیسیون مشترک برجام با حضور آمریکا در نشست کارشناسی وین و مشارکت در تدوین اقدامات متقابل در هفته جاری چندان سازگار با سیاست رسمی جمهوری اسلامی ایران نیست. نه تنها مذاکره مستقیم میان ایران و آمریکا ضروری نیست، بلکه روند تدریجی رسمیت بخشی به حضور آمریکا در میان کشور‌های عضو برجام برخلاف منافع ملی ایران است. آمریکا هنگامی می‌تواند در نشست‌های کمیسیون مشترک برجام شرکت کند که به تعهدات خود عمل کرده و تمام تحریم‌ها را رفع کرده باشد. اگرچه معاون وزیر خارجه ایران تأکید دارد که در هیچ سطحی با آمریکا مذاکره مستقیمی صورت نخواهد گرفت، ولی باید به این موضوع توجه داشت که از دیدگاه کشور‌های اروپایی و آمریکا پذیرش حضور واشنگتن در نشست وین اقدامی در جهت قرار دادن ایران در موقعیت مذاکره مستقیم با آمریکاست. نگاه آمریکا به مذاکره به مثابه ابزاری برای چانه‌زنی در جهت کاهش انتظارات ایران در مسئله رفع تحریم‌ها و آغاز فرایند تحمیل محدودیت‌های بیشتر هسته‌ای و فراهسته‌ای است. در این میان، اصرار کشور‌های اروپایی ازجمله فرانسه برای یافتن «جایگزین‌هایی برای مذاکره مستقیم میان واشنگتن و تهران» بیش از آنکه به نفع ایران باشد، اهداف آمریکا را تأمین میکند.

 

چالش اصلی آن نیست که چه کسی گام نخست را بردارد، بلکه مسئله اصلی این است که هر دو طرف چه اقداماتی را برای بازگشت کامل به تعهدات خود انجام خواهند داد. آنچه آمریکا از پاسخ صریح و جزئی به آن خودداری کرده، این است که آیا این کشور اراده لازم برای لغو عملی همه تحریم‌هایی که بعد از اجرای برجام در سال ۲۰۱۶ وضع شده است را دارد یا نه؟ در غیاب چنین تصمیمی ازسوی آمریکا طرح موضوعاتی، چون مذاکره مستقیم یا غیرمستقیم، تعجیل یا تأخیر، بازگشت گام به گام یا فوری به برجام مسائل حاشیه‌ای محسوب میشود. شواهد گویای آن است که آمریکا بازگشت به برجام را بخشی از یک پروسه راهبردی می‌داند که در نهایت باید از طریق اهرم تحریم‌ها تمام قابلیت‌های بازدارنده ایران اعم از برنامه هسته‌ای، منطقه‌ای و موشکی ایران مهار شود. آمریکا بر این موضوع تأکید دارد که علی رغم مسائلی مانند انتخابات ایران، حاضر به عدول از سیاست تحریمی خود در قبال ایران نیست. برای آمریکا محتوای مذاکره و مفاد گام‌هایی که طرفین برای بازگشت به برجام باید بردارند مهمتر از دو مؤلفه «مذاکره مستقیم یا غیرمستقیم» با ایران و «زمان» انجام مذاکره است. ازاین‌رو، علیرغم انتظارات اولیه، بایدن با گذشت نزدیک به سه ماه از استقرار در کاخ سفید حتی حاضر به اعطای معافیت‌های تحریمی بشردوستانه به ایران نشده است.

 

دانشجویان بسیجی همسو با وظیفه خود که تبیین مسائل نظام جمهوری اسلامی و جلوگیری از آسیب به کیان کشور است به دولتمردان کشور هشدار می‌دهند؛ مبادا موضعی اتخاذ نمایند که با سیاست قطعی کشور در تضاد باشد. بدون شک صیانت از منافع ملت ایران با پافشاری بر فرامین مقام معظم رهبری و اصرار بر قانون راهبردی بر لغو تحریم‌های مجلس شورای اسلامی به دست می‌آید.
والسلام علیکم و رحمه الله و برکاته

شورای تبیین مواضع استان گلستان
شورای تبیین مواضع استان یزد
شورای تبیین مواضع استان سیستان و بلوچستان
شورای تبیین مواضع استان فارس
شورای تبیین مواضع استان چهارمحال و بختیاری
شورای تبیین مواضع استان سمنان
شورای تبیین مواضع استان البرز
شورای تبیین مواضع استان اصفهان
شورای تبیین مواضع استان کرمان
شورای تبیین مواضع استان ایلام
شورای تبیین مواضع استان قم
شورای تبیین مواضع استان هرمزگان
شورای تبیین مواضع استان خراسان رضوی
شورای تبیین مواضع استان کهگیلویه و بویر احمد
شورای تبیین مواضع استان زنجان
شورای تبیین مواضع استان بوشهر
شورای تبیین مواضع استان اردبیل
شورای تبیین مواضع استان همدان
شورای تبیین مواضع استان مازندران
شورای تبیین مواضع استان خراسان جنوبی
شورای تبیین مواضع استان آذربایجان شرقی
شورای تبیین مواضع استان خراسان شمالی
شورای تبیین مواضع استان لرستان
شورای تبیین مواضع استان مرکزی
شورای تبیین مواضع استان کردستان
شورای تبیین مواضع استان آذربایجان غربی
شورای تبیین مواضع استان تهران