وزارت خارجه آمریکا روی نوار تغییرات؛ سیاست خارجی، پاشنه آشیل ترامپ در انتخابات ۲۰۲۰؟
– کمتر از ۳ ماه به برگزاری انتخابات ریاست جمهوری آمریکا وقت باقیست و «واشنگتن» در محاصره مصائبی چالش برانگیز قرار گرفته که گویا نقطه پایانی برایشان متصور نیست.
انتخابات ریاست جمهوری ۲۰۲۰ آمریکا، مهمترین رویداد سیاسی این کشور که سوم نوامبر (۱۳ آبان) برگزار میشود، برخلاف انتظارهای اولیه مبنی بر رقابتهای گسترده انتخاباتی و فعالیتهای پر هزینه کمپینهای نامزدها، تحت الشعاع مسائلی قرار گرفته که هزینههای زیادی برای آمریکا در پی داشتند.
شاید کمتر کسی در زمان آغاز پروسه انتخابات در سال ۲۰۱۹ میتوانست چنین روزهایی را پیش بینی کند؛ روزهایی که «دونالد ترامپ»، رییس جمهور آمریکا، چنان درگیر بحرانها و مشکلات داخلی باشد که توجهات به کارنامه سیاست خارجیاش، هرچند در ظاهر کاهش یابد.
ترامپ، اکنون رییس جمهور کرونا زدهترین کشور جهان است که بیش از ۵ میلیون مورد ابتلا و حدود ۱۷۰ هزار مورد تلفات را ثبت کرده است.
وضعی وخیم اقتصادی در ایالتهای مختلف سبب افزایش نرخ بیکاری، از دست رفتن مشاغل و افزایش شمار افراد نیازمند شده است.
بحران بهداشتی بزرگ همه آمریکا را در نوردیده و فاجعه انسانی در این کشور رقم خورده است.
اعتراضها و ناآرامیهای سراسری در پی قتل یک شهروند سیاه پوست به دست پلیس آمریکا در اواخر ماه می، مانند آتش زیر خاکستری است که با کوچکترین بهانهای شعله ور میشود و امنیت را در این کشور مدعی، زیر سوال میبرد.
این چهره آمریکایی است که ترامپ در آستانه انتخابات ۲۰۲۰ باید آن را بزک کرده و به مردم نشان دهد.
اما نظرسنجیها تاکنون از شکل گیری جبهه مستحکم مخالفت افکار عمومی در برابر رییس جمهور آمریکا حکایت دارند.
در طرف مقابل نیز «جو بایدن»، نامزد دموکرات انتخابات ریاست جمهوری که معاونت «باراک اوباما»، رییس جمهور پیشین آمریکا را در کارنامه دارد، بر موج به را افتاده در سراسر کشور سوار شده و پیش میرود.
وعدههای انتخاباتی بایدن مانند لغو ممنوعیت سفر شهروندان چند کشور مسلمان به آمریکا، انتخاب یک زن رنگین پوست به عنوان معاون، بازگشت به برجام و ... تنها چند نمونه از فرصت طلبی بایدن هستند که نتیجه اش در تغییر آشکار مسیر نظرسنجیها نمایان است.
گذشته از این دغدغه ها، ترامپ به خوبی میداند که کارنامه سیاست خارجیاش مملو از نمرات مردودی است که شاید در گرد و خاک برخاسته از طوفان حوادث متعدد اخیر، اندکی از نظرها پنهان مانده باشند، اما پاشنه آشیل دولتش قطعا در مناظراتی خواهند بود که به زودی آغاز میشوند.
ناکامی در مذاکرات با کره شمالی، جنگ پر هزینه و بی حاصل با پکن، تعمیق اختلاف نظرها با متحدان سنتی در اروپا و شکست رویکرد ضد ایرانی از جمله موارد ضعف دولت ترامپ در سیاست خارجی هستند.
ترامپ محافظه کار که در آستانه انتخابات از تغییرات گسترده در کابینه اش که در سه سال اخیر امری طبیعی بود، اجتناب میکند، اکنون دست به تغییرات گستردهای در وزارت خارجه خود زده است؛ با این امید که بتواند در روزهای باقیمانده دستاوردی را در عرصه سیاست خارجی معرفی کند.
مهمترین این تغییرات استعفای «برایان هوک»، نماینده ویژه وزارت خارجه آمریکا در امور ایران و «استفان آکارد»، بازرس کل وزارت خارجه هستند.
استعفاهایی که همزمان با تشدید فعالیت آمریکا برای تمدید تحریم تسلیحاتی ایران، تلاش برای معرفی چین به عنوان تهدیدی برای امنیت ملی و تقویت گمانه زنیها در مورد فساد «مایک پمپئو»، وزیر خارجه و همسرش، به زعم تحلیلگران و کارشناسان، تغییراتی استراتژیک محسوب میشوند.
در واقع شکست آشکار رویکرد باصطلاح «فشار حداکثری» آمریکا علیه ایران و عدم موفقیت ترامپ در جلب موافقت کشورها برای تمدید تحریم تسلیحاتی ایران را باید عامل برکناری «برایان هوک» و جایگزینی «الیوت آبرامز» دانست؛ نه تمایل هوک به شرکت در انتخابات.
براساس پیش بینیها، قطعنامه پیشنهادی آمریکا برای تمدید تحریم تسلیحاتی ایران تا روز جمعه با شکستی واضح به واشنگتن بازخواهد گشت و این امر شکستی دیگر برای آمریکا محسوب میشود که خروج یکجانبه اش از توافق هستهای، دلیل محکمی برای عدم استنادش به «مکانیسم ماشه» برای بازگرداندن تحریمهای لغو شده ایران است.
