میزان بالایی از مخاطرات در ایران انسان ساخت است

- بنا بر اعلام پایگاه خبری وزارت بهداشت، درمان و آموزش پزشکی محمد اسماعیل مطلق به مناسبت فرارسیدن ۱۳ اکتبر روز جهانی کاهش خطر و بلایا، با اعلام این خبر افزود: بر اساس گزارش جهانی کاهش خطر بلایا، توسعه پایدار بدون در نظر گرفتن رویکرد کاهش خطر بلایا امکان‌پذیر نمی‌باشد. از نظر خسارات انسانی صرف نظر از صدمات فیزیکی، در بین سال‌های ۲۰۱۲- ۱۹۸۰ سالانه معادل ۴۲ میلیون سال عمر از دست رفته ناشی از مخاطرات اتفاق افتاده که بیش از ۸۰ درصد آن در کشور‌های با درآمد پایین و متوسط بوده است.

مشاور معاون بهداشت و رییس دفتر مدیریت کاهش خطر بلایا وزارت بهداشت اظهار کرد: منطقه جنوب و جنوب شرقی آسیا با ۲۴۸۱ حادثه (۳۶ درصد کل مخاطرات) بیشترین مخاطرات را تجربه کرده است. چنانچه آمار سال ۲۰۱۴ نشان می‌دهد، ۴۸ درصد از مخاطرات، ۸۵ درصد کشته‌ها و ۸۶ درصد جمعیّت تحت تأثیر در آسیا بوده و مخاطرات آب و هوایی مسئول ۷۱ درصد از موارد مرگ و ۳۶‌درصد جمعیّت تحت تأثیر بوده است.

وی افزود: بررسی آمار وقوع مخاطرات در ایران نیز نشان‌دهنده میزان بالای وقوع مخاطرات طبیعی و انسان‌ساخت می‌باشد. این موضوع به علت موقعیت جغرافیایی و خصوصیات توپوگرافیک ایران و آسیب‌پذیری بالای سازه‌ای و غیرسازه‌ای جامعه می‌باشد که منجر به مرگ، صدمات بی شمار و پیامد‌های سوء سلامتی می‌شود.

وی بیان کرد: گزارش تحلیل خطر جهان در سال ۲۰۱۷ نشان می‌دهد کشور ایران بر اساس شاخص کمبود ظرفیت‌های تطابقی ایران با میزان ۸۰.۳۵ درصد جزء کشور‌های با خطر بالا و از نظر آسیب‌پذیری با ۴۷.۷۸ درصد در سطح متوسط طبقه‌بندی شده است. به علاوه ایران با ۴۰ میلیون جمعیّت تحت تأثیر در سال‌های ۲۰۱۳-۱۹۹۴ جزء ده کشور اول از این نظر بوده است.

دکتر مطلق در ادامه گفت: با توجه به مطالب فوق، مدیریت خطر بلایا حائز اهمیت ویژه‌ای می‌باشد. به همین دلیل در سومین کنفرانس جهانی سازمان ملل متّحد در شهر سندای ژاپن در ۱۸ مارس ۲۰۱۵، راهبرد بین‌المللی کاهش خطر بلایا تحت عنوان "سند سندای" به تصویب رسید.
رییس دفتر مدیریت کاهش خطر بلایا گفت: خروجی مورد انتظار پس از اجرای این سند در فاصله سال‌های ۲۰۳۰-۲۰۱۵، کاهش اساسی خطر، تلفات جانی و خسارات ناشی از بلایا به معیشت، سلامت، سرمایه‌های اقتصادی، فیزیکی، اجتماعی، فرهنگی، زیست محیطی و کسب و کار در جوامع و کشور‌ها تعیین گردید.

 مطلق افزود: ۱۳ اکتبر به عنوان روز بین المللی کاهش خطر بلایا شناخته می‌شود. هر ساله شعاری متناسب با اهداف کاهش خطر بلایا پیشنهاد می‌گردد. شعار امسال در راستای اولویت دوم سند سندای تحت عنوان "حکمرانی خطر بلایا در برنامه‌ها و راهبرد‌های کشورها" و هدف پنجم این سند یعنی "افزایش قابل توجه تعداد کشور‌های دارای راهبرد و برنامه‌های کاهش خطر بلایا در سطح ملی و محلی تا سال ۲۰۲۰" انتخاب شده است.

وی ادامه داد: بر این اساس می‌توان از وقوع بسیاری از بلایا پیشگیری نمود، اگر و اگر راهبرد‌های کاهش خطر برای مدیریت و کاهش خطر وجود داشته باشد و یا از ایجاد خطرات جدید پیشگیری گردد. لازمه این موضوع وجود یک حکمرانی خوب خطر بلایا است؛ بنابراین برای شعار امسال، "همه چیز وابسته به حکمرانی خطر است"، در نظر گرفته شده است.

وی ابراز داشت: حکمرانی خطر بلایا امروز به عنوان موضوع روز جهانی کاهش خطر بلایا در ۱۳ اکتبر درحالی اعلام شد که تعداد زیادی از مردم به دلیل اپیدمی COVID-۱۹ جان خود را از دست داده و بیمار شده اند. Mami Mizutori، نماینده ویژه دبیر کل کاهش خطر بلایا در بیانیه‌ای اعلام کرد: "ما تاکنون از بدترین فاجعه قرن بیست و یکم آموخته ایم که اگر ما برای مقابله با تهدید‌های موجود، حکمرانی خطر بلایا را تقویت نکنیم، محکوم به تکرار اشتباهات هشت ماه گذشته هستیم که موجب مرگ تعداد زیادی از افراد و خسارات سنگین به نظام سلامت و رفاه اقتصادی و اجتماعی میلیون‌ها نفر شده است".

 مطلق گفت: با حکمرانی خوب در برابر خطر بلایا می‌توان موجب حفظ جان انسان‌ها و کاهش افراد متأثر از بلایا شده و خسارات اقتصادی را کاهش داد. این موضوع مستلزم داشتن راهبرد‌های ملی و محلی برای کاهش خطر بلایا است. ما نیازمند راهبرد‌های جامعی هستیم که نه تنها برای فائق آمدن بر یک مخاطره مانند سیل و طوفان کاربرد دارد، بلکه با رویکرد همه مخاطرات برای مخاطراتی مانند بیماری‌های مشترک انسان، تغییرات شدید آب و هوایی و تخریب محیط زیست نیز قابل استفاده می‌باشد.

وی تصریح کرد: راهبرد‌های مناسب ملی و محلی برای کاهش خطر بلایا باید در برگیرنده سیاست‌هایی باشند که بتوانند ارتباط مناسب بین بخشی در زمینه‌هایی مانند کاربری زمین، کد‌های ساختمانی، بهداشت عمومی، آموزش، کشاورزی، حفاظت از محیط زیست، انرژی، منابع آب، کاهش فقر و سازگاری با تغییرات اقلیمی را فراهم نمایند.

رییس دفتر مدیریت کاهش خطر بلایا خاطرنشان ساخت: سیاست‌های کلی نظام برای پیشگیری و کاهش خطرات ناشی از سوانح طبیعی و حوادث غیرمترقبه درسال ۱۳۸۴ ابلاغی مقام معظم رهبری نشان می‌دهد که این موضوع همواره دغدغه بالاترین مقام کشور بوده و به همین دلیل خوشبختانه معاونت بهداشت از سال ۱۳۹۳ پنج برنامه ادغام یافته در نظام شبکه در حوزه مدیریت خطر بلایا پیش بینی نموده است. این برنامه‌ها شامل ارزیابی و آموزش آمادگی خانوار، ارزیابی ایمنی و خطر واحد‌های بهداشتی، نظام مراقبت وقوع و پیامد‌های بلایا، ارتقاء ایمنی واحد‌های بهداشتی و برنامه پاسخ نظام سلامت در حوادث و بلایا می‌باشد.

مطلق در پایان گفت: مورد اخیر به منزله راهبرد ملی و محلی در پاسخ تلقی شده و با تقویت و حمایت آن می‌توان ادعا نمود که ایران به عنوان کشور پیشرو در منطقه این مهم را سال‌ها قبل در دستور کار قرار داده و امید است با حمایت‌های آتی موجبات ارتقاء ایمنی و آگاهی مردم و تاب آوری نظام سلامت کشور عزیزمان باشیم.